Drugsdealers die van het ene pand naar het andere pand verhuizen om te kunnen dealen. Volgens de politie in Den Helder komt het steeds vaker voor dat drugsdealers woningen overnemen. Vooral sociaal kwetsbare mensen en mensen met een verslaving zijn de dupe en raken in het ergste geval hun woning kwijt. Dealers zoeken dan weer een nieuwe woning uit. "Het is gewoon rondpompen."
"Daar is een woning gesloten en daar, en daar." Wijkagent Rolf Regtop wijst zonder te twijfelen meerdere woningen aan in de Helderse Sluisdijkbuurt. De buurt staat bekend om drugsoverlast. Aanplakbiljetten van de gemeente dat een woning is gesloten op grond van drugscriminaliteit zijn al weggehaald.
Er zijn nog wel wat tekenen van problemen uit het recente verleden. Bij één van de deuren hangt een bord: 'Geen bezoek na 22:00 uur'. "Dat is een maatregel om de bewoner tegen zichzelf te beschermen. Die is al vaker in aanraking geweest met dealers. Hij heeft het nu redelijk op orde."
Gebruik van cocaïne en speed in Den Helder is net zo hoog als in Amsterdam en Rotterdam. Dat blijkt uit monsters van het KWR Water Research Institute. Op basis van de uitkomsten schat het onderzoeksbureau dat zo'n 52.000 euro aan drugs wordt verhandeld in de Noordkop. Daarvan wordt het meest gebruikt in Den Helder (38.000 euro). Het meeste geld gaat op aan cocaïne, wiet, speed en xtc.
In Den Helder zijn de afgelopen vijf jaar 16 drugspanden voor korte of langere tijd gesloten op last van de gemeente. Dat gebeurde na meldingen van henneplucht, een explosie of ander geweld in of rond een drugspand.
Op basis van de wet Damocles kan de gemeente een woning sluiten, omdat er sprake is van drugscriminaliteit.
In de drugspanden die in de afgelopen jaren in Den Helder zijn gesloten, was sprake van criminaliteit of omwonenden klaagden over extreme overlast. "We komen er meestal pas achter dat er vanuit een woning wordt gedeald zodra omwonenden gaan klagen. Klachten over bezoekers die dag en nacht in- en uitlopen." Hij wijst naar de grond. "Drugsafval zoals hier, kijk. Die kleine zakjes of wikkels betekenen vaak dat er harddrugs in heeft gezeten."
Drugdealers winnen vertrouwen
Als er signalen zijn van drugscriminaliteit, start de wijkagent een onderzoek. Dat wordt gemeld bij de gemeente die dan besluit om een woning te sluiten. De huurder of eigenaar staan dan op straat voor een aantal maanden. Een huurder mag bij drugscriminaliteit zelfs niet meer terugkeren in de woning. Maar hoe ontstaat zo'n drugspand?
Regtop: "Het begint meestal met het winnen van vertrouwen. Dealers komen voor je koken, delen gratis drugs uit en op een gegeven moment is het niet meer gratis en raak je in de schulden. Dan nemen ze je woning in. Dat hebben we regelmatig zien gebeuren. Soms zelfs met geweld. Voor je het weet slapen zij in jouw bed en beland jij op de bank of op straat."
Bij de daklozenopvang van het Leger des Heils komen geregeld mensen die van ellende hun huis ontvluchten. Irma Elbers werkt daar en kent meerdere mensen die door dealers onder druk worden gezet: "Als er dealers in huis zijn, ontstaat er vaak een grimmige sfeer. Vaak agressie. Ik ken een stel en zij bieden weinig weerstand. Voor hen is de drugs het belangrijkste. Ze dreigen daardoor straks wel hun woning kwijt te raken."
Gebrek aan gebruikersruimtes en bezuinigingen
Volgens Elbers ontstaan drugspanden deels door het gebrek aan gebruikersruimtes, zoals in Alkmaar of Zaandam. Ruimtes waar verslaafden hun drugs kunnen gebruiken. Maar ook bezuinigingen spelen een rol. "Er zijn eigenlijk te weinig mensen om zorg te bieden. Het kan echt hoor, als je met zijn allen - gemeente, politie, woningstichting - de handen in elkaar slaat, kun je van tevoren al veel problemen voorkomen."
Als een pand op last van de gemeente wordt gesloten, schuift de groep dealers en gebruikers weer verder op, vertelt wijkagent Regtop: "Die dealers hebben er geen pijn van. Maar iemand die zijn woning kwijt is, daarvoor moeten we kijken naar maatwerk, kijken of we zo iemand op voorhand kunnen ondersteunen voordat ie weer uit huis wordt gezet."
Wijken veilig en prettig houden
In een reactie schrijft verhuurder Woningstichting Den Helder dat zij altijd eerst in gesprek gaan met de huurder. "Bij overlast maken we ook gebruik van Buurtbemiddeling. Vaak leidt dit al tot een oplossing. Pas als er niks aan de situatie verandert, gaan wij strenger waarschuwen." Dat kan leiden tot ontbinding van het huurcontract.
"Bij drugsoverlast (...) ontbinden wij de huurovereenkomst en sturen wij aan op ontruiming van de woning." De gemeente hanteert een 'lik-op-stukbeleid': snel en duidelijk optreden om de wijken veilig en leefbaar te houden.
Dat wil ook wijkagent Regtop: "Met sluiting van een pand geven we een signaal af aan dealers en gebruikers. De buurt heeft geen overlast meer. Maar als het zich vervolgens een paar meter verplaatst, heeft de buurt er natuurlijk geen profijt van. Wij proberen de dealers strafrechtelijk aan te pakken, maar diegene die eromheen hangen proberen we in de hulpverlening te krijgen. Maar als die niet willen, kunnen wij niets."
Pointer pop-up in Den Helder
Dit artikel is tot stand gekomen in samenwerking met omroep NH
Wat is er aan de hand met Den Helder? De stad scoort hoog op het gebied van armoede, op het aantal schoolverlaters, jeugdcriminaliteit en zelfs drugsgebruik. Pointer onderzoekt met NH en de streekomroep Noordkop247 de ontwikkelingen van de stad.
Luister hier de uitzending terug van Pointer, live uit vanuit de Maranathakerk in Den Helder:
Pointer pop-up Den Helder: wie houdt de stad clean?
Schrijf je in voor onze nieuwsbrief
Ontvang iedere week onze beste verhalen in je mailbox.
