Urenlang zitten, geen schermen, niet lezen en ook geen eten en drinken. Helemaal niks. Mensen op TikTok doen massaal aan ‘raw doggen’ om zo van hun telefoonverslaving af te komen en hun concentratieboog te verbeteren. Maar werkt dat ook echt? Pointer vroeg het aan hersenwetenschapper Erik Scherder. "Het voelt natuurlijk superbelonend als het je lukt.”
Scherder kijkt naar een video waarop twee jongens 7 uur lang in een vliegtuig zitten, voor zich uit staren en verder niks doen. Het idee achter deze TikTok-trend: dat je voor een bepaalde tijd geen prikkels binnenkrijgt en je hersenen stimuleert om ze hierna ook minder nodig te hebben. Volgens Scherder is er zeker een link tussen het raw doggen en minder op je telefoon zitten. “Omdat je aan jezelf eisen stelt waarvan je eerst dacht het niet te kunnen”, begint Scherder. “Je denkt dat je je mobieltje altijd bij je moet hebben. Maar als je er dan achterkomt dat je in staat bent om uren niet te drinken, niet te eten en geen schermen - zoals een mobiel en televisie - te gebruiken, dan is die stap naar het vaker wegleggen van je telefoon minder moeilijk.”
De tekst gaat verder onder de video.
Urenlang scrollen
Het urenlang scrollen zorgt bij mensen voor een steeds slechtere concentratieboog. “Wist je dat de aandachtsspanne bij TikTok minder dan een halve minuut is?” vraagt Scherder. “Vind je het niet leuk? Hup, naar de volgende. En dat gaat zo makkelijk dat je denkt: ik hoef het ook niet af te zien, want ik kijk gewoon het volgende filmpje. Je brein wordt daardoor niet meer uitgedaagd om iets af te kijken.”
“Des te langer je naar het schermpje van je telefoon kijkt, des te meer de kwaliteit van de verbindingen in je brein - ook wel de witte stof genoemd - afneemt. Dat noemen ze ook wel ‘brainrot’”, zegt hij. De vermindering van deze hersenverbindingen is vooral slecht wanneer je jong bent, legt Scherder uit. “Je bent volop in ontwikkeling en hebt maximale groei nodig om veerkracht op te bouwen. In je leven komen er allerlei dingen op je pad en als je veerkracht hebt, kun je daarmee omgaan.” Door te scrollen en achter je scherm te zitten, belemmer je volgens Scherder juist de ontwikkeling van je hersenen. “En daarmee van je veerkracht.
Door je schermtijd te beperken, geef je je hersenen dus de kans om die veerkracht te optimaliseren. “Een andere tip is om samen met anderen naar TikToks te kijken. Bijvoorbeeld door als ouders met een kind mee te kijken. Dan kun je daarna met elkaar in gesprek gaan over: ‘Wat vind jij hiervan? Waarom vind je dit leuk? Wat vind ik ervan?’ Die cognitieve inspanning tijdens zo’n gesprek is de tegenkracht tegen die afnemende kwaliteit van die witte stof.”
Sociale contacten
Maar er zijn nog meer manieren om je hersenen te stimuleren. “De tijd die je minder op je telefoon spendeert, kun je het beste invullen met iets wat je ook heel leuk vindt”, zegt Scherder. “Want dat beloningsgevoel wil je niet kwijt. Ga bijvoorbeeld sporten, een instrument bespelen of zoek je vrienden en vriendinnen eens op.”
Vooral dat laatste is volgens Scherder een belangrijk punt. “Je ziet dat sociaal contact afneemt door mobielgebruik in gezelschap”, zegt Scherder. “Mensen hebben minder fysiek contact met elkaar, omdat ze toch al hun sociale contacten in hun telefoon hebben zitten. Terwijl fysiek contact juist erg goed is voor je brein. Bij elkaar zijn en elkaar een knuffel geven, dat is pas echt superbelonend voor je hersenen.”
Schrijf je in voor onze nieuwsbrief
Ontvang iedere week onze beste verhalen in je mailbox.
