Tot het kanaal 2 weken geleden plots op zwart gaat. Na het nieuws van Pointer en Justice for Prosperity over de snelle groei van de Defend-groepen en het extreemrechtse gedachtegoed in het Telegram-kanaal van Defend Netherlands, worden alle berichten verwijderd uit de chatgroep. “[We] hebben het niet zo op potten kijkers”, schrijft Defendnetherlands.

Pointer had toen al een hoop berichten opgeslagen. Daarnaast ontvingen we van de antifascistische onderzoeksgroep Kafka de berichten uit het chatkanaal van de periode direct na de oprichting van de chatgroep. Zo konden we alle 7.555 berichten van 528 accounts in de chatgroep van Defend Netherlands analyseren, geplaatst tussen juli 2025 en februari 2026. Wat daaruit blijkt, is geen verhaal van een paar rotte appels. Het extreemrechtse gedachtegoed is er structureel aanwezig.

Hoogleraar digitale media, cultuur en politiek Ico Maly zegt dat dit onderdeel is van hun strategie. "Niemand wil dat label krijgen, want dan zet je jezelf buitenspel", licht hij toe. "Mensen zullen zich eerder willen identificeren met de term bezorgde burger dan extreemrechts."

Sinds 25 juli 2025 verschenen er 379 berichten, afbeeldingen en video's met openlijk extremistische inhoud. Ze komen van 101 van 528 (bijna 1 op de 5) accounts, verspreid over de hele periode. Het gaat hier niet om politiek incorrecte of ‘onwoke’ taal, maar om denkbeelden die de AIVD beschouwt als extreemrechts: racisme en wit superioriteitsdenken; antisemitisme; omvolkingstheorie; vreemdelingenhaat (inclusief moslimhaat); haat jegens vreemde (cultuur)elementen; en ultranationalisme.

Een promotievideo van nazistische organisaties door een van de leden op 8 maart 2026 geplaatst in de Defend Netherlands Telegramchatgroep. Pointer heeft de video ingekort en audio weggehaald om de video als illustratie te kunnen gebruiken.

Het gaat niet om wat er staat, maar wie het ziet

De beheerders zijn geen passieve toeschouwers. De twee beheeraccounts – "Defendnetherlands" en "Defendnetherlands Chat" – plaatsten samen bijna 700 berichten. Ze waren vrijwel dagelijks actief in de groep.

Ze modereren de inhoud van extremistische berichten zelden tot nooit. In geen enkel geval wordt de ideologie inhoudelijk bekritiseerd. Wat ze wel doen: waarschuwen dat er wordt meegelezen. Wanneer een lid voorstelt een varkenskop bij een AZC-bouwplaats te leggen om moslims te verjagen, geeft de beheerder op 15 oktober 2025 aan dan een "open doel voor de media" te zijn. Een beheerder schrijft op 5 september na een “Heil Hitler broeder!!” bericht, dat het de "laatste waarschuwing" is, en dat leden op hun woorden moeten letten. Een ander groepslid waarschuwt: “de inlichtingendiensten houden het kanaal in de gaten.” Het lijkt er dus niet om te gaan wat er wordt gezegd, maar dat anderen dat kunnen zien.

Ook op 14 oktober 2025 grijpt de beheerder niet in. Die doet mee. Het gesprek begint over "omvolking" en eindigt bij een openlijk antisemitische complottheorie:

Het beheeraccount reageert een minuut na het bericht met de driedubbele haakjes. Niet met een correctie. Niet met een verwijdering. Met twee woorden: "Kalergi plan." Een spellingcorrectie – geen inhoudelijke. Een minuut later volgt een tweede bericht: de beheerder vraagt de leden "fatsoenlijk" te blijven. Niet vanwege de inhoud, maar omdat het anders "lastig (is) mensen de been op te krijgen." De zorg is niet wát er wordt gezegd, maar dat het de beweging schaadt.

De data

De eerste berichten met extreemrechts gedachtegoed verschenen in de eerste weken van de groep. Een tijd lang bleef het aantal extreme berichten onder de 10 per week. Tot er rond grote demonstraties– met name het anti-immigratieprotest op het Malieveld in Den Haag op 20 september 2025 – ineens veel nieuwe leden bijkwamen en daarmee ook het aantal extremistische berichten fors toenam.

Wat de data laten zien is geen incident en geen neerwaartse trend. Het is een patroon: een extreemrechtse kern die het gedachtegoed draagt, soms tijdelijk overstemd door nieuwe leden die na demonstraties en virale social media content instromen, maar nooit verdwenen.

Op het eerste gezicht lijkt het extremisme in de groep af te nemen na november: de rode balken worden kleiner. Maar de oranje lijn vertelt een ander verhaal. Die laat zien dat het aandeel extreme berichten ten opzichte van het totaal juist stijgt.

Na grote demonstraties en virale posts op social media van Defend stromen honderden nieuwe leden de chatgroep in. Het extremisme neemt dan relatief af door de veelal organisatorische en neutrale berichten. In rustige periodes blijft een kleinere kern over, waarin extremistische berichten juist weer domineren.

Hoe classificeren we extremisme?

Normalisering

Op 26 augustus 2025, een dag na het admin-bericht waarin de beweging afstand neemt van het nazi-label, schrijft een groepslid:

Vijf weken later is ene ‘Rico Rico’ nog explicieter. Na een discussie over racisme in de groep reageert hij:

Wat opvalt aan de chatgroep is niet alleen de extremistische inhoud, maar ook hoe die door leden wordt genormaliseerd. Een mechanisme dat Maly beschrijft: "Het probleem is dat ze een manier van praten en denken normaal maken die eigenlijk in strijd is met democratische waarden. [...] Een democratie is meer dan alleen verkiezingen. Democratie is een groot verhaal gebaseerd op waarden zoals gelijkheid, vrijheid, universele rechten van de mens. Je ziet dat heel hun ideologie daar compleet haaks op staat.”

Remigratie

Volgens Maly zit de kracht van deze groeperingen ook in hun woordkeuze. "Remigratie klinkt als een aanvaardbare term", geeft hij aan. "Dat klinkt veel beter dan deportatie natuurlijk. [...] Het is een term die op heel veel verschillende manieren kan worden uitgelegd en dat is van essentieel belang. [...] Zodat men een aantal radicale dingen kan pushen, maar dan ook kan zeggen: ‘ja maar nee dat bedoelen we eigenlijk niet zo.’"

We vinden het woord ‘remigratie’ vaak terug in de chatgroep. Een voorbeeld hiervan is een post van het account ‘Ad Odinson’, op 28 december 2025: “We agiteren over remigratie als de enige werkelijke oplossing [...] We rekruteren niet door te zwijgen over de oorzaak, maar door de massa te leiden van hun dagelijkse ervaring naar het inzicht in de echte vijand [...] Wij moeten de taal van het volk spreken, maar hen leiden naar de volle waarheid." De "volle waarheid" die Odinson bedoelt, omschrijft hij in hetzelfde bericht: "De hoofdoorzaak is het zionistisch joods systeem dat de grenzen openzet om ons moedwillig om te volken [...] een systeem dat het blanke Europa verzwakt."

Nazisme, en hitlerverheerlijking

Maly heeft jarenlang dergelijke groeperingen onderzocht in Nederland en België. Hij is verrast hoe Defend Netherlands zich online gedraagt in vergelijking met andere protestgroepen. Maly: "Je ziet niet alleen in deze chats veel expliciete referenties naar antisemitisme en zelfs Adolf Hitler, maar ook op hun Instagram pagina's. Extremistische bewegingen proberen normaal hun extremisme zorgvuldig uit de schijnwerpers te houden. Dat is hier niet het geval."

Vier weken na oprichting van de chatgroep plaatst het account "Front Katwijk" een reeks berichten:

In dezelfde groep citeert een lid de zogenaamde Fourteen Words – de internationale slagzin van de wit-suprematistische beweging:

Op 28 december 2025 gaat een groepslid nog verder. Onder de naam "Ad Odinson" – een verwijzing naar Noordse mythologie die populair is bij witte suprematisten – plaatst hij een ideologisch manifest in meerdere berichten:

Het bericht wordt niet verwijderd.

Bereid tot actie

Wat Maly vooral zorgen baart, is de invloed die deze retoriek in online chatgroepen heeft op het gedrag van mensen offline. "De retoriek van 'we moeten strijden' wordt nu ook omgezet in gedrag", zegt hij. "Je ziet dat mensen bereid zijn om er iets aan te doen."

In september 2025 schrijft een groepslid:

In november wordt het explicieter:

Het flirten met geweld blijft niet beperkt tot anonieme accounts, laat Eldor van Feggelen zien. Hij is een van de publieke gezichten van Defend Netherlands en spreekt namens de beweging meerdere keren in bij verschillende gemeenteraadsvergaderingen, waaronder Den Haag en Uitgeest. Op Facebook plaatst hij een bericht met de tekst:

En in de chatgroep gaat het nog verder. Een lid reageert op Ad Odinson, die opmerkt dat demonstraties effectief zijn als ze uit de hand lopen:

Intimidatie als bewuste strategie. Gecombineerd met antisemitisch taalgebruik. Niet uit de mond van een anoniem account, maar van een actief lid dat refereert aan concrete acties bij gemeenteraden. Volgens Maly past dit in een bredere ontwikkeling: "Het probleem zit niet in het feit dat ze betogen. Het probleem is dat ze een manier van praten en denken normaal maken die eigenlijk in strijd is met democratische waarden."

Symboliek

Het extremisme in de groep is niet alleen zichtbaar in woorden. Het zit ook in de symboliek die leden openlijk gebruiken – in hun profielfoto's, gebruikersnamen en het beeldmateriaal dat in de groep wordt gedeeld.

We laten Maly een foto zien van een man die op Facebook staat met het getal 88 op zijn muts. Een lid van Defend Vught schrijft daaronder: '1488'. Maly herkent dit direct. "88 is een klassieker. Dat staat voor 'Heil Hitler'", licht hij toe, wijzend naar het beeldscherm. "De achtste letter van het alfabet is namelijk een H. Dit is een soort codetaal onder neonazi's." De 14 staat voor de ‘14 woorden’: We must secure the existence of our people and a future for white children.'

Niet iedereen voelt zich geheel gemakkelijk bij het feit dat er nazi’s in de chatgroep zitten.

Toch lijkt dit geen reden om niet samen te werken. Als Pointer dit voorbeeld aan Maly voorlegt vertelt hij dat hij dit patroon herkent: 'De alt-right-beweging van 2015-2016 was ook geen monolithische beweging. Het ging van old school white supremacists tot ethnocultureel radicaal rechts — voor hen was het geen fundamenteel probleem om met elkaar samen te werken. Dat veranderde pas toen er zware kritiek van buitenaf kwam.'

Alles gewist

Zeven maanden lang stond de content ongestoord in de Telegramgroep van Defend Netherlands. De hitlerverheerlijking. De oproepen tot etnische zuivering en knokploegen. Maar nadat wij daar een deel van openbaar maakten, verdween alles.

Op 19 maart wordt nogmaals in het chatkanaal duidelijk gemaakt: “Er wordt niet met de media gesproken.” Ene “Deus Vult” plaatst vervolgens het allerlaatste bericht in de groep:

Daarna verwijdert Defend Netherlands haar eigen Telegram chatkanaal.

Defend Netherlands heeft na herhaaldelijke verzoeken niet gereageerd op onze vragen. Op de dag voor de uitzending ontvingen we alsnog een reactie. Daarin worden onze vragen niet beantwoord en onze bevindingen niet weersproken. Er worden wel zorgen geuit over een vermeende samenwerking met Kafka: "Dit roept fundamentele vragen op over journalistieke onafhankelijkheid, bronkritiek en ideologische beïnvloeding", aldus een woordvoerder van Defend Netherlands. Echter: De informatie afkomstig van Kafka is slechts één van de gebruikte bronnen en alle getoonde informatie is door ons geverifieerd.'

Meer weten over ons onderzoek naar Defend? Kijk hieronder de tv-uitzending van Pointer of via NPO Start.