'Muizenstad', zo staat een deel van de Sluisdijkbuurt in Den Helder bekend. Smalle, overdekte doorgangen tussen en onder de woningen door. "Aantrekkelijke sluipwegen voor dealers en gebruikers", vertelt wijkagent Rolf Regtop. Hij is er vrijwel dagelijks te vinden om de overlast van dealers en drugsgebruikers zoveel mogelijk te beperken. Verspreid over de grond liggen zakjes van wiet en harddrugs. Er ligt zelfs een pijpje om crack te roken.

Op zijn ronde met NH spreken meerdere bewoners de wijkagent aan. Twee mensen staan de resten van poep weg te halen voor de deur. Ze hebben ook net een gebruiker aangesproken die een beetje rondhing: "Het is echt knettergek. We zijn iedere dag aan het schoonmaken. Kijk, de fles azijn staat achter de deur. Zodra jij hier weg bent, staan ze weer te blowen of te snuiven."

Mama, wat wil die man?

Hoewel bewoners aangeven dat het fijne woningen zijn, voelt het lang niet altijd veilig. Een andere bewoonster laat een filmpje zien van de bewakingscamera bij haar voordeur. "Afgelopen nacht, stond een man aan mijn huis te kloppen en te schreeuwen door mijn brievenbus. Een half uur later kwam hij terug met bivakmuts op. Mijn kinderen moesten huilen. Zij roepen: 'Mama, wat wil die man?' Ik ben bang, mijn kinderen ook."

Het gebeurt vaker, vertelt de vrouw. Ook andere mannen komen regelmatig aan de deur. "Hij moet waarschijnlijk bij een andere woning zijn", vertelt de wijkagent. "Ja, alles lijkt hier op elkaar. Wij gaan kijken wie het is en met hem in gesprek, dat hij hier niet meer aan de deur moet komen."

Regtop: "Drugsgebruikers zijn op zoek naar dealers, juist hier in deze buurt, omdat ze door de opzet van de buurt redelijk onzichtbaar kunnen zijn. We merken ook dat die dealers steeds vaker bezit nemen van woningen van sociaal zwakkeren en verslaafden."

Mensen worden agressief benaderd

"Ze doen eerst of ze je vriend zijn. Ze gaan voor je koken, boodschappen doen, geven gratis drugs. Voor je het weet liggen zij in jouw bed en slaap jij op de bank of zwerf je op straat." Dat gebeurt zelfs ook met geweld, vertelt Regtop. "Mensen worden agressief benaderd, durven er niets van te zeggen. Dan wordt hun huis ingenomen."

Daar weet hulpverlener Irma Elbers alles van. Zij werkt al jaren bij het Leger des Heils en kent de situaties van dichtbij, zelfs in de drugspanden. "Zodra het huis door dealers is overgenomen, ontstaat er een grimmige sfeer. Veel agressie. Dan ben ik ook niet meer welkom. Lang niet bij alle drugsverslaafden is het een zooitje, maar langzamerhand verwaarloost de boel."

Elbers: "Je ziet dan, er komen steeds meer klachten van omwonenden en op een gegeven moment worden mensen hun woning uitgezet. En die hele groep dealers en gebruikers vertrekt dan gewoon naar andere sociaal zwakkeren en verslaafden in de buurt. Zo gaat dat. Het is gewoon rondpompen."

Luister hieronder naar het radio-fragment over 'huishoppende drugsdealers'. De tekst gaat verder onder het fragment.

Waar duiken ze weer op? 

"Ja, dealers hebben er geen pijn van als iemand zijn woning wordt uitgezet", verzucht wijkagent Regtop. "Het is voor ons dan de vraag waar ze daarna weer opduiken. Oppakken is lastig, want ze zitten daar niet met kilo's harddrugs. Vaak hebben ze net genoeg drugs bij zich dat is toegestaan voor eigen gebruik."

Kleine plastic zakjes, achtergelaten op de grond, laten zien wat voor drugs er gebruikt worden op straat en in de smalle doorgangen. "Sowieso harddrugs, maar daar ook waarschijnlijk een zakje waar wiet in zat. En daar een lege fles sterke drank bij de schutting."

Om de rust in de Sluisdijkbuurt te bewaren hoopt Regtop vooral dat de gebruikers en mensen van wie de woning is overgenomen in de hulpverlening terechtkomen. "Strafrecht is lastig, want het duurt lang om bewijs te verzamelen. We hebben er de mensen niet voor en het is niet altijd effectief. Bovendien; dealers die vast komen te zitten dragen hun 'lijn' vaak over aan familie of bekenden. En iemand in een drugspand is niet altijd alleen maar slachtoffer."

Politie en hulpverleners zoeken naar oplossingen voor de problemen rond de drugspanden, voor zowel bewoners als slachtoffers van dealers. Hulpverlener Irma Elbers hoopt op een goede samenwerking tussen politie, gemeente, de woningstichting en zorginstellingen: "Geef mensen die overlast bezorgen een 'Ankerwoning' (begeleid wonen op een afgelegen plek), zodat we dit soort dingen kunnen voorkomen."

De gemeente Den Helder laat in een schriftelijke reactie weten dat de stad niet uniek is met de problemen rond drugspanden. "Ook hier kennen we kwetsbare inwoners van wie de woning wordt gebruikt voor criminele activiteiten. Deze zaken worden besproken in het woonfraudeteam, waarna maatwerk wordt toegepast. Daarbij beschikken wij niet over extra bevoegdheden, maar proberen wij vanuit het netwerk tot een passende aanpak te komen."

Wijkagent Regtop: "Je ziet het, iedereen is er druk mee bezig. We doen ook goede dingen, maar we lossen het probleem nog niet op. Dat willen we wel natuurlijk."