Wilders staat tientallen verslaggevers te woord, met een trendlijn op de achtergrond

Steun PVV stijgt als kranten over Wilders of immigratie schrijven

"Wilders is voortdurend bezig met hoe hij kan aanhaken op het nieuws"

Samenvatting

  1. Geert Wilders wordt door politiek verslaggevers geroemd om zijn mediastrategie. Welke invloed heeft 15 jaar Wilders in drie landelijke kranten (zo’n 41.000 artikelen) gehad op de steun voor de PVV? Onderzoekers van de Universiteit van Amsterdam zien daar een zeer sterke relatie (ook wel correlatie genoemd). 

  2. Je ziet dat zijn steun groeit als hij of de PVV door de schrijvende pers wordt genoemd. Vóór 2012 is het voor Wilders belangrijk om in het nieuws te verschijnen. Nadat hij het kabinet Rutte I laat vallen, zie je dat die samenhang verdwijnt.

  3. Dan volgt een interessante wending. Na 2012 verschuift die sterke relatie naar nieuws over immigratie en de steun voor Wilders. Als mensen over immigratie lezen, associëren zij dat met Wilders. Dat helpt hem in de peilingen. 

  4. Na de verkiezingen in 2017 krijgt Wilders het moeilijker. Thierry Baudet van Forum voor Democratie betreedt de politieke arena en concurreert daarmee op de rechterkant. Als de PVV daalt in de peilingen stijgt Forum voor Democratie. Wouter de Winther, chef politiek bij de Telegraaf, ziet een duidelijk verschil tussen tacticus Wilders en Baudet, de filosoof die verdwaalt in de politiek.

Wilders staat tientallen verslaggevers te woord, met een trendlijn op de achtergrond

Geert Wilders en de Partij voor de Vrijheid spelen al vijftien jaar een hoofdrol in het dagelijkse nieuws. Hoe doen ze dat? Onderzoekers Alyt Damstra en Rens Vliegenthart van de Universiteit van Amsterdam zochten het uit. Zij telden in de periode tussen 2004 en 2019 het aantal artikelen (41.000!) waar Wilders en/of de PVV genoemd werden en keek hoe de steun voor de PVV zich door de jaren heen ontwikkelde en groeide door aandacht in drie landelijke kranten. Wat zien we als we de 15-jarige relatie tussen Wilders en de dagbladen onder de loep nemen? Hoe heeft de PVV-voorman zich ontpopt tot mediastrateeg?

Wilder en Baudet in de krant

Wilders versus Baudet

Wouter de Winther is chef van de parlementaire redactie bij Telegraaf en herkent de mediastrateeg in Wilders. “Wilders is voortdurend bezig met hoe hij kan aanhaken op het nieuws. Dat komt door zijn grote schat aan ervaring.”

Wilders is ook de enige die zo’n grote afstand überhaupt kan bewaren tot journalisten omdat hij zo streng wordt beveiligd. “Bij Asscher (PvdA) of Dijkhoff (VVD) kan je vaak zo naar binnen lopen“, aldus de Winther.

'Baudet is een filosoof, verdwaald in de politiek'
Wouter de Winther, chef parlementaire redactie Telegraaf

Thierry Baudet, zijn concurrent op rechts, is nog duidelijk minder gepokt en gemazeld, volgens De Winther. Maar dat komt vooralsnog door het verschil in ervaring. “Baudet is toch een soort filosoof, verdwaald in de politiek. Een amateur als je hem met Wilders vergelijkt. Als je Baudet en mensen van Forum spreekt, lijken ze toch vaak overvallen door het politieke spel en journalistieke omgangsvormen.”

“Kiezers vallen nu nog voor Baudet om zijn Pietje Bell-imago, maar ze verwachten wel dat Forum iets voor elkaar krijgt. Bij Wilders zag je dat ook na het laten vallen van het kabinet. Kiezers vinden dat toch belangrijk.”

Wilders in krant trouw

Wilders is dus de betere tacticus. Maar De Winther zegt geen rekening te houden met Wilders’ strategie. “Wij zijn een nieuwskrant en dus niet bezig met wie wel of geen aandacht krijgt, omdat dat hem/haar wel of niet uitkomt in de peilingen. Dat is een afweging die wij niet maken.” Wel houdt De Telegraaf rekening met het belang achter de boodschap van politici.

Want De Winther erkent het risico om door politici voor het karretje gespannen te worden. “Politici beïnvloeden het debat vaak genoeg. Dan weet je dat daar een belang achter zit. Wij maken dan de afweging: voor wie is dit belangrijk en is dit nieuws?”

De onderzoekers keken ook nog naar andere thema's die ook impact zouden kunnen hebben op steun voor de PVV. Dan gaat het om bijvoorbeeld groei in asielzoekers, werkloosheid, criminaliteit, terrorisme etc. Maar dat bleek niet het geval. De rol van de zichtbaarheid in kranten bleek verreweg de sterkste factor te zijn op de steun voor de PVV.

 

Bevindingen van Alyt Damstra en Rens Vliegenthart (UVA) staan in een hoofdstuk van het boek Wilders Gewogen, 15 jaar reuring in de Nederlandse politiek door Voerman & Vossen.

Schrijf je in voor de nieuwsbrief

Blijf op de hoogte