‘Het waterpeil is door de jaren heen steeds weer gedaald, omdat ook de bodem daalt in het veenweidegebied,’ zegt Theunis Osinga van het Waterschap Friesland. Hij reageert op de verhalen over huizen in veenweidegebied die sinds de droge zomer ineens verzakken en enorme scheuren in de muren hebben. Wat is nou de rol van het waterschap? Osinga: ‘Als je in veenweidegebied gaat wonen, dan moet je rekening houden met funderingsproblemen.’

Het Waterschap beheert de grondwaterstand: via een peilbesluit wordt een waterpeil afgesproken en daarbij wordt rekening gehouden met de functie van het gebied: bijvoorbeeld agrarisch of stedelijk. Osinga: ‘Als je in een stad woont, dan is het waterpeil heel erg afgestemd op het stedelijk gebied, zit je in een natuurgebied dan is het waterpeil afgestemd op die natuurfunctie. Dus ‘peil volgt functie’, waarbij je zoveel mogelijk rekening houdt met andere belangen.’ Met name in de veenweidegebieden in Friesland en het Groene Hart tussen de grote steden wordt de waterstand kunstmatig extreem laag gehouden.

Dat lage waterpeil is gunstig voor de boeren: als het water hoger komt, zakken zware machines makkelijker weg, krijgen de koeien natte poten en is de gewasopbrengst lager. Maar het heeft ook grote gevolgen: de lage grondwaterstand is één van de oorzaken van de bodemdaling die zich op veel plekken in Nederland voordoet. En daardoor ontstaat weer schade aan funderingen en aan huizen, zoals bij de familie Dekker.

Uitgelicht

Doreen voor haar gestutte huis / De Monitor

Wat gebeurt er als je huis scheurt? Een verzakking in acht stappen

Het Kenniscentrum Aanpak Funderingsproblematiek (KCAF) doet nu onderzoek naar de precieze oorzaak van de schade aan de boerderij van de Dekkers aan te. ‘Waarschijnlijk speelt de lage grondwaterstand een grote rol,’ denkt Pieter Dekker. ‘De boerderij staat in veenweidegebied en het veen klinkt langzaam in doordat het droog komt te staan. De extreem droge zomer van 2018 heeft het proces versneld.’

Waterschap: peil volgt functie

Volgens Osinga is het heel begrijpelijk dat de familie Dekker met de beschuldigende vinger naar het waterschap wijst: ‘Ik kan me goed voorstellen dat men dat doet, want dat grondwater is inderdaad gezakt. Maar uit jurisprudentie blijkt dat een huiseigenaar zelf verantwoordelijk is voor zijn woning en ook voor zijn fundering. Het is wel zo, dat als er bepaalde besluiten zijn genomen, of wij zijn als waterschap nalatig geweest, dan kunnen wij aansprakelijk worden gesteld. Dat is in het verleden ook weleens gebeurd en dan is er ook een schadevergoeding uitgekeerd. Maar als de woning is gezakt als gevolg van het autonome proces van bodemdaling en het daarop aangepaste waterpeil, dan heeft het waterschap geen verantwoordelijkheid.’

Let op je fundering

Dan moet je maar niet in veenweidegebied tussen de boeren gaan wonen? Osinga: ‘Je kunt er wel gaan wonen, maar je moet rekening houden met dit soort ontwikkelingen en funderingsproblemen. Als je een huis koopt is het ook goed om te weten: wat is de staat van mijn funderingen, hoe ver staat die nog onder water, kan ik daar eventueel kosten aan verwachten of niet?’

D66 en GroenLinks: stop met verlagen peil

Het is nog maar de vraag hoe lang we doorgaan het het verlagen van het waterpeil in de veengebieden. Zo roepen D66 en GroenLinks het kabinet op het waterpeil in de veengebieden te verhogen en daar de veeteelt fors terug te schroeven. Dit vanwege de grote schade aan de funderingen van huizen en gebouwen.

Makers

Samen komen we verder

Ons onderzoek begint bij jou. Heb jij een tip of ervaring die je met ons wil delen? Laat het ons weten!

Heb jij een tip of ervaring die je met ons wil delen? Laat het ons weten!

Documentatie uploaden
CAPTCHA
Deze vraag is om te controleren dat u een mens bent, om geautomatiseerde invoer (spam) te voorkomen.

Bedankt, je tip is verstuurd

Wat gebeurt er nu met mijn tip?

Bedankt dat je de tijd hebt genomen om het tipformulier in te vullen. Je tip is verstuurd naar de redacteur van het onderzoek. Wij publiceren niets met naam en toenaam zonder contact met je op te nemen. Soms krijgen we zoveel tips binnen dat het ons helaas niet lukt om iedereen een persoonlijke reactie te sturen. We vragen je begrip hiervoor. 

Benieuwd naar de impact van eerdere tips?

Van kamervragen tot petities en maatschappelijk debat: samen met jou pakken we systemisch falen en onrecht aan. Benieuwd naar de impact van eerdere onderzoeken en ingezonden tips? Bekijk dan nu ons track record.