Tienduizenden mensen die afhankelijk zijn van hun rolstoel zijn op zoek naar een passende woning, maar gemeenten eisen zelden dat bouwers deze rolstoelwoningen neerzetten. Dit blijkt uit onderzoek van Pointer.
Hiermee worden de rechten van mensen met een beperking ernstig geschonden, zegt belangenbehartiger Ieder(in) tegen het radioprogramma Pointer. Tien jaar na de ratificatie van het VN-verdrag Handicap voldoet Nederland namelijk nog altijd niet aan de afspraak om voldoende geschikte rolstoelwoningen te bouwen.
Kayleigh raakte zelfs dakloos
Volgens de belangenclub gaat het om zeker tienduizenden mensen die nu opzoek zijn naar een geschikte woning, exacte aantallen zijn niet bekend. Kayleigh Bloemendal (26) is één van hen. In afwachting van een passende woning raakte ze vorig jaar zelfs dakloos: “Ik kon door mijn beperking mijn eigen woning niet eens meer in en moest bij een vriendin en bij mijn moeder op de bank slapen”. Inmiddels heeft Kayleigh een nieuwe woning, maar ook die is niet geschikt.
“De wooncrisis is nog groter voor mensen met een beperking dan voor mensen zonder een beperking”, zegt Deborah Lauria, directeur van Ieder(In). “Iedereen heeft het moeilijk om aan een huis te komen, maar mensen met een beperking moeten daar nóg veel meer moeite voor doen.”
De Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) erkent dat geschikte rolstoelwoningen “al lang zeer schaars zijn” en door verscheidene problemen die zich voordoen op de woningmarkt “is het perspectief voor verbetering op dit punt niet rooskleurig”. Daarnaast zegt ze niet goed te weten of gemeenten genoeg doen om dit probleem aan te pakken.
Gemeenten eisen nauwelijks rolstoelwoningen
Pointer vroeg gemeenten in de 35 bouwregio’s waar de meeste nieuwe woningen moeten komen, of zij bouwers verplichten geschikte rolstoelwoningen te bouwen. Bijna geen enkele gemeente zegt harde eisen te stellen.
Zo reageert gemeente Zwolle dat ze “geen specifieke woningbouwambitie heeft vastgesteld voor een vastgesteld aantal rolstoeltoegankelijke woningen”. Gemeente Enschede meldt: “We hebben geen specifieke afspraken over rolstoeltoegankelijkheid.” En de gemeente Den Haag geeft aan “terughoudend” te zijn in het stellen van extra eisen aan bouwers.
Bouwers wijzen naar gemeenten
Ook Fahid Minhas, directeur van Neprom, de branchevereniging voor projectontwikkelaars, ziet dat gemeenten amper rolstoelwoningen eisen: “In de praktijk doet een heel beperkt aantal gemeenten dat.” Volgens Minhas zijn gemeenten “primair verantwoordelijk” om dit te doen. Aedes, de koepelorganisatie van woningcorporaties, laat weten ook best een deel van de bouw van rolstoelwoningen op zich te willen nemen, maar benadrukt dat woningcorporaties weinig geld hebben: “het huishoudboekje van corporaties is al een aantal jaar niet sluitend.”
Tegelijkertijd zeggen gemeenten wel in te zetten op andere vormen van toegankelijke woningbouw. Zo wil de gemeente Dronten de komende vier jaar meerdere nultredenwoningen, geclusterde woonvormen en zorggeschikte woningen realiseren. Ook gemeenten als Harderwijk, Enschede en Tilburg noemen vergelijkbare plannen.
Ook ontoegankelijk
Volgens belangenvereniging Ieder(In) zijn dit soort woonvormen toegankelijker dan normale woningen, maar wil dat meestal niet zeggen dat ze dan ook volledig geschikt zijn voor mensen die afhankelijk zijn van een rolstoel. “Een beetje toegankelijk is ook ontoegankelijk”, aldus directeur Lauria. Daarom eist de vereniging dat het ministerie van Volkshuisvesting (VRO) harde afspraken gaat maken over de bouw van geschikte rolstoelwoningen. Ook de Woonbond ondersteunt deze eis.
Ministerie: overzicht ontbreekt
Ook het ministerie van VRO erkent de problemen: “We zijn ons ervan bewust dat in tijden van woningnood de woonbehoefte van aandachtsgroepen extra onder druk staat. Daarom is het zo van belang om het woningtekort zo snel mogelijk terug te dringen.” Toch maakt het ministerie nu geen specifieke doelstellingen om meer rolstoelwoningen te bouwen omdat er “weinig zicht is op de omvang van de doelgroep of hoeveel woningen rolstoelgeschikt zijn in de bestaande voorraad”. Het ministerie hoopt dat daar, als het wetsvoorstel voor Regie op de Volkshuisvesting wordt aangenomen, wel meer zicht op komt.
Klik hier voor alle reacties van de gemeenten en hier voor de andere reacties.
Waar kun je nog wonen met een beperking?
In de uitzending wordt de aandoening van Kayleigh abusievelijk een spierziekte genoemd. Ze heeft het Ehlers-Danlos syndroom, dit is een bindweefselziekte.