Uit cijfers van DUO blijkt dat in Den Helder relatief veel jongeren van school gaan zonder een mbo-2, havo- of vwo-diploma op zak te hebben. In het schooljaar 2024-2025 stopte 3,6 procent van de leerlingen van middelbare en mbo-scholen in de marinestad vroegtijdig met hun opleiding. Het schooljaar 2022-2023 was het percentage vroegtijdige schoolverlaters met 3,7 procent nog iets hoger.

Den Helder hoort daarmee bij de top tien van Nederlandse gemeenten, en staat bovenaan als het gaat om gemeenten in Noord-Holland én staat in 2024-2025 zelfs bovenaan de lijst van middelgrote gemeenten in Nederland. Bovenaan de lijst van alle gemeenten staan Limburgse gemeenten als Heerlen, Kerkrade en Maastricht. Na Den Helder staat Amsterdam het hoogst met 3,1 procent. Landelijk stopt zo'n 2 procent van de leerlingen vroegtijdig.

Van school gestuurd om gedragsproblemen

Professionals maken zich zorgen over het aantal leerlingen dat in Den Helder spijbelt of zonder diploma voortijdig de school verlaat, zo blijkt uit onderzoek van Bureau Beke. Jongeren vertellen hierin dat ze vanwege gedragsproblemen van school zijn gestuurd. Volgens een jongere zou dat veel te snel gebeuren. Daarnaast zouden sommige, vooral laagopgeleide en werkloze, ouders hun kinderen niet stimuleren om door te leren. Het gevolg is dat een deel van de jongeren op straat belandt.

Zij komen daar dan niet zelden in contact met verkeerde vrienden en belanden vervolgens op het criminele pad. Bovendien is het niet moeilijk om op straat met verkeerde vrienden in contact te komen, aldus het onderzoek, 'omdat de mogelijkheden voor vermaak in Den Helder nihil zijn en je door verveling op straat gaat hangen'.

Jongeren die onderzoeksjournalisten van Pointer vorige week interviewden in buurthuis West End in Nieuw Den Helder, beamen dit. "Er is hier niets te doen, je hebt alleen de drie B's (het buurthuis, café het Barretje en feestcafé Bonaire op Willemsoord, red.)."

Uit de cijfers blijkt dat de meeste schooluitval op het mbo is. Dat herkent ook Hielke ter Veld, algemeen directeur van de Helderse middelbare scholengemeenschap Scholen aan Zee: "Bij ons is de meeste vroegtijdige schooluitval op onze schoollocatie Villa aan Zee, waar minderjarige vluchtelingen les krijgen."

Maar niet alleen vluchtelingen gaan van school zonder een diploma: het is ook een probleem in de kansarme wijken van Den Helder. De problemen gaan over van generatie op generatie, er is vaak sprake van huiselijk geweld, echtscheidingen en armoede.

Veel kwetsbare jongeren

"Het grootste deel van de uitval vindt plaats in het mbo, met name binnen entree-opleidingen en niveau 2. Juist daar zitten relatief veel jongeren die kwetsbaar zijn door bijvoorbeeld schulden, psychische problemen, een moeilijke thuissituatie, taalachterstanden of onzekerheid over hun toekomst", zegt leerplichtcoördinator Ellen de Graaf van de regio Kop van Noord-Holland.

"Ook jongeren uit het praktijkonderwijs, voortgezet speciaal onderwijs en nieuwkomersonderwijs hebben vaker extra ondersteuning nodig bij de overstap naar vervolgonderwijs of werk", vervolgt ze. "Vaak gaat het niet om onwil, maar om jongeren die vastlopen doordat problemen zich opstapelen."

Kwetsbare sociale omstandigheden

De Graaf: "Jongeren vallen meestal niet uit door één gebeurtenis, maar doordat verschillende problemen tegelijk spelen. Denk aan mentale druk, geldzorgen, weinig structuur thuis, verkeerde studiekeuzes of gebrek aan perspectief op werk. Ook wordt verzuim soms pas laat zichtbaar, waardoor begeleiding te laat op gang komt."

"In Den Helder speelt daarnaast mee dat sommige jongeren opgroeien in kwetsbare sociaaleconomische omstandigheden en minder vanzelfsprekend voorbeelden om zich heen zien van succesvolle school- of loopbaanroutes."

De tekst gaat onder de grafiek verder.

In het schooljaar 2024-2025 stopte maar liefst 30 procent van de leerlingen met de entree-opleiding (mbo-1) aan het Vonk in Den Helder. "Het hogere percentage is met name te verklaren door de meer kwetsbare doelgroepen die een entree-opleiding of een mbo niveau 2-opleiding volgen", zegt Linda van der Eijk van Vonk.

"Specifiek voor Den Helder is het zo dat er gemiddeld meer studenten waarvan Nederlands niet de eerste taal is, een entree-opleiding volgen. Een van de interventies die we hierop inzetten is het aanbieden van meer (taal)onderwijs."

Demissionair onderwijswethouder Niels Nanning van Den Helder zou graag zien dat het aantal vroegtijdige schoolverlaters daalt. Wat hem betreft moet je de oplossing al heel vroeg zoeken.

"Je moet voor de geboorte beginnen, zorg dat kinderen naar een voorschool gaan, dat er achteraan wordt gegaan als ze vaak ziek worden gemeld of zonder reden niet op school zijn. Het liefst zie ik dat iedereen zijn school afmaakt. Want zonder diploma of werk kom je sneller in de bijstand terecht."

Eerder maakte NH ook onderstaande video over dit onderwerp: