23 september 2021

Ruim 40 procent jonge kinderen ziet junkfoodreclames ondanks verbod

Fabrikanten hebben afgesproken geen marketing meer op jonge kinderen te richten voor ongezonde producten. Toch geeft ruim 40 procent aan junkfoodreclame op sociale media te zien. Dit blijkt uit een enquête onder 300 jonge kinderen. Verantwoordelijk demissionair staatssecretaris Paul Blokhuis noemt het ‘zorgelijk’. 

Onderzoekers van onderzoeksbureau Panteia enquêteerden 317 kinderen tussen 6 en 12 jaar over hun onlinegedrag en vroeg of ze weleens reclame hadden gezien op sociale media en van welke producten of bedrijven dat dan was. 40,9 procent van de kinderen liet weten reclame voor snacks, chips, snoep of frisdrank te hebben gezien. De kinderen gaven ook aan producten daadwerkelijk te kopen nadat ze reclames hadden gezien. Bijna de helft had een product gekocht of gevraagd als cadeau. Het ging daarbij zowel om voedingsmiddelen als om andere producten.

Junkfoodreclame mag niet

Volgens de Reclamecode voor Voedingsmiddelen, een zelfregulerende code van de fabrikanten, is junkfoodreclame gericht op kinderen tot 13 jaar niet toegestaan. Dit omdat voedingsmarketing in verband wordt gebracht met obesitas. Onderzoeker Henri Faun: “Toch komen jonge kinderen veel in aanraking met deze reclames, bijvoorbeeld op Youtube en TikTok.” Ondanks een leeftijdsgrens van 16 jaar voor Youtube en 13 jaar voor TikTok maken jonge kinderen toch een account aan of ze kijken zonder account, zegt de onderzoeker. “Er lijkt een mismatch tussen het beleid van marketeers, de gebruiksvoorwaarden van sociale media en het gedrag van de kinderen zelf”, legt Faun uit. “Ouders kunnen het niet voorkomen, omdat kinderen ook kunnen kijken zonder account.”

VET!

Benieuwd met wat voor filmpjes kinderen verleid worden om junkfood te eten? Kijk hier voor de uitgebreide publicatie over kindermarketing op het onlineplatform VET! van de KRO-NCRV over hoe moeilijk het is om gezond op te groeien.

Bekijk hier de filmpjes

Verantwoordelijk demissionair staatssecretaris Paul Blokhuis schrijft in een brief aan de Tweede Kamer dat hij het ‘zorgelijk’ vindt dat kinderen nog steeds zoveel worden blootgesteld aan junkfoodmarketing. Om het aan te pakken, moet iedereen meedoen, schrijft hij: “Als blijkt dat dit met het huidige zelfregulerende systeem niet lukt, zal wetgeving een oplossing bieden. Dit vraagstuk geef ik graag ter discussie mee aan een volgend kabinet.”

Ouders willen wel, maar politiek niet

Overgewicht en obesitas zijn na roken de belangrijkste oorzaak van ziekten in Nederland. Veel ouders vinden dat er maatregelen moeten komen tegen kindermarketing van ongezonde voeding, blijkt uit onderzoek van het Voedingscentrum, maar in de politiek was er tot nu nog geen draagvlak voor. VVD, PVV, CDA, D66, SGP, en de FVD stemden begin dit jaar nog tegen een motie van de PvdD en GroenLinks om een verbod in te stellen op alle vormen van reclame gericht op kinderen onder de 18 jaar voor voedingsmiddelen die buiten de Schijf van Vijf vallen.

Wil je op de hoogte blijven van dit onderzoek?

Elke week sturen we je onderzoeksverhalen, tips van de redactie, en verhalen die je nog van ons kan verwachten.

Meer over dit onderzoek:

Bekijk meer artikelen over: Vet!

Auteurs

K.G.

Karen Geurtsen

Redacteur
O.J.

Odette Joosten

Verslaggever