Met een ernstige blik kijkt burgemeester Peter Heijkoop de raadszaal in het Leidse stadhuis in. "Ik wil met u even stilstaan bij gebeurtenissen eerder deze week", begint Heijkoop zijn mededeling. "Ik informeer u over een schandalige kwestie die zich afgelopen maandagavond heeft voorgedaan. Tijdens een bewonersbijeenkomst werd onze wethouder opgewacht door personen die hun emoties niet onder controle hadden en dat zorgde voor een onveilige sfeer. Het voeren van inhoudelijke gesprekken werd onmogelijk gemaakt en er zijn doodsbedreigingen geuit richting de wethouder." Het is muisstil in de raadszaal. 

Zo stil als het is in de raadszaal, zo tumultueus is het 3 dagen eerder bij een bewonersbijeenkomst in een serviceflat in Leiden. Op deze plek krijgen bewoners van de wijk De Lage Mors informatie over maatregelen die worden genomen om het centrum van de stad autoluw te maken. Een belangrijk onderdeel hiervan is het tegengaan van sluipverkeer door de Lage Mors. Daarom wil de gemeente toegangswegen naar deze wijk afsluiten. Maar dat valt niet bij iedereen in goede aarde. En zo gaat het eigenlijk al 2 jaar lang. Bijna elke maatregel of besluit dat door het college van B&W wordt genomen levert zowel online als offline onrust en kritiek op.

'Kogel door je kop'

Het is een zachte zomeravond. Voor de serviceflat in Schouwenhove heeft zich een groep mensen verzameld. Het is onrustig en er heerst een ongezonde spanning. Wethouder North kan ieder moment arriveren. Een man in een wit shirt heeft een stapeltje papieren bij zich. Op het moment dat de wethouder bij de serviceflat verschijnt, krijgt hij de papieren van hem overhandigd. Het is een petitie. De ondertekenden zijn het niet eens met de verkeersknips die geplaatst worden in de wijk. Het moment van de overhandiging is vastgelegd op foto’s die diezelfde avond nog worden gepubliceerd op de lokale Leidse Facebook-pagina. Maar wat op die beelden niet te zien is, is de doodsbedreiging die daar is geuit.

"Eén persoon ging helemaal door het lint", blikt North nu terug. "Je zag het vuur in zijn ogen branden. Hij liep met heftige armgebaren op mij af. Hij riep teksten als: 'Aan de galg, aan de galg!' Dat is me niet in de koude kleren gaan zitten. Ik besefte vrij snel dat dit een serieuze dreiging was. Als hij een paar stappen dichterbij was gekomen, weet ik niet wat hij had gedaan." En toen moest de informatieavond nog beginnen.

Eenmaal in de serviceflat, waar de bijeenkomst plaatsvindt, wordt er opnieuw van alles naar hem geroepen. "Voor ik het wist raakte ik een beetje ingesloten door een grote groep mensen die verhaal kwam halen. Dat was behoorlijk intimiderend. En ik dacht nog: ik kom hier om een positieve boodschap te brengen, maar binnen de kortste keren werd ik uitgescholden. Dat sloeg al heel gauw over in nog veel heftigere agressie, namelijk dat iemand mij met een stalen gezicht aankeek en zei: 'Een kogel door je kop'."

Politici bedreigd

De bedreigingen gericht aan wethouder North staan niet op zichzelf. Bijna de helft van de politieke ambtsdragers kreeg in 2024 te maken met agressie. 59 procent van de bedreigingen en intimidatie wordt online geuit, blijkt uit de Monitor Integriteit en Veiligheid 2024. Ook in 2025 stapelden incidenten zich op. Zo ontving de burgemeester van Lisse, Jasper Nieuwenhuizen, eind vorig jaar doodsbedreigingen via sociale media. Het hete hangijzer: de mogelijke komst van een asielzoekerscentrum in de gemeente. Een soortgelijke situatie speelde in Venlo en de gemeente Vijfheerenlanden.

"Ik word op sommige momenten op straat ongevraagd aangesproken met ook hele heftige scheldwoorden", zegt North tegenover Pointer. "Laatst stond ik een interview te geven voor de lokale omroep en kwam er iemand op me af gefietst die me recht in mijn gezicht voor 'kankerdief' uitschold. Of ik ben al lopend op straat aan het telefoneren en iemand die me herkent zegt: 'Douw die telefoon in je strot en stik erin'."

Online zien we dezelfde soort haatreacties. De meeste van deze berichten worden geplaatst in een Facebook-groep met bijna 40.000 leden: 'Je bent een Leidse Glibber als…'. Een Leidse Glibber is een ander woord voor inwoner van Leiden. De Facebook-groep werd 6 jaar geleden opgezet door journalist Emile van Aelst. De groep, waarop inwoners van Leiden alledaagse berichten en foto’s met elkaar kunnen delen, moet dienen als een soort digitale buurtkroeg. Maar Van Aelst, noemde het onlangs nog 'een hooligancafé'. "Als jij een mooie foto plaatst van het bruggetje bij de Pieterskerk, is er altijd wel iemand die roept dat het ding allang had moeten worden afgebroken, en dat de burgemeester een klootzak is. En dat is niet leuk meer", zegt hij tegenover de lokale omroep Sleutelstad.

Op het moment dat er een bericht in de Facebook-groep wordt gedeeld over beleid waarbij de gemeente is betrokken, zoals de aankondiging van nieuwe maatregelen en plannen om de binnenstad van Leiden autoluw te maken, stroomt de tijdlijn vol met negatieve reacties. Onder een video van het resultaat van een herinrichting van een straat, reageert iemand: "Ashley hadden ze onder het asfalt moeten leggen. Was je daarvan af geweest."

Eenzaam

"Ik snap niet hoe je zo met elkaar om kan gaan", reageert North. "Ja, ik ben een hele linkse jongen, maar ik sta echt open voor iedereen. En ik kom juist uit de volkse wijken. Dat is waar ik gevormd ben, waar ik opgegroeid ben en dit beschouw ik als mijn mensen. En dat ik dan juist daar zoveel haat over me heen krijg, dat vind ik heel erg."

"Het is gewoon heel eenzaam. Bijna niemand begrijpt in wat voor situatie je verkeert. Mensen zijn geneigd te zeggen: 'Kijk niet naar die berichten of neem ze niet serieus, die mensen zijn gek'. Maar zo werkt het niet. Ze hebben geen idee van de omvang van die haat. Ik hoop dat de volgende wethouder dit niet hoeft mee te maken."

Ashley North stopt

Leiden krijgt in 2026 een nieuwe wethouder mobiliteit. Wethouder North stelt zich bij de gemeenteraadverkiezingen van dit jaar niet meer verkiesbaar. "Niet vanwege wat er allemaal is gebeurd", benadrukt de wethouder. "Ik heb genoten van het dagelijks contact met Leiden, maar na zes jaar wethouderschap is het tijd om het stokje over te dragen." Op LinkedIn laat hij weten zich bezig te willen gaan houden met andere zaken. Het bericht levert veel warme reacties op en mensen bedanken hem voor zijn bewezen diensten. Hoe anders is dat op Facebook. Het bericht van Sleutelstad bereikt namelijk ook de lokale Leidse Facebook-groep.

"Hij zal vast door heel Leiden uitgezwaaid worden, we hebben immers zo enorm veel aan hem te danken", klinkt het sarcastisch. Een ander zegt: "Wat een feest, opgeruimd staat netjes." En weer iemand anders geeft nog een schop na: "Na het vernaggelen van Leiden tieft die mafkees eindelijk op. Had-ie 12 jaar geleden al moeten doen!"

Facebook-groep strenger gemodereerd

Of de haatberichten en dreigementen na zijn wethouderschap zullen stoppen is nog maar de vraag. De kans is in ieder geval groot dat er minder haatberichten zichtbaar zullen zijn op de regionale Facebookpagina. In december vorig jaar gaf de oprichter van de Facebookpagina nog aan dat het helemaal niet zeker was of de pagina in 2026 nog online zou zijn. De reden daarvoor: vele negatieve reacties onder de berichten, waaronder regelrechte bedreigingen of zelfs strafbare oproepen.

Op de laatste dag van december maakte Van Aelst bekend dat de pagina toch blijft bestaan, maar wel met strenge moderatie. Zo krijgen mensen gelijk een definitieve schorsing bij opruiend taalgebruik. "Als de beheerders vinden dat de opmerkingen niet door de beugel kunnen, wordt zo’n gebruiker direct geblokkeerd", aldus de oprichter.

Hoewel North zich niet meer verkiesbaar stelt in 2026, zal de wethouder na zijn termijn in Leiden blijven wonen. "Ik ga echt niet weg uit Leiden. Het is mijn stad. Ik laat me hier echt niet wegpesten."