Hoe noem je het eigenlijk? Daan doet een poging om het te omschrijven: “Ik ben anders. Mijn benen zijn wat dikker. Ik ben gewoon wat breder.” Daan is acht jaar oud en heeft van de fysiotherapeut te horen gekregen dat hij aan zijn conditie moet werken. Dat kwam bij een conditietest naar voren. “Het was veel lager dan wat ik moest halen”, zegt hij met een sip gezicht.

‘Gezondheidstraining’

Samen met zijn broer Duuk, elf jaar oud, doet Daan mee een zogenaamde gemengde leefstijlinterventie (GLI). Of zoals Daan het zelf noemt: “Het is een soort gezondheidstraining.” Die training begint met een spel. Vijf kinderen staan met hun vader of moeder in een kring in een klaslokaal.

Een van de kinderen roept een woord. Dat woord is gekoppeld aan een beweging. Bij ‘eten’ maakt iedereen hapbewegingen en als er ‘bewegen!’ wordt geroepen, staat de groep te springen. Daarna begint het inhoudelijke gedeelte van de les, deze week over de hoeveelheid vet en suiker in verschillende producten.

Een uur les en een uur gym

Het programma waar Daan en Duuk aan meedoen heet LEFF, dat staat voor Lifestyle, Energy, Fun and Friends. Ouders of verzorgers móeten meedoen met hun kinderen, zodat het thuis kan worden doorgezet. Het programma is ontwikkeld door de Vrije Universiteit in Amsterdam en dus wetenschappelijk onderbouwd. Maar slechts een handjevol gemeenten biedt het aan. En dan is er nog een probleem. “Er zijn hier vijf kinderen, maar we hadden tien aanmeldingen”, vertelt programmaleider Marjo.

“Het programma is gericht op leefstijl. Als we daar iets aan kunnen doen, dan komt dat gewicht vanzelf”, vertelt Marjo. Het programma duurt 20 weken, iedere dinsdagmiddag 2 uur lang. Eerst een uur les over gezonde leefstijl, het tweede uur is een gymles. “We hebben het over gezond en niet gezond eten, en over bewerkt en niet bewerkt eten. Dat is belangrijk, anders heb je kans op ziektes”, legt Daan accuraat uit.

Gepest

Voor Daan en Duuk is elke dag een confrontatie met hun (over)gewicht. “Bij voetbal gingen ze de hele tijd schelden dat ik dik was”, vertelt Daan (8). En Duuk (11): “Als je wat breder bent, word je sneller aangekeken. Dat vind ik moeilijk. Vooral in groep 3, 4, 5 en ook nog wel een beetje in groep 6, toen werd ik ermee gepest.”

“Ik wil snel zijn, dat ben ik niet”, zegt Duuk als we het hebben over zijn doel bij het leefstijlprogramma. “Ik ga twee keer per week naar de sportschool, één keer samen met mijn vader.”

“We doen wat we kunnen”, zegt Elroy, de vader van Daan en Duuk. “Overgewicht zit in de familie, maar we werken er hard aan. Maar het is ook wel een opgave om elke dinsdag nog na werk 2 uur in een les te moeten zitten. Misschien zou het beter op school georganiseerd kunnen worden. Dat ieder kind deze les krijgt.”

2050

Daan en Duuk zijn niet de enigen die dit probleem hebben. Kinderen spelen minder buiten, concludeert de Universiteit Leiden. Ongeveer de helft voldoet niet aan de beweegrichtlijn, een uurtje bewegen per dag, zegt het RIVM. Hoewel dat percentage de laatste paar jaar ongeveer gelijk blijft, waarschuwt het RIVM voor de toekomst.

Volgens RIVM neemt het aantal kinderen met overgewicht toe, en zal die ontwikkeling zich in ieder geval tot 2050 doorzetten. Wie vroeg overgewicht ontwikkelt, heeft bovendien grote kans dat dat op latere leeftijd alleen maar erger zal worden. “Dat baart me zorgen”, zegt LEFF-programmaleider Marjo.

Ongezonde voeding en schermen

Kinderen worden ook meer dan ooit verleid, ziet Marjo, waardoor ze naast minder bewegen ook ongezonder eten. “In de supermarkt of bij het benzinestation ligt voor 80 tot 85 procent ongezonde voeding. En op elke hoek van de straat kun je ongezonde dingen kopen.”

“Daarnaast heb je de schermpjes, de telefoons, waardoor kinderen minder naar buiten gaan om te spelen”, vervolgt ze. “Als dit zo doorgaat, wordt het aantal kinderen met overgewicht alleen maar groter. We zouden veel meer moeten doen aan preventie.”

Pacman-tikkertje

Na het eerste uurtje les over vetten en suikers, begint de gymles. Deze week staat tikkertje op het programma, in allerlei vormen. Pacman-tikkertje bijvoorbeeld, waarbij iedereen over één lijn moet lopen in de gymzaal. Alle kinderen hebben lol.

“Ik denk dat ‘moeten bewegen’ veel makkelijker wordt als het spelen is. Lekker ravotten, op een schoolplein voetballen. Dat soort dingen. Dan is het geen opgave meer”, zegt Marjo.

Duuk gaat twee keer per week naar de sportschool en Daan voetbalt minimaal drie keer per week. Elke week krijgen ze les over gezonde voeding en ongezonde producten. De theorie zit er perfect in. Maar waar ze écht blij van worden? “Aan het einde gaan we iets groots doen”, zegt Daan enthousiast. “Vorig jaar gingen ze naar een trampolinepark, ik hoop dat we dat nu weer gaan doen.”