Sinds de intreding van de spreidingswet op 1 februari 2024 zijn gemeenten verplicht asielzoekers op te vangen. Mede daardoor verschuiven landelijke protesten tegen dit beleid naar lokale demonstraties in gemeenten. Uit een inventarisatie van Pointer en onderzoeksplatform Justice for Prosperity, dat onderzoek doet naar ondermijning van de democratie, blijkt dat er sinds 20 september 2025 in ieder geval 29 demonstraties tegen immigratie en/of de komst van een azc zijn georganiseerd. Bij 21 van die demonstraties zijn aantoonbaar leden van Defend aanwezig, bijvoorbeeld zichtbaar door het dragen van Defend-kleding: op de borst prijken logo’s met namen als Defend Den Haag, Defend Staphorst of Defend Netherlands.

Samen met Justice for Prosperity identificeerde Pointer 35 van deze protestgroepen die vaak met elkaar optrekken en aanwezig zijn bij anti-asielprotesten in alle uithoeken van het land.

In een audio-opname afkomstig van een beheerder van het Telegram-kanaal van Defend Netherlands wordt duidelijk dat de groep invloed wil uitoefenen op lokaal niveau. "Als jij op een kleine demo bij een gemeentehuis staat, waar de besluitvoering wel wordt uitgevoerd, heb je veel meer effect op een daadwerkelijke komst van een azc of niet."

Online zichtbaarheid

Ook online zijn de protestgroepen zichtbaar. Voor 20 september telden wij 2 Defend-groepen, inmiddels zijn er 35 nieuwe groepen opgericht die allemaal met elkaar verbonden zijn. In februari deelden de groepen gezamenlijk een statement. "In Nederland ontstaan in toenemende mate zogenoemde Defend-groepen. […] Deze groepen ontstaan niet om te polariseren of te ontwrichten, maar vanuit een groeiend gevoel dat wezenlijke zorgen structureel onvoldoende worden gehoord binnen het publieke en politieke debat. Het is zorgelijk dat deze initiatieven regelmatig worden weggezet als extreem of in verband worden gebracht met bewegingen waar zij geen enkele binding mee hebben."

Maar uit onderzoek van Pointer en Justice for Prosperity blijkt dat er wel degelijk extreemrechtse content en nazi-symboliek wordt verspreid. In het Telegram-kanaal van Defend Netherlands (3.000 leden) wordt racistische en antisemitische content gedeeld. Wij onderzochten 20 van deze berichten en in slechts één geval vonden wij een vorm van afwijzing of tegenspraak. Zo kwam er een pamflet van NSB-leider Anton Mussert voorbij met een hakenkruis, worden vluchtelingen ‘apen’ genoemd en wordt er gesproken over het ‘linkse tuig dat uitgeroeid moet worden’.

Extreemrechtse content

Niet alleen op Telegram wordt extreemrechtse content verspreid. Recent deelde een beheerder van Defend Vught nog het haatsymbool 1488 in een reactie op Facebook. In augustus 2025 stond er met grote letters remigratie op het Facebook-profiel van Defend Netherlands. In een promotievideo van Defend Netherlands, ook gedeeld door andere groepen, worden fragmenten gebruikt van de Wolvenrad, een neonazi-beweging. Zij zien Adolf Hitler als hun ‘spirituele vader’. Naast de extreemrechtse content trekken leden van Defend regelmatig samen op met nationalistische groepen.

Los van de extreemrechtse uitingen op social media, uiten leden van Defend-groepen haatsymbolen in het openbaar. Peter van Vliet, een van de prominente leden binnen Defend Netherlands, werd eerder opgepakt voor het dragen van een NSDAP-shirt.

Reactie Defend United

In een reactie stelt Defend United dat zij uit 38 groepen bestaan en in heel Nederland en in het buitenland actief zijn. Op vragen over de verspreiding van nazi-gedachtegoed gaat Defend United niet in. Wel benadrukken ze dat ze niet extreemrechts zijn. Defend Netherlands heeft niet gereageerd op onze vragen.

Meer weten over ons onderzoek naar Defend? Kijk Pointer, donderdag 2 april om 21:15 uur bij KRO-NCRV op NPO 2.