5 juni 2020

'Recyclebaar' staat op veel plastic producten, 'gerecycled' bijna nooit

Bekijk meer artikelen over: Wonen en leefomgeving Bekijk meer artikelen over: De plasticplaag

Op tal van plastic producten staat met koeienletters dat ze ‘recyclebaar’ zijn. Ze kúnnen dus (in theorie) gerecycled worden. Maar dóen fabrikanten het ook? Maken ze hun nieuwe producten dan ook weer van dat gerecyclede plastic? We vragen het aan een paar grote merken. Deel 2: L'Oréal en Andrélon. “We lopen tegen wat uitdagingen aan.”

Slechts tien procent van de plastic producten in Nederland wordt gemaakt van gerecycled plastic, rekende de voorzitter van de kunststofindustrie, Jac. Gofers, ons voor voor ons onderzoek naar plasticrecycling. Tegelijkertijd willen we naar een economie zonder afval en staan er duizenden zakken met gerecyclede plastic snippers in de polder te wachten op een nieuwe bestemming. Hoe kan dat? We vragen grote fabrikanten of zij het kunnen gebruiken. 

Eerder belden we al met waterflessenmaker Dopper. Hun flessen zijn vooralsnog van fonkelnieuw fossiel plastic. De tweede fabrikant die we benaderen is cosmeticafabrikant L'Oréal. Shampooflessen en dergelijke zouden bij uitstek geschikt zijn om van gerecycled plastic te maken. Doet L'Oréal dat ook? 

Shampooflessen van gerecycled PET
De woordvoerder van de L'Oréal Groep, die liever niet bij naam genoemd wordt, laat ons via de mail weten dat zij duurzaam verpakken zeker belangrijk vinden. Het hoofdkantoor in Parijs meldt haar desgevraagd dat hun Fructis en Elvive shampooflessen per dit jaar allemaal van 100 procent gerecycled PET (polyethyleentereftalaat, een soort plastic, red.) moeten zijn. Dat klinkt als een mooi streven en ze adverteren er flink mee. “In 2019 hebben we wereldwijd meer dan 13.000 ton gerecycled materiaal gebruikt in al onze verpakkingen”, meldt de woordvoerder verder. “En het doel is dat we eind 2020 veertig procent van onze PET-verpakkingen van gerecycled materiaal maken. Eind 2019 was dat 22 procent.”

“Plastic leent zich prima voor verbranding”
Maar L'Oréal gebruikt natuurlijk niet alleen PET, ze gebruiken ook ander kunststof voor hun verpakkingen. Hoeveel van het totale kunststof dat ze verbruiken is gerecycled kunststof? Woordvoerder: “Dat kan ik niet achterhalen.” Dus ze weet wél precies hoeveel gerecycled materiaal ze gebruiken en ook hoeveel PET, maar niet hoeveel kunststof ze in totaal gebruiken? Vreemd.

Wel kan de woordvoerder vertellen dat het de ambitie is dat al hun verpakkingen in 2025 “herbruikbaar, recyclebaar of composteerbaar” zijn. Maar daar hebben we het weer: dat ze recyclebáár zijn, zegt immers niks over of ze ook daadwerkelijk gerecycled wórden. Op de site van L'Oréal lezen we dat plastic verpakkingen “zich prima lenen voor verbranding”. Dus ze zijn misschien wel recyclebaar, maar we kunnen ze volgens L'Oréal ook net zo goed verbranden? Wil de woordvoerder daar nog op reageren? “Dat is verouderde informatie. Wij zijn juist voor recyclen en hergebruiken.” 

Ze komt na wat over en weer gemail ook nog terug op het totaal dat de L'Oréal Groep gebruikt aan gerecycled plastic. Dat is vijf procent. Haar toelichting: “Het percentage van vijf procent zou laag over kunnen komen, maar hierbij moet worden vermeld dat het wereldwijde cijfer van de industrie in 2018 vier procent bedroeg.” Eigenlijk doet de L'Oréal Groep het dus best goed, wil ze maar zeggen. In dit rapport valt meer te lezen over de cijfers van andere grote leveranciers van consumentengoederen.

Het mag niet stinken en niet lekken
De tweede shampoofles die we willekeurig uit het schap plukken, is van Andrélon. Het mooie paarse kleurtje doet zijn werk. We vragen fabrikant Unilever of die voor marketeers aantrekkelijke fles van gerecycled plastic is gemaakt. Woordvoerder Marlous den Bieman staat ons graag te woord: “Het is ons streven om Andrélon-verpakkingen van honderd procent gerecycled plastic te maken. We verwachten dat het haalbaar is, alleen in de praktijk lopen we wel tegen diverse uitdagingen aan.” 

Wat zijn die uitdagingen? “Er is niet voldoende recyclaat in de markt van de kwaliteit die wij nodig hebben.” Dat verbaast ons gezien de duizenden big bags met plastic snippers die wij hebben zien staan. “Het moet goede kwaliteit HDPE (high density polyethyleen, een harde plasticsoort, red.) zijn. En we lopen ook aan tegen de geur. Die mag niet lekken naar het product.” Het stinkt dus te erg? “Bijvoorbeeld ja. Of de kleur is niet goed waardoor je niet de kleur kan maken die je wilt. Of de stevigheid is niet goed, waardoor een fles kan gaan lekken.” 

“Kwaliteit gerecycled plastic niet goed genoeg”
Voor een aantal producten is Unilever wel helemaal over op gerecycled plastic, meldt Den Bieman. Bijvoorbeeld de Doveflessen van gerecycled HDPE en Liptonflesjes van gerecycled PET, de plasticsoort waar de statiegeldfles van gemaakt is. Den Bieman: “Waar Unilever nu mee bezig is, is aan recyclers aangeven hoeveel recyclaat en welke kwaliteit we nodig hebben om het te kunnen gebruiken.” Dus tegen de recyclers met hun parkeerplaatsen vol moeten we zeggen: jullie kwaliteit is niet goed genoeg? “Ja, klopt.” 

En wanneer is die Andrélonfles dan wel van gerecycled plastic? “Binnen twee jaar moet wel lukken.” Speelt de prijs nog een rol voor Unilever? Daarover is Den Bieman resoluut: “Nieuw plastic is op dit moment goedkoper, maar wij blijven inzetten op zoveel mogelijk recyclaat, zodat je het plastic in verpakkingen keer op keer opnieuw kunt gebruiken.”