17 oktober 2016

Expert: dierenwelzijn gaat ten koste van volksgezondheid

Bekijk meer artikelen over: Wonen en leefomgeving Bekijk meer artikelen over: Megastallen

In de supermarkt koop ik meestal het diervriendelijkste ei. Maar misschien ga ik daar mee stoppen. Het lijkt er op dat die eieren juist slecht zijn voor het milieu en daarmee ook voor onze gezondheid.

In ons onderzoek voor het dossier Megastallen horen we regelmatig dat méér dierenwelzijn leidt tot meer luchtverontreiniging. Dat zou betekenen dat dierenwelzijn slecht is voor ons welzijn. Het is een geluid dat regelmatig voorbijkwam op een symposium over de veehouderij en volksgezondheid. Wij horen graag in hoeverre dit klopt dus kom met je reacties.

Verbod op loslopende kippen

Neem dit voorbeeld: In Oss dreigt een verbod op loslopende en biologische kippen. Te gevaarlijk voor de volksgezondheid, oordeelt de wethouder. Oproer natuurlijk bij de dierenvrienden van GroenLinks. Die zette een petitie op internet die meer dan 3000 handtekeningen opleverde. In Oss gaat het vooral om angst voor de vogelgriep. Maar er is meer aan de hand.

Onderzoekers zeggen dat de veehouderij ook voor luchtverontreiniging zorgt, zoals fijnstof.

In Nederland overlijden jaarlijks enige duizenden mensen enkele dagen tot maanden eerder door kortdurende blootstelling aan hoge concentraties fijnstof. Het gaat vooral om ouderen en mensen met hart-, vaat- of longaandoeningen.

Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu

Belangenbehartigers van boeren komen met twee tegenargumenten: fijnstof komt vooral uit het buitenland (waar) en er is geen wetenschappelijk bewijs dat de veehouderij direct verantwoordelijk is voor fijnstof en daarmee de ziektelast. Maar de onderzoekers vinden de kwestie erg genoeg om nadrukkelijk te pleiten voor het terugdringen van de uitstoot van de sector.

De sector zoekt de oplossing in betere stallen. Hoe beter die fijnstof opvangen, hoe minder ziekte de stal verspreidt. Maar dat effect kan teniet worden gedaan als de beesten veel buiten mogen rondlopen. Scharrelen, zo horen we, is niet goed voor de gezondheid van omwonenden en eigenlijk het hele land. Want fijnstof reikt ver.

Wethouder De Kruijff van Barneveld werd er afgelopen vrijdag een beetje boos over: ‘Door het dierenwelzijn is het volksgezondheidsprobleem ernstig vergroot. Moeten we ook niet aan ons eigen welzijn denken?’ Het beste voorbeeld is de legbatterij kip. De huisvesting van die kip was maatschappelijk onaanvaardbaar, maar milieuvriendelijk was het (relatief) wel. De ammoniakuitstoot was maar 20% van die van de scharrelkip. De uitstoot van fijnstof is door de komst van de scharrelkip verdertienvoudigd. Maar geldt dit ook voor de biologische en vrije uitloopkippen? En hoe zit dat met varkensstallen?

Eén van de klachten op het symposium was dat dierenwelzijn te verwaarden is. De spreker bedoelde dat de consument er graag extra voor betaald. Maar zou die ook extra willen betalen voor de gezondheid van omwonenden, de boer en zichzelf? Iemand anders zei het nog pakkender: De Randstad bekommert zich om het dier, Brabant om de bewoner.

Wildgroei keurmerken

Bij betalen voor beter welzijn van dieren, moet je dat duidelijk maken met een keurmerk. Toevallig bracht Staatssecretaris Van Dam van Economische Zaken vorige week een onderzoek naar buiten waarin hij de wildgroei van voedselkeurmerken aanpakt. Hij keurt maar 11 van de 90 goed. Eentje heet het Keurmerk Beter Leven, van de Dierenbescherming (2 en 3 sterren). Inderdaad, op dierenwelzijn scoort dat goed. Maar uit datzelfde onderzoek blijkt dat bij vlees en eieren de score voor milieu een 0 is.

Auteurs

B.H.

Bastiaan Hetebrij

Verslaggever