Het ministerie van Defensie wordt niet strafrechtelijk vervolgd voor de vervuiling van de Jelsumer Feart vlakbij Leeuwarden. Daar werd bijna 2 jaar geleden een recordhoeveelheid aan PFAS aangetroffen. Het Openbaar Ministerie meldt dat Defensie weliswaar waarschijnlijk de veroorzaker is maar “op de grond van de wet niet strafrechtelijk kan worden vervolgd: de Staat geniet in dit soort situaties immuniteit.”
Er komt dus geen strafzaak tegen Defensie. Het waterschap, Wetterskip Fryslân, dat de melding van vervuiling had gedaan, onderzoekt nu andere mogelijkheden. Nu Defensie niet strafrechtelijk aangepakt kan worden, kan het waterschap het bestuursrechtelijk proberen. Zo laat het waterschap weten recent nog een waarschuwingsbrief gestuurd te hebben.
Ook kan het waterschap druk uitoefenen op Defensie door ze een dwangsom te laten betalen tot de PFAS-problematiek is opgelost. Waterschap Aa en Maas deed dit bijvoorbeeld afgelopen zomer vanwege de vervuiling rond de voormalige vliegbasis de Peel in Limburg. Toch wil het Friese waterschap nog niet aan dit middel. "Maar als de situatie daarom vraagt, kunnen we daar gebruik van maken”, zo schrijven ze in een reactie.
Vervuiling bij vliegbasis
De PFAS-vervuiling in de buurt van Vliegbasis Leeuwarden komt vooral door het gebruik van blusschuim. Hoewel dit schuim nu niet meer gebruikt wordt, is het grondwater door de jaren heen zo vervuild geraakt dat deze stoffen de Jelsumer Feart in sijpelen. In maart 2024 werd de vervuiling ontdekt, waarbij recordhoogtes aan PFAS gevonden werden, tot wel 900 keer de norm. Sinds de ontdekking geldt het advies om het water niet te gebruiken om moestuinen te besproeien, in te vissen en ook niet in de vaart te zwemmen.
Wanneer de PFAS-vervuiling opgeruimd is, is nog niet bekend. Hoewel Defensie experimenteert om het gebied schoon te maken, is de bron van de vervuiling nog niet opgelost. Defensie wil dat wel en doet sinds begin vorig jaar een proef die moet leiden tot het opruimen van de PFAS-vervuiling. Saillant genoeg is het daarbij ook de bedoeling dat een kleiner deel van de PFAS-vervuiling alsnog geloosd wordt op het water. Hiervoor heeft Defensie een vergunning nodig van het waterschap. Maar het waterschap laat weten deze aanvraag nog niet binnen te hebben.
Voor het verwijderen van de vervuiling bij de vliegbasis zijn waarschijnlijk vele miljoenen euro’s nodig. Dat is nog niet geregeld. Het Wetterskip Fryslân is van mening dat het Rijk moet betalen als vervuiler, maar concrete toezeggingen voor een vergoeding zijn nog niet gedaan, meldt het waterschap.
PFAS in de provincie
Schrijf je in voor onze nieuwsbrief
Ontvang iedere week onze beste verhalen in je mailbox.
