Voor het cultureel centrum ACU, halverwege de Voorstraat in Utrecht, heeft zich een grote groep antifascisten verzameld. Twee politiebussen sluiten beide richtingen van de straat hermetisch af. In de donkere lucht knippert een rood lampje van een politie-drone. Eerder die week hebben Defend-groepen en andere rechtsextremistische groeperingen het ACU-gebouw aangewezen als locatie om de gedode Franse nationalist Quentin Deranque (23) te herdenken. Nu is het wachten op de komst van de groep. De spanning is voelbaar.

Even later verschijnt er om de hoek een groep van 30 à 40 personen. De politie begeleidt de groep naar een kruispunt, tegenover de antifascisten. "Antifa, bloedkanker", klinkt het vanuit de groep rechtsextremisten. Hoewel de logo’s van de Defend-groepen onzichtbaar zijn, herkennen we tussen de personen leden van onder andere Defend Netherlands en Defend Den Haag. Aan het einde van de herdenking zoekt een lid van Defend Netherlands nog de confrontatie met de antifascisten, maar de politie smoort het in de kiem. Vervolgens vertrekt de groep richting het station van Utrecht.

Explosieve groei

Twee weken geleden publiceerden Pointer en onderzoeksplatform Justice for Prosperity over de groei van Defend-groepen in Nederland. Ten tijde van het uit de hand gelopen protest van 20 september op het Malieveld in Den Haag, waren er 2 Defend-groepen actief, inmiddels zijn dat er 35. We kennen ze onder de namen Defend Netherlands en Defend United. Laatstgenoemde is een overkoepelende organisatie met lokale 'chapters', zoals Defend Den Haag, Defend Arnhem en Defend Eindhoven. Ze trekken regelmatig op met andere anti-azc-protestgroepen zoals Nationale Trots, Vaderlandsliefde en Freedom Fighters Netherlands.

De groepen zijn niet alleen aanwezig bij dezelfde demonstraties, ook online trekken ze met elkaar op. Die online verzamelplek heet in dit geval Facebook. Op een omslagfoto van Nationale Trots zijn vijf onherkenbare personen te zien. Op hun ruggen prijken de logo’s van Defend Den Haag en Nationale Trots. Op een omslagfoto van de groep Defend Dongen staat een met AI-gegenereerd beeld met mensen die vijf verschillende vlaggen dragen, met daarop de logo’s van Defend Netherlands, Defend United, Nationale Trots, Vaderlandsliefde en Freedom Fighters Netherlands.

Op social media zeggen de protestgroepen niet extreemrechts te zijn. Zelf noemen zij zich liever strijders; bezorgde burgers die opkomen voor de gewone Nederlander. Maar uit ons onderzoek blijkt dat leden van deze groepen extreemrechts gedachtegoed verspreiden.

Racistische content

Eerder publiceerden Pointer en Justice for Prosperity al over de racistische en antisemitische content die werd verspreid in het Telegramkanaal van Defend Netherlands. Inmiddels is alle content uit het hoofdkanaal verwijderd, ook kunnen mensen niet langer reageren op posts in de Telegramgroep.

In dit artikel focussen we ons op de mensen achter Defend. We identificeerden ruim 50 personen die direct of zijdelings betrokken zijn bij de Defend-groepen in Nederland. En we keken naar wat zij online delen.

Zo zien we dat er op Facebook openlijk racistische content wordt verspreid. Defend Vught schrijft op haar pagina: "Laat ze deze gelukzoekers maar eens bij mij op de stoep neerflikkeren, ik sla ze al hun apentanden uit hun bek en die kunnen ze oprapen met hun 10 gebroken vingers, dat ze een hele maand of langer pap mogen eten in het ziekenhuis." Een ander lid van Defend United noemt een zwarte jongen een "strontjoekel".

Naast racistische content wordt er ook misinformatie verspreid, waarbij het vooral vluchtelingen of moslims zijn die het moeten ontgelden. John, de beheerder en oprichter van Defend Dongen, deelt in zijn groep een bericht over de door brand verwoeste Amsterdamse Vondelkerk. Volgens het bericht zou de kerk in brand zijn gestoken door "moslim migranten". Uit factchecks van meerdere onderzoeksplatformen, waaronder De Checkers, blijkt die claim ongefundeerd te zijn.

Binnen het netwerk van leden van Defend-groepen duikt een Facebookprofiel op met de naam AH Words. Op zijn profielfoto zijn de logo’s van Defend, Vaderlandsliefde en Nationale Trots afgebeeld. De naam AH Words lijkt een neonazistisch hondenfluitje te zijn. Dat beeld wordt versterkt door een andere profielfoto van deze persoon waarop een persoon te zien is met de Odal-rune op zijn t-shirt, een symbool dat door Nazi-Duitsland werd geadopteerd.

Connecties met extreemrechts

Voor dit onderzoek verzamelden we beeldmateriaal van demonstraties. Ook is Pointer meerdere keren aanwezig geweest tijdens protesten. Aan de hand van de beelden en waarnemingen konden we zien welke personen er waar aanwezig waren en namens welke groep ze dat deden. Dit laatste was bijvoorbeeld te zien aan de kleding die ze droegen. Daarnaast deden we onderzoek op social media, zoals Facebook en Instagram, om de namen bij de gezichten te matchen. Daarbij konden we ook zien welke personen tot welke groepen behoorden.

Hierdoor konden we in kaart brengen dat Defend-groepen en andere protestgroepen connecties hebben met organisaties zoals de nationaalsocialistische Nederlandse Volksunie (NVU), Identitair Verzet en de Nederlandse Nationalistische Beweging (NNB).

Die verstrengeling van extreemrechtse groepen was bijvoorbeeld zichtbaar op 25 oktober 2025, toen ongeveer veertig anti-immigratiedemonstranten zich bij Park Paardenveld in Utrecht verzamelden. Onder hen waren leden van Defend Netherlands en Defend United aanwezig. Ook waren er individuen aanwezig die behoren tot Voorpost en de NNB. Twee maanden later, op 14 december 2025, organiseerde de NVU een anti-azc-demonstratie in Kanaleneiland in Utrecht. Leden van Defend Netherlands, waaronder Peter van Vliet en Eldor van Feggelen, reisden naar Utrecht om te demonstreren. Op diezelfde locatie zijn in ieder geval drie leden van de NVU, waaronder partijleider Constant Kusters, aanwezig.

Op 21 december zijn leden van Defend Netherlands, protestgroep Nationale Trots en lokale groepen van Defend United aanwezig tijdens een demonstratie tegen onder andere het asielbeleid. De demonstratie is georganiseerd door de NNB. Ook de NVU is van de partij. Op 7 maart 2026 organiseert de NVU in Arnhem een demonstratie tegen asielzoekers. Ook hier zijn leden van Nationale Trots, Defend Netherlands en lokale groepen van Defend aanwezig. Daarnaast waren ook extreemrechtse groeperingen aanwezig uit Vlaanderen en Duitsland.

Online connecties

Hoe de online verwevenheid eruitziet wordt onder andere duidelijk wanneer een NVU-lid een selfie op Facebook plaatst. Op de foto waarop duidelijk de opdruk van de cijfers 88 te zien is op zijn muts, reageert een lid van Defend Vught: "1488 fijn weekend." Met 88 wordt in dit geval verwezen naar de achtste letter van het alfabet (HH) en daarmee naar 'Heil Hitler'. Diezelfde Heiko, die namens Defend Vught een certificaat kreeg van Defend United als samenwerkende club, reageert ook op een foto van een NSB-vlag van een ander NVU-lid. "Nice", aldus Heiko.

Dat de groepen met elkaar optrekken, is dus geen geheim. Maar de verwevenheid met rechtsextremistische groepen gaat verder dan reacties op social media of het bijwonen van demonstraties. Ook de berichten van extreemrechtse groepen zoals het Identitair Verzet, NVU, Wolvenrad en NNB worden online door deze protestgroepen verspreid.

Wanneer het extreemrechtse Identitair Verzet op 13 maart 2026 een Facebookbericht plaatst met een flyer waarop met grote letters remigratie staat geschreven, wordt dit bericht verspreid door leden van Defend Den Bosch, Defend Staphorst en Nationale Trots. Binnen extreemrechts wordt met remigratie bedoeld: het massaal deporteren van asielzoekers en mensen met een migratieachtergrond. Hetzelfde bericht van het Identitair Verzet wordt ook verspreid door een oud-lid van de beweging, inmiddels actief voor Defend Netherlands. Ook Defend Netherlands plaatste zelf op Facebook twee keer een omslagfoto met het woord remigratie.

Op 18 maart 2019 schoot Gökhen T. 4 mensen dood in een tram in Utrecht. Op een video van 24 maart 2026 is te zien hoe leden van de NNB bloemen leggen bij het monument ter nagedachtenis aan de slachtoffers. Als onderschrift bij de video schrijft de groep: "Remigratie is de enige oplossing". De video is gemaakt door de NNB, maar wordt op Instagram verspreid met als bijdrager onder andere Defend Netherlands. In een andere video, begin november gepubliceerd op de Facebookpagina van Defend Netherlands, zijn fragmenten te zien van de NNB en de Wolvenrad. Laatstgenoemde beweging Wolvenrad ziet Adolf Hitler als hun ‘spirituele vader’.

Ook informeel kruizen de netwerken van Defend en extreemrechts. Wanneer Defend Netherlands-lid Diego jarig is, verschijnen een aantal Defend-leden op zijn verjaardag. Op een foto gemaakt op de verjaardag, in bezit van Pointer en verkregen via onderzoeksplatform Kafka, is onder andere oud-Voorpost-lid Martijn Janssen te zien. Janssen poseert op zijn Gab-profiel, een alternatief social mediaplatform met minimale moderatie, openlijk met zijn tattoo van de ‘Schwarze Sonne’, een Nazi-symbool.

Nieuwe koers

"Defend United zet een nieuwe koers", luidt een persbericht van Defend United. Het bericht verschijnt een halve dag na onze eerste publicatie over de groei van de Defend-groepen. "De groep wil zich niet langer uitsluitend profileren in het debat rondom asielzoekerscentra, maar breidt haar inzet uit naar mensen die dagelijks te maken hebben met armoede en uitsluiting gecreëerd door het huidige kabinet."

In de afgelopen weken verschenen er al eerder berichten over Defend-groepen die meerdere inzamelacties organiseerden waarbij de opbrengsten naar onder andere ouderen en daklozen gingen. Een aanverwante groep - Freedom Fighters Netherlands - ging tijdens de Nationale Opschoondag in Uden de straat op om afval te ruimen.

Reacties

Defend United liet eerder al in een reactie weten dat ze afstand nemen van het predikaat extreemrechts. Verder zijn ze niet ingegaan op de vragen over de verspreiding van rechtsextremistische content en de overlap met extreemrechtse groeperingen.

Vaderlandsliefde laat in een reactie weten: "Wij zijn ons ervan bewust dat er in de haast van het actualiseren van een pagina [Facebook, red] wel eens een bericht wordt gedeeld van een groep waar wij ons verder niet aan willen koppelen, puur omdat wij het eens waren met dat ene specifieke standpunt. Wij zijn geen extremisten. ... Wij veroordelen geweld en haat in alle vormen. Mensen die daadwerkelijk vluchten voor oorlog of directe vervolging verdienen een veilige plek, bij voorkeur zo dicht mogelijk bij hun eigen land en cultuur, zodat zij op termijn kunnen terugkeren."

Defend Netherlands heeft inmiddels alle berichten uit hun Telegramkanaal verwijderd. Ze hebben na herhaaldelijke verzoeken niet gereageerd op onze vragen. Op de dag voor de uitzending ontvingen we alsnog een reactie. Daarin worden onze vragen niet beantwoord en onze bevindingen niet weersproken. Er worden wel zorgen geuit over een vermeende samenwerking met Kafka: "Dit roept fundamentele vragen op over journalistieke onafhankelijkheid, bronkritiek en ideologische beïnvloeding", aldus een woordvoerder van Defend Netherlands. Echter: De informatie afkomstig van Kafka is slechts één van de gebruikte bronnen en alle getoonde informatie is door ons geverifieerd.' Nationale Trots heeft niet gereageerd op onze vragen.

Meer weten over ons onderzoek naar Defend? Kijk hieronder de tv-uitzending van Pointer of via NPO Start.