Tijdens een rondje scrollen op je social media feed kom je het misschien wel eens tegen, de term ‘food noise’. De constante gedachte aan eten. Maar wat betekent dat nu eigenlijk echt? Dat zochten wij voor je uit.
Op kanalen zoals Instagram en TikTok kom je verschillende jongeren tegen met ‘tips om je food noise te verminderen’ of ‘signalen dat jij misschien food noise hebt’. Alleen weten we helemaal niet wat 'food noise' precies is en of het iets is waar we vanaf moeten.
“Food noise beschrijft heel goed de ervaringen van mensen die met afvallen bezig zijn. Tegelijkertijd is er in de wetenschap nog veel discussie over de definitie van het begrip en of er niet al termen zijn die hetzelfde beschrijven”, vertelt hoogleraar Preventie Ingrid Steenhuis (Vrije Universiteit). “Bijvoorbeeld een food craving, waarbij je een sterk verlangen voelt om een specifiek soort voedsel te eten. Maar ook het fenomeen food cue reactivity lijkt erop. Dit is de mate waarop je reageert op voedselprikkels.”
Obesogene samenleving
Psycholoog en diëtist Femke Buwalda kent het fenomeen vanuit haar werk, volgens haar is het een gevolg van onze dieetcultuur. “Dun zijn is de norm. Dat is niet nieuw. In de jaren '90 hadden we al te maken met de trend ‘Heroin Chic’”, vertelt ze. Anno 2026 spreken we over SkinnyTok. “Als je veel bezig bent met dat schoonheidsideaal en afvallen, kan honger voelen als iets wat niet hoort. We zijn daardoor bang geworden voor ons hongergevoel, oftewel de stem in ons hoofd die sommigen aanduiden als ‘food noise’.”
"Het kan voor sommige mensen echt een obsessie worden.”
Tijdens haar werk begeleidt Buwalda mensen die niet meer willen afvallen en hoe zij op een gezonde manier met eten om kunnen gaan. “Mensen die het meeste last hebben van food noise, hebben vaak hun leven lang gelijnd. Zij zijn de hele dag door veel met eten bezig.” Net als ieder andere verslaving is het heel moeilijk om te stoppen, maar vaak kunnen mensen het gebruik bij alcohol of drugs volledig uit hun leven bannen als ze dat willen. Bij eten kan dat niet, en dat maakt het zo ingewikkeld. “Je neemt veel eetbeslissingen op een dag. En als je dan de hele tijd denkt dat je niet aan de gedachte aan eten mag toegeven, is dat heel naar. Het kan voor sommige mensen daardoor echt een obsessie worden.”
Ook Steenhuis vertelt hoe lastig het is voor iedereen om met die beslissingen over eten om te gaan. “We leven in een obesogene samenleving. Er is altijd en overal veel eten. Daar zouden we eigenlijk iets aan moeten doen in plaats van iemand wijzen op zijn of haar food noise”, vindt ze. Hierdoor maken we food noise een persoonlijk probleem, in plaatst van kijken naar het geheel. “We komen veel meer in aanraking met voedselprikkels dan vroeger. Steeds als je in aanraking komt met eten, moet je weer een keus maken. Ga ik wel iets eten of niet?”
Afslankmedicatie
Iets wat lijkt te helpen tegen constante gedachtes aan voedsel? Afslankmedicatie. “Mensen die hier gebruik van maken, geven aan dat zij eindelijk niet meer de hele dag aan eten denken”, zegt hoogleraar endocrinologie Bart Van der Schueren (UZ Leuven). “En dat zij zich niet meer hoeven te verzetten tegen de vele voedselprikkels uit hun omgeving.” Volgens hem zijn dit soort middelen wel behulpzaam voor individuen, het helpt om je hongergevoel weg te halen. Maar zodra je stopt komt je ‘food noise’ direct terug. Daarnaast blijft het grotere probleem blijft bestaan.
Want de experts benadrukken dat aanpassingen in de samenleving belangrijker zijn dan individuele oplossingen zoals afslankmedicatie. Het grote aanbod aan voedsel in de samenleving is niet iets wat je makkelijk kunt aanpassen. Maar volgens de experts kunnen we wel ons gedrag naar anderen aanpassen. “Mensen zien hun te zware buurvrouw bijvoorbeeld bij de McDonalds en denken dat zij daar veel vaker komt. Terwijl zij daar zelf ook in die rij staan. Er zijn ook zat magere mensen die ook superongezond eten”, zegt Van der Schueren. “We zouden elkaar minder moeten veroordelen.”
“We hoeven geen supersaaie samenleving te worden waar je alleen broccoli mag eten. Een chocolaatje is op zich niet slecht”, gaat Van der Schueren verder. “Alleen moeten we wel rekening houden met het feit dat het voor sommige mensen heel moeilijk is om in zo’n omgeving hun gewicht onder controle te houden. We moeten daar meer compassie voor hebben.”
Maak je huis food-noise-proof
De verleiding van calorierijk eten blijft overal. Er is altijd wel ergens een automaat vol snoep of de snackbar om de hoek is nog open. Het wordt daarom lastig om de gehele samenleving zomaar aan te passen, zeggen de experts.
Toch kun je beginnen door je eigen omgeving aan te passen. “Zorg er bijvoorbeeld voor dat je eigen huis food-noise-proof is”, tipt Van der Schuren. “Dat kun je al doen door de koektrommel niet op tafel te zetten, maar in een kast waar deze minder makkelijk te pakken is.”
Ook Steenhuis heeft een praktische tip: “Bij food cravings kun je de techniek van ‘urge surfing' toepassen. Zie de hunkering als een golf die groter wordt, maar daarna ook weer afneemt. Door er niet aan toe te geven, doorbreek je de koppeling tussen de hunkering en het eten”, legt ze uit. Afleiding, zoals een wandeling maken, kan daarbij helpen. “Het is makkelijker om iets anders te doen, dan helemaal niks te doen.”
Op de hoogte blijven van ons onderzoek?
Schrijf je in voor onze nieuwsbrief!
