“De problemen begonnen toen ik een brug in mijn mond kreeg en kort daarna de boel begon te ontsteken. De pijn werd ondraaglijk en ik kon nauwelijks nog kauwen en eten. Het was verschrikkelijk. Slapen ging ook niet.”

Denis komt uit Bosnië-Herzegovina en vluchtte vanwege de burgeroorlog halverwege de jaren negentig naar Nederland. Hij werkte een tijd in de scheepvaart maar werd vanwege ernstige rugklachten volledig afgekeurd. Inmiddels werkt hij al ruim 20 jaar als vrijwilliger bij de voedselbank in Rotterdam. “Vorig jaar hoorde ik op mijn werk van het bestaan van de Sociale Tandarts. Zij geven gratis tandheelkundige hulp aan mensen die behandelingen niet kunnen betalen. Voor mij was dat een zegen en mijn redding. Zo kwam ik in contact met tandarts Runa Ong.”

Ong: “Het gebit van Denis was er ernstig aan toe. Zijn tandvlees was zeer ontstoken en er waren meerdere tanden afgebroken. Ik had geen keuze en moest bijna alle tanden en kiezen weghalen zodat in ieder geval de helse pijn zou verminderen. Ik heb vier ondertanden laten zitten zodat daar eventueel een kunstgebit aan bevestigd kan worden. En daar zit meteen ook het probleem. Denis kan de eigen bijdrage van een kunstgebit niet betalen.”

1500 euro voor een kunstgebit

Denis vertelt dat hij wel een ziektekostenverzekering heeft, maar de eigen bijdrage van ongeveer 1500 euro voor een kunstgebit niet kan ophoesten. “Voor iemand met weinig financiële ruimte is dat geen gewone rekening. Het is een keuze tussen verschillende noodzakelijke uitgaven. Ik steun mijn moeder, zij heeft het niet breed. Dus ik doe heel veel voor haar. Het is of je moeder helpen of voor je tanden sparen.” En Denis hoeft niet lang na te denken over die keuze. “Ik kan wel zonder tanden leven, maar niet zozeer zonder mijn moeder.’

Gebit direct van invloed op levenskwaliteit

Volgens tandarts Ong zijn er ontzettend veel mensen die tandheelkundige zorg mijden omdat ze de kosten niet kunnen betalen. “De tandartskosten zijn de laatste decennia ook behoorlijk gestegen en de eigen bijdrage wordt daarom ook steeds hoger. En dat terwijl je gebit direct van invloed is op je levenskwaliteit. Door goede preventie en controle kunnen we zoveel voorkomen, wat uiteindelijk goedkoper is dan wanneer alles maar laten gebeuren.” Het liefst zou Ong weer zien dat het ziekenfonds terugkeert, waarbij de tandarts tot 2006 in de basisverzekering was opgenomen. “Als de controle, de reiniging en het maken van foto’s weer standaard vergoed worden, kunnen we veel ellende voorkomen. En dat is op langere termijn ook goedkoper.”

“Een aanvullende verzekering is bovendien niet hetzelfde als volledige dekking. De verzekeraar bepaalt zelf welke behandelingen worden vergoed en tot welk bedrag. Het gevolg kan zijn dat mensen zich wel verzekerd voelen, maar bij een grote behandeling alsnog met een forse eigen rekening worden geconfronteerd,” licht tandarts Ong toe.

‘Wie wil een man zonder tanden?’

Intussen hebben de ernstige gebitsproblemen een enorme impact op het leven van Denis. “Ik schaam mij enorm dat ik geen gebit meer heb. Het doet mentaal heel veel met me. Ik wil heel graag een relatie, maar welke vrouw wil er nu een man zonder tanden? Geen enkele vrouw wil dat toch? Ik heb mijn snor en baard laten staan zodat mijn mond een beetje gecamoufleerd is. Het valt dan iets minder op.” Zolang Denis geen geld heeft voor goede mondzorg en een kunstgebit niet geplaatst kan worden, is hij afhankelijk van de Sociale Tandarts die hem helpt. “Ik ben Runa zo dankbaar. Zij heeft mijn leven echt verbeterd. Eten kauwen met alleen mijn tandvlees is nog steeds niet prettig en ook best wel pijnlijk. Maar deze pijn is beter te verdragen dan toen het allemaal ontstoken was.”

Pointer, donderdag 15 oktober om 21.15 uur bij KRO-NCRV op NPO 2.