HB en ferritine 

Hoe werken die ijzerwaardes nou precies? “Bij ijzer zijn er twee bloedwaardes belangrijk: je hemoglobine (HB) en je ferritine,” legt Roijen-Weghorst uit, “beiden moeten hoog genoeg zijn om je goed te voelen.”

HB kun je zien als je betaalrekening, ferritine als je spaarrekening. Eerst raakt je spaarrekening leeg, en pas daarna zie je het aan je betaalrekening. “Maar je klachten heb je dan al lang,” geeft Roijen-Weghorst aan.

Ondergrens omhoog 

Op dit moment hanteert het Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG) bij vrouwen een ferritine-ondergrens van 15. “Dat moet minimaal 30 zijn en voor vrouwen die zwaar menstrueren minimaal 50,” zegt de internist. “En kijk naar de toekomst: vrouwen met een kinderwens moeten met een hoog ferritine starten.”

Bij een ondergrens van 30 betekent het wel dat je al geen ijzervoorraad meer hebt, waarschuwt ze. “Dat is alsof je 0 euro op je spaarrekening hebt.”

Een zware menstruatie? 

Een heftige menstruatie kan een grote rol spelen bij ijzertekort. Maar wanneer weet je of je zwaar menstrueert? Ook NRC-journalist Van Kessel had geen idee dat ze binnen die categorie viel. “Ik ging een weekje weg met vriendinnen. Bij het zien van mijn hoeveelheid tampons vroegen ze of ik een paar maanden wegging. Ik wist niet dat de verschillen zo groot waren.”

Een aantal vrouwen om haar heen bleken een ijzertekort te hebben. Ze besloot daarom in het onderwerp te duiken voor NRC, maar ontdekte al snel dat de cijfers over de omvang van dit probleem enorm uiteenlopen. “Dat heeft verschillende oorzaken. Zo is er geen bevolkingsonderzoek gedaan. Huisartsen zien alleen vrouwen die zich melden en het ferritine-gehalte hoeft volgens de huidige richtlijn alleen te worden bepaald als een arts een vermoeden heeft van bloedarmoede. En daarbij speelt nog de discussie of artsen een laag ferritinegehalte wel moeten behandelen, als het HB goed is.”

Meer bewustwording

Roijen-Weghorst strijdt al jaren voor de vele vrouwen met dit probleem. In de VS zijn die minimale waardes inmiddels verhoogd. Nederland moet snel volgen, vindt ze. “Je kan het de huisarts niet kwalijk nemen als ze niet de juiste richtlijnen hebben.”

Die bewustwording ontstaat bij deskundigen steeds meer. “Ik ken zelfs een huisarts die al haar patiënten met een laag ferritine met terugwerkende kracht heeft teruggehaald. Het is fijn dat ik niet meer de enige ben die dit roept. Eindelijk is er erkenning voor deze diagnose, ook bij huisartsen. Dat is hoopgevend,” vertelt Roijen-Weghorst.  

Eerst testen 

Wel is het volgens deskundigen belangrijk om niet zomaar naar de ijzerpillen van de drogist grijpen. Herken je jezelf in de klachten? Dan is een bloedtest via de huisarts de eerste stap. Zo weet je of een ijzertekort meespeelt, en kun je de juiste behandeling krijgen.

Momenteel wordt er gekeken of die waardes ook in Nederland omhoog moeten, met naar verwachting pas in 2028 een nieuwe conclusie. Een aantal ziekenhuizen heeft intussen zélf besloten om die ondergrens van 30 aan te houden.