Een slaappil na je nachtdienst? Op de afdeling van kinderverpleegkundige Desiree was dit doodgewoon. Sterker nog: ze lagen voor het grijpen. 20 jaar later worstelt ze nog steeds met haar verslaving.

“Als ik zou moeten kiezen tussen brood of medicijnen, dan kies ik de medicijnen.” Ze schrikt als ze zichzelf hoort praten. Wat ooit begon met een incidentele slaappil om de nachtdienst door te komen, ontspoort in een verslaving die haar een half leven later nog achtervolgt.

Het begint in het ziekenhuis. Desiree werkt daar als verpleegkundige op de kinderafdeling. De nachtdiensten vallen haar zwaar. Overdag doet ze soms geen oog dicht, waardoor de vermoeidheid blijft. Maar er moeten medicijnen worden toegediend, infusen worden ingebracht en ook de premature baby’s hebben continu zorg en aandacht nodig. Het werken in de nacht vergt opperste concentratie.

Oproep

In Nederland werken 1,2 miljoen mensen in de nacht. Ben jij door je (nacht)werk in aanraking gekomen met slaapmedicatie? Tip ons.  

Om makkelijker in slaap te vallen na een lange nacht raden collega’s haar een slaappil aan. “Het was eigenlijk algemeen bekend dat als je in de nachtdienst zat, dat je dan een temazepam (een verslavende slaappil die behoort tot de benzodiazepinen, red.) mee naar huis nam om te slapen.” Op de afdeling staat volgens Desiree altijd een doosje slaappillen in de voorraadkast. Niet voor de jonge patiënten, maar voor het zorgpersoneel zelf.

21 procent verpleegkundigen slikt slaappillen

Verpleegkundigen met een verstoord slaapritme zoeken de oplossing vaker in slaappillen. Uit een peiling uit 2018 van de beroepsvereniging V&VN blijkt dat 21 procent van de verpleegkundigen slaapmiddelen gebruikt na een nachtdienst: 16 procent doet dat soms, 5 procent slikt altijd. Daarnaast heeft nog eens 7 procent in het verleden slaaptabletten gebruikt, maar doet dat nu niet meer.

Francoise raakte verslaafd aan slaappillen

Francoise begon door haar werk als stewardess met slaappillen – later raakt ze verslaafd

Francoise Mittertreiner raakte verslaafd aan slaapmiddelen – al had ze dat lange tijd zelf niet in de gaten.

“Op een gegeven moment nam ik alle nachten wat mee naar huis” vertelt Desiree. Verkeerd voelt het niet, ‘want mijn collega’s deden het ook’. Maar hoe vaker ze het slikt, hoe minder het haar helpt. Uit angst voor weer een slapeloze dag zoekt ze naar een zwaarder middel in de overgebleven medicijnen van kinderen die naar huis mochten. “Dan haalde ik er weleens een Valium (de merknaam voor diazepam, een langwerkende benzodiazepine, red.) uit. Daar slaap je toch beter op en het neemt ook angsten weg.”

Slaappillen: vandaag besteld, morgen in huis

In de jaren die volgen ontstaat een zware verslaving. “Ik trok het gewoon niet om zonder medicijnen te zitten. Ik was altijd al een slechte slaper, maar ik was er nu ook van afhankelijk geworden. Had ik ze niet in huis, dan raakte ik in paniek.”

Nadat Desiree stopt als verpleegkundige, en de slaappillen niet langer voor het grijpen liggen, zoekt ze haar heil online. Ze bestelt bij webshops die varianten aanbieden waarbij de chemische structuur iets is gewijzigd om het legaal te kunnen verkopen. Inmiddels probeert ze van de middelen af te komen. Maar iedere avond is het weer een gevecht. Hoe kom ik de nacht door? Wat als ik niet kan slapen? Heb ik echt niet nog ergens een slaappil?

Achteraf had Desiree gewild dat ze die eerste slaappil nooit had genomen. “Ik vind het verkeerd dat er in het ziekenhuis zo makkelijk over werd gedaan. Er werden nooit vragen over gesteld. Als daar meer aandacht voor was, dan had ik dit probleem misschien wel niet gehad.”

*De volledige naam van Desiree is bij de redactie bekend.

Makers