Maandenlang wachten op geestelijke gezondheidszorg, terwijl er gewoon zorgverleners beschikbaar zijn: dat is de realiteit voor Janneke. Dat haar zorgverzekeraar hiervan de oorzaak is, is een pijnlijke boodschap. “Het heeft invloed op mijn mentale gezondheid, en die van mijn dochter."
“Ik sta voor de klas en merk dat ik alles met een zwaarder gevoel doe”, appt Janneke naar gezinsbehandelaar Simone in mei. Haar 11-jarige dochter Sophie kampt met een complexe ontwikkelingsstoornis (MCDD), waardoor ze hevige angstaanvallen en een extreme focus op haar moeder heeft.
Janneke: “Als ik gespannen of niet blij ben, voelt zij dat ook. Ze heeft ook 2 jaar lang nauwelijks geslapen, omdat ze heel veel nachtmerries heeft. Wanneer mijn man haar dan wilde troosten, liet ze dat niet toe. Alleen ik kon dat.” Dat vergt een grote tol: inmiddels wil ook Janneke graag in behandeling voor haar eigen klachten.
Hoge nood, lange wachtlijst
Hoewel Sophie inmiddels al ruim 2 jaar in behandeling is en door medicatie beter slaapt, maakt moeder Janneke zich nog altijd grote zorgen. En dat breekt haar op. Bovendien kan ze deze emoties thuis moeilijk uiten, omdat haar dochter haar emoties overneemt. “De nood is hoog”, beschouwt zorgverlener Simone, die naast Janneke zit.
De zorg voor haar dochter vraagt zo veel van Janneke dat ze mentaal in de knel komt. Samen met Simone wil ze op zoek naar passende hulp.
Omzetplafonds
Maar wanneer Janneke aan een behandeling kan beginnen, is nog onbekend. Dat heeft alles te maken met contractuele afspraken van haar zorgverzekeraar. Janneke wil namelijk bij GGZ-instelling FamilySupporters in behandeling, omdat haar dochter daar ook therapie volgt.
Maar ze loopt tegen een lange wachttijd aan, vanwege het zorgplafond van haar zorgverzekeraar. Die heeft met de GGZ-instelling een maximumbedrag per jaar afgesproken dat ze mogen declareren, en dit maximum is bij FamilySupporters bijna bereikt.
Waarom werken zorgverzekeraars met zorgplafonds?
Om gedurende het hele jaar zorg te kunnen blijven leveren, reguleren verzekeraars de instroom van patiënten via een plafond. Zorgverzekeraars spreken daarom met GGZ-instellingen vaak een maximumbedrag per jaar af dat ze mogen declareren. Is dat budget op, dan neemt de instelling geen nieuwe patiënten meer van die verzekeraar aan, terwijl patiënten van een andere verzekeraar nog wél behandeld worden. Uit onderzoek van Pointer bleek dat klanten van grotere verzekeraars vaker met behandelstops te maken krijgen dan kleinere zorgverzekeraars, die vaak minder of helemaal niet met omzetplafonds werken.
Gefrustreerd in de wacht
Het is een bittere boodschap die Janneke te accepteren heeft. “Ik heb geen keuze. Ik moet het accepteren. Het is vervelend, want mijn situatie wordt niet minder en moet ik langer doorstaan. Het wachten heeft ook invloed op de mentale gezondheid van mijn dochter.” Op zoek gaan naar een andere GGZ-instelling waar het omzetplafond geen belemmerende rol speelt, ziet Janneke niet zitten: “Mijn dochter loopt hier al 2 jaar rond. Ze zijn precies op de hoogte van haar diagnose. En kunnen mij daardoor ook beter helpen.”
Voor zorgverlener Simone is het evenmin frustrerend. “Ik word er boos van. Binnenkort komt er een nieuwe collega werken, dan zou ik het heel naar vinden als Janneke niet geholpen kan worden vanwege haar zorgverzekering. Want ze wacht al zo lang en de nood is hoog.” Mogelijk kan Simone deze maand nog in behandeling, maar het kan ook nog tot januari 2027 duren.
Urgentie
Al langere tijd is er de roep om omzetplafonds in de GGZ af te schaffen. Een motie van Lisa Westerveld (PRO) en Sarah Dobbe (SP) hierover is ook al aangenomen, maar echte vaart blijft uit. “Er is een gebrek aan politieke prioriteit, want we weten al jaren wat de problemen zijn”, zegt Westerveld. “Dat er enorme wachtlijsten zijn. Dat de maximaal aanvaardbare wachttijden voortdurend worden overschreden. We weten dat omzetplafonds voor veel mensen, en ook voor aanbieders, een heel groot probleem zijn. En tegelijkertijd wordt in politiek Den Haag geen enkele knoop doorgehakt."
Ondertussen kan FamilySupporters weinig anders dan Janneke op de wachtlijst te laten staan. “Wij zijn een relatief kleine organisatie en dat betekent wij een digitale klant zijn”, legt Marieke van den Berg, directeur FamilySupporters, uit. “Er wordt dus vanuit de zorgverzekeraar ons een aanbod gedaan en daar hebben we het mee te doen. Wij vragen wel elk jaar om een ophoging van het budget: soms krijgen we een beetje en soms krijgen we niks.”
Bekijk hieronder de YouTube aflevering over zorgplafonds:
Schrijf je in voor onze nieuwsbrief
Ontvang iedere week onze beste verhalen in je mailbox.
