Pointer doet de komende tijd onderzoek naar dit soort stille patiëntenstops; GGZ-instellingen die de deuren sluiten voor specifieke groepen verzekerden. De oorzaak ligt in afspraken met zorgverzekeraars over hoeveel zorg dat jaar mag worden geleverd. Zodra het budget van één verzekeraar bij een instelling op is, worden nieuwe patiënten van die verzekeraar geweigerd of op een lange wachtlijst gezet. Ondertussen behandelt diezelfde instelling wél patiënten van andere verzekeraars.

Hulp bij ADHD-klachten en postnatale depressie

“Ik werd door de instelling gebeld dat er in principe snel plek voor mij was, maar dat ik toch niet bij hen terecht kon. Alleen omdat ik bij Menzis verzekerd ben”, verzucht Anne. Het is maart en ze is net doorverwezen door de praktijkondersteuner van haar huisarts, voor hulp bij haar ADHD-klachten en de nasleep van een postnatale depressie.

In Anne’s hoofd stormt het vaak, wat de relatie met haar partner ook onder druk zet. Op advies van de praktijkondersteuner zoekt ze hulp voor haar mentale klachten in combinatie met relatietherapie bij Nedanza in Rotterdam. “Precies wat ik zocht eigenlijk. Er bleek alleen geen plek voor mij, omdat ze in maart al aan het budgetplafond van Menzis zaten.”

Zorgpotjes op

Anne, die zelf een achtergrond heeft in de jeugdzorg, kent dit fenomeen uit haar werk. Richting het einde van het jaar zijn de zorgpotjes vaak op en moeten nieuwe cliënten soms enkele maanden wachten tot er weer nieuw budget beschikbaar is. Maar dat een GGZ-instelling in maart al de deuren sluit? En alleen voor haar verzekeraar? “Mijn praktijkondersteuner wist het op een gegeven moment ook niet meer: waar kan ik nu met mijn verzekering terecht? Bij verschillende instellingen liep ik tegen een cliëntenstop aan."

De tekst gaat verder onder het tipformulier.

Geestelijke gezondheidszorg zit voor iedereen in de verplichte basisverzekering. Maar in hoeverre hangt de toegang in de praktijk af van je verzekeraar? Dat meer GGZ-instellingen vroeg in het jaar al de deuren sluiten voor specifieke zorgverzekeraars, blijkt in ieder geval uit de informatie over wachttijden die ze verplicht moeten publiceren. Op zeker 46 van de circa 400 websites die we de voorbije twee weken bekeken, tellen we cliëntenstops voor één of meer specifieke zorgverzekeraars.

Zo worden bij GGZ Veenendaal klanten van Zilveren Kruis (Achmea) geweerd, net als bij Joy GGZ, Connected Together en Splinter GGZ. Andere verzekerden worden wel geholpen.

Wachttijden

Ook zien we bij bijna 40 instellingen dat de wachttijd voor sommige verzekerden veel langer is. Bij GGZ Santana in Groningen wachten een Menzis-verzekerde een jaar, terwijl een DSW-klant binnen 3 maanden aan de beurt is.

Directeur Aldert Krab van GGZ Santana wijst - net als andere instellingen die we mailen - naar de krappe inkoop door sommige zorgverzekeraars. “De wachttijd voor behandeling is afhankelijk van het omzetplafond dat een zorgverzekeraar ons gunt en het aantal cliënten dat wij al in behandeling hebben van die zorgverzekeraar. (...) Met sommige zorgverzekeraars hebben we geen contract of een contract zonder omzetplafond. Dat maakt dat deze cliënten sneller kunnen worden uitgenodigd.”

De vraag is natuurlijk: wat betekenen die verschillen voor mensen die dringend op zoek zijn naar hulp? Zorgverzekeraars zijn namelijk verplicht om voldoende zorg in te kopen. Die zorgplicht houdt ook in dat klanten zoals Anne, als die te lang moeten wachten, begeleid worden naar een GGZ-aanbieder die meer ruimte heeft.

'Dit voelt niet eerlijk'

Eén van de vragen die Pointer de komende tijd wil uitzoeken is hoe goed deze wachtlijstbemiddeling verloopt. In de cijfers die we nu verzamelen, zien we namelijk dat ook grotere aanbieders in de buurt van kleinere instellingen met stops of andere beperkingen op de instroom, vaak wachtlijsten hebben ver boven de landelijk afgesproken maximale wachttijd van 14 weken. Met andere woorden: wie op zoek moet naar een alternatief elders in de buurt komt vaak op een lange wachtlijst terecht.

Anne zelf staat na 2 maanden intensief zoeken inmiddels op de wachtlijst voor een eerste afspraak in september, terwijl ze met een andere verzekering in maart al geholpen had kunnen worden. Dat gevoel knaagt: “Omdat onze kinderen hierin ook betrokken zijn. Mijn partner en ik leven op dit moment niet samen, dat gaat gewoon niet. En we hebben niet de financiële middelen om in de tussentijd een andere oplossing te zoeken. Dat voelt niet eerlijk.”

*Volledige naam bij redactie bekend.