“Ik zou dit alles zo graag mooi neer willen zetten, nu staat het hier maar te verstoffen. En dat is gewoon jammer.” Sara staat samen met presentator Jos voor de deuropening van de piepkleine opslag in de garagebox. De twee kubieke meter zit tot de nok toe vol, en Sara moet haar best doen om ruimte te vinden voor de kleine kunstwerken in haar hand.

“Deze kunst maak ik vaak om een beetje te ontspannen. Wel kies ik voor extra kleine schilderijtjes, omdat ik het dus niet kan bewaren bij anderen”, zegt ze. “Ook heb ik nog spullen van mijn moeder gekregen die ik absoluut niet weg wil doen, of dingen van mijn opa of oma. Het zijn allemaal spullen die ik al had, toen ik nog een huisje had.”

Een studio in Rotterdam-Zuid

Dat huis had Sara, zo’n 8 jaar geleden, in Rotterdam-Zuid. Een kleine studio, waarvoor ze de borg en de eerste maand huur van 500 euro al had betaald. “Ook had ik al wat buren ontmoet en mijn bed, kast en eettafel inmiddels een plekje gegeven."

Maar na een maand krijgt Sara bericht dat ze er niet kan blijven. Als onderdeel van de Rotterdamwet moet ze beschikken over een huisvestingsvergunning. Hoewel ze die heeft aangevraagd krijgt ze die niet, omdat ze niet voldoet aan de inkomenseis.

Kort daarvoor heeft Sara een auto-ongeluk gehad, waarna ze niet meer volledig aan het werk kan. “Ik tril heel erg en ik heb veel last van mijn rug, nek en migraineaanvallen. Dus op dat moment werkte ik parttime in de horeca en kreeg ik aanvullend een Wajong-uitkering. Om te herstellen volgde ik een speciaal traject bij een revalidatiecentrum, in de hoop daarna weer te re-integreren en volop in de horeca aan de slag te kunnen.”

Na een maand weer op straat

Binnen een maand moet Sara haar studio verlaten, anders riskeert ze een hoge boete. “Daarna stond ik op straat en ging ik naar het loket in Rotterdam met de vraag: wat nu?” Er volgen verschillende gesprekken met instanties in Rotterdam, Capelle aan den IJssel en Dordrecht en Sara schakelt zelfs de ombudsman in. “Vaak kreeg ik te horen: ‘We vinden het heel spijtig en heel zielig voor je, maar we kunnen niks voor je doen’. Want ik ben te zelfredzaam, te normaal.”

Oftewel, Sara krijgt geen voorrang op een woning ondanks dat ze dakloos is, omdat ze geen zorg of hulp nodig heeft voor andere problemen. “Ik pas niet in het plaatje van begeleid wonen, omdat ik geen verslaving heb. Ook kon ik niet terecht in de vrouwenopvang, want ik ben niet mishandeld.”

En dus leeft Sara sinds die tijd uit haar auto. Ze probeert er in die periode ook in te slapen, maar dat is niet te doen. “Je krijgt zo’n pijn in je nek en de politie komt dan wel eens langs om je weg te sturen. Daarom werd mij aangeraden om maar bij vrienden en familie op de bank te gaan slapen.”

Enorme sleutelbos

Dat levert Sara inmiddels een bos met misschien wel 30 verschillende sleutels op. “Allemaal plekken waar ik naartoe kan. Ik heb de sleutels gelabeld en gesorteerd op kleur. Ieder kleurtje is een ander plekje waar ik kan slapen of waar ik de afspraak heb: als je in nood zit, kan je erin.”

“Maar het is ook dubbel, want het voelt wel alsof er vaak een soort tegenprestatie tegenover moet staan. Ik vind zelf ook dat ik niet met lege handen bij iemand kan aankomen. Dus doe ik bijvoorbeeld boodschappen, zodat we samen kunnen eten."

Dat ze nu een week in haar vaders huis terecht kan terwijl hij weg is, voelt voor haar als een vakantie. “Ik kan douchen wanneer ik wil, eten wanneer ik wil. Want ik krijg ook wel eens te horen dat mensen liever niet hebben dat ik bij ze douche, omdat hen dat geld kost.”

‘Moet ik me dan maar kapot zuipen?’

Sara staat ondertussen, net als veel andere woningzoekenden in Nederland, op een lange wachtlijst voor een sociale huurwoning. “Soms sta ik best hoog, dan ben ik bijvoorbeeld nummer 6 op de lijst. Maar vaak worden mensen met een urgentie alsnog naar boven geschoven en ben ik de dag erna plots nummer 20.”

En zo gaat het al jaren. “Ik denk wel eens: moet ik dan maar een fles wodka halen en me kapot zuipen? Maar ik wil niet die kant op hoeven gaan om een woning te kunnen krijgen. Ik wil zo graag mijn leven opbouwen, maar het voelt alsof ik op drijfzand sta.”

Leven op pauze

Hoewel het doel jaren geleden was om te revalideren en weer fulltime te werken, staat het leven van Sara op pauze. “Het lukt het mij gewoon niet om daaruit te komen, door wat er allemaal is gebeurd. Elke dag is bij mij anders en dat maakt het zo lastig. De meeste mensen komen na hun werk thuis en hebben dan een routine. Bij mij is het maar de vraag waar ik morgen slaap en waar ik morgen ben.”

Bovendien heeft ze nog altijd flink last van fysieke klachten, die zonder vaste woonplaats niet verbeteren. “Ik heb erg last van mijn rug en mijn nek en dat komt ook omdat ik geen goed bed heb. Verder heb ik veel gaatjes gehad en tanden verloren, omdat ik gebrekkig aan mijn hygiëne kom. Soms heb ik mijn tandenborstel niet eens bij me, want dan ben ik hem weer ergens vergeten.”

Ook geeft de situatie Sara veel stress. “Ik heb vaak migraine. Als vriendinnen vragen ‘Ga je mee uit?’, dan lig ik meestal al om acht uur met migraine in bed. Ik kan de kracht daarvoor niet opbrengen.”

Een plekje dicht bij haar moeder

Ondanks alles houdt Sara de moed erin. “Ik wil juist laten zien dat meisjes zoals ik, die er misschien normaal uitzien, het ook zwaar kunnen hebben. En dat je je daar doorheen moet vechten en anderen altijd moeten helpen. Want als jij anderen helpt, dan komt die hulp vanzelf ook jouw kant op.”

Ze hoopt uiteindelijk op een eigen plek, niet al te verder van haar moeder. “Want die wordt ook wel wat ouder. Ze is nu zeventig. Ik zou het heel fijn vinden als ik bij haar op de koffie kan zonder een hele lange reis af te leggen.”

Hoe kan het dat het aantal daklozen in Nederland toeneemt? En waarom wordt dé aanpak tegen dakloosheid niet uitgevoerd? Bekijk hieronder onze video: