Veel gezondheidsinfluencers zweren erbij: Keltisch zeezout. Het is natuurlijk, ongeraffineerd en zou vol zitten met gezonde mineralen. Wat ze er niet bij zeggen: dat er ook de schadelijke stof lood in zit. En dat bijna iedereen al té veel zout eet. Pointer Checkt zet alle feiten voor je op een rij.

1. Wat is Keltisch zeezout?

Keltisch zeezout is geen beschermde handelsnaam, maar komt meestal uit Frankrijk. Daar wordt het bijvoorbeeld al eeuwenlang uit zeewater gewonnen in Guérande, dat cultureel gezien bij Bretagne hoort. Het zeewater stroomt een systeem van ondiepe ‘zoutpannen’ langs de kust in, waar klei en andere deeltjes naar de bodem zinken. Door zon en wind verdampt het water, en blijven zoutkristallen over. Dat is niet uniek voor Keltisch zeezout: over de hele wereld wordt zeezout op die manier gewonnen.

De naam Keltisch zeezout – de Bretons zijn een Keltisch volk – is overigens een stuk nieuwer dan het zout zelf. Hij werd bedacht door de Belgisch-Amerikaanse Jacques Delangre, een aanhanger van alternatieve voedingsleer. Midden jaren zeventig begon hij in de Verenigde Staten Frans grijs zeezout te verkopen onder de naam Celtic Sea Salt, omdat natuurlijk zeezout, dat meer mineralen bevat dan keukenzout, goed zou zijn voor het lichaam.

In Frankrijk heet Keltisch zeezout vaak ‘fleur de sel’ (zoutbloem, dat zijn de fijnste zoutkristallen die op de waterlaag ontstaan), ‘sel gris’ (grijs zout, omdat het een grijze kleur heeft) of gewoonweg ‘sel de Guérande’ (zout uit Guérande.) 

2. Is Keltisch zeezout gezonder dan keukenzout?

Omdat Keltisch zeezout in tegenstelling tot keukenzout niet wordt geraffineerd, zitten er kleine hoeveelheden mineralen in die ook van nature in zeewater voorkomen. Denk bijvoorbeeld aan magnesium, kalium en calcium. Dat zijn belangrijke bouwstenen voor het lichaam en met die boodschap prijzen veel gezondheidsinfluencers dit zout aan.

Maar dat is niet het complete beeld volgens nierspecialist Ewout Hoorn van Erasmus MC: “Die hoeveelheden zijn eigenlijk zo klein dat dat nauwelijks tot geen gezondheidseffect zal hebben.” Een labtest in opdracht van Pointer Checkt bevestigt dit beeld. De drie monsters Keltisch zeezout bestonden voor respectievelijk 89, 92 en 94 procent uit ‘gewoon’ zout en voor minder dan twee procent uit kalium en magnesium.

Hoorn: “Alleen als je er enorme hoeveelheden van zou gebruiken, krijg je noemenswaardige hoeveelheden van de mineralen binnen.” Maar dat heeft weer nadelige gezondheidseffecten, vult hij aan, zoals een hoge bloeddruk met hartproblemen of nierschade tot gevolg. De meeste Nederlanders krijgen al veel meer zout binnen dan het maximum van 6 gram per dag.

3. Hoe krijg je genoeg gezonde mineralen binnen?

Marije Verwijs van het Voedingscentrum: “In groenten en fruit zitten al die stoffen ook, maar ook bijvoorbeeld in noten en andere producten vind je die stoffen terug. Denk bijvoorbeeld aan een banaan, daar zit veel kalium in. En in groene bladgroenten, zoals boerenkool, zit veel magnesium en calcium.”

Nederlanders eten ondertussen te veel zout, maar te weinig groenten en fruit. Verwijs: “Het Voedingscentrum adviseert 250 gram groenten en 200 gram fruit per dag. Slechts 1 op de 5 Nederlanders haalt de fruitaanbeveling voor groenten is dat een paar procent meer.”

4. Lood in Keltisch zeezout: hoe gevaarlijk is dat?

Omdat Keltisch zeezout niet is geraffineerd, bevat het in potentie ook meer toxische stoffen die in zeewater voorkomen, zoals zware metalen. In alle drie de monsters die Pointer Checkt liet onderzoeken zat bijvoorbeeld lood, respectievelijk 0,32 milligram en 0,64 milligram. Dat is weliswaar onder de Europese wettelijke limiet van hoeveel lood er in natuurlijk zeezout mag zitten, namelijk 2 milligram (twee keer zoveel als ‘gewoon zout’), maar toch moet hier een kanttekening bij geplaatst worden.

Lood is een aandachtspunt omdat het in hele kleine hoeveelheden al schadelijk is, vooral voor kinderen, vertelt toxicoloog Martin van den Berg. “Die kleine hoeveelheden kunnen leiden tot een vertraging van de hersenontwikkeling. En daarbij moet je dan bijvoorbeeld denken aan verminderd concentratievermogen en een IQ-verlaging, blijkt uit onderzoek.”

Van den Berg: “Je krijgt al te veel lood binnen via veel verschillende bronnen, zoals oude leidingen en bladgroenten. Het advies van de Europese Voedselveiligheidsautoriteit is dan ook om je loodinname zo veel mogelijk te beperken. Ik vind het dus niet verstandig om Keltisch zeezout te gebruiken, vooral in situaties waar kinderen eraan blootgesteld worden. Jullie hebben ook keukenzout getest, daar zit helemaal geen lood in, dat is in ieder geval een route waarmee je het kan beperken.”

Bekijk hieronder de aflevering van Pointer Checkt over Keltisch zeezout of via het YouTube-kanaal van NPO Start Next.

Deel je ervaring

Heb jij hier ook ervaring mee? Laat het ons weten.

Deel jouw ervaring
Documentatie uploaden
CAPTCHA
Deze vraag is om te controleren dat u een mens bent, om geautomatiseerde invoer (spam) te voorkomen.

Bedankt, je tip is verstuurd

Wat gebeurt er nu met mijn tip?

Bedankt dat je de tijd hebt genomen om het tipformulier in te vullen. Je tip is verstuurd naar de redacteur van het onderzoek. Wij publiceren niets met naam en toenaam zonder contact met je op te nemen. Soms krijgen we zoveel tips binnen dat het ons helaas niet lukt om iedereen een persoonlijke reactie te sturen. We vragen je begrip hiervoor. 

Benieuwd naar de impact van eerdere tips?

Van kamervragen tot petities en maatschappelijk debat: samen met jou pakken we systemisch falen en onrecht aan. Benieuwd naar de impact van eerdere onderzoeken en ingezonden tips? Bekijk dan nu ons track record.

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief

Ontvang iedere week onze beste verhalen in je mailbox.

Makers

Samen komen we verder

Ons onderzoek begint bij jou. Heb jij een tip of ervaring die je met ons wil delen? Laat het ons weten!

Heb jij een tip of ervaring die je met ons wil delen? Laat het ons weten!

Documentatie uploaden
CAPTCHA
Deze vraag is om te controleren dat u een mens bent, om geautomatiseerde invoer (spam) te voorkomen.

Bedankt, je tip is verstuurd

Wat gebeurt er nu met mijn tip?

Bedankt dat je de tijd hebt genomen om het tipformulier in te vullen. Je tip is verstuurd naar de redacteur van het onderzoek. Wij publiceren niets met naam en toenaam zonder contact met je op te nemen. Soms krijgen we zoveel tips binnen dat het ons helaas niet lukt om iedereen een persoonlijke reactie te sturen. We vragen je begrip hiervoor. 

Benieuwd naar de impact van eerdere tips?

Van kamervragen tot petities en maatschappelijk debat: samen met jou pakken we systemisch falen en onrecht aan. Benieuwd naar de impact van eerdere onderzoeken en ingezonden tips? Bekijk dan nu ons track record.