Pre-workoutpoeders worden veelvuldig gebruikt in de sportschool en dat is niet zonder risico. Nieuwe cijfers van het Nationaal Vergiftigingen Informatiecentrum laten zien dat steeds meer mensen zich melden met gezondheidsklachten. Na vragen van Pointer Checkt (KRO-NCRV) zeggen verschillende verkopers extra te gaan waarschuwen en voorlichten.
In 2025 zijn er bijna twee keer zoveel meldingen over pre-workoutsupplementen bij het Nationaal Vergiftigingen Informatiecentrum (NVIC) binnengekomen dan het jaar daarvoor. Het aantal steeg van 20 naar 37. “En dat is nog maar het topje van de ijsberg”, zegt Chantal Roelen, toxicoloog bij het NVIC. “Want artsen zijn niet verplicht om ons te bellen. Dat doen ze echt alleen als ze advies nodig hebben.”
Om welke producten of ingrediënten het specifiek gaat, maakt het NVIC niet openbaar. Roelen: “Het gaat om veel verschillende producten, van zowel bekende als minder bekende merken.”
Pre-workout-poeders zijn populair onder krachtsporters. In deze producten zitten vaak tot wel tien verschillende werkzame stoffen, waaronder meestal cafeïne. Voor cafeïne is het meeste wetenschappelijke bewijs dat het je sportprestaties verbetert, aldus sportvoedingsdeskundige Jan-Willem van Dijk (Hogeschool van Nijmegen en Arnhem). “Daarom wordt het in de topsport ook strategisch ingezet bij belangrijke trainingen en wedstrijden.”
Wat zit er in pre-workout?
In pre-workout zitten veel verschillende stoffen. Het aminozuur beta-alanine bijvoorbeeld, dat verzuring in de spieren licht afremt – mits je het over een langere periode consistent inneemt. Of het aminozuur l-citruline, dat de doorbloeding van de spieren verbetert. In sportschooljargon: de pump. Voor veel andere stoffen in pre-workout is te weinig wetenschappelijk bewijs.
Cafeïne in pre-workout zorgt ervoor dat je intensiever kan sporten, maar het heeft ook een keerzijde. In één dosering zit doorgaans 250 tot 350 milligram cafeïne, vier tot vijf koppen koffie. Te veel pre-workout kan het zorgen voor misselijkheid, braken, zweten, trillen, hartkloppingen en slapeloosheid. Ter vergelijking: de hoeveelheid cafeïne in één dosis pre-workout ligt vrijwel altijd hoger dan wat de Europese voedselveiligheidsautoriteit (EFSA) als veilige bovengrens adviseert: maximaal 400 milligram cafeïne verspreid over de dag en 200 milligram in één keer.
Maar cafeïne is niet de enige stof in pre-workout die potentieel risico’s voor de gezondheid met zich meebrengt. Soms bevatten pre-workoutpoeders illegale stoffen als DMAA (dimethylamylamine), een soort harddrugsachtige stof die lijkt op amfetamine. Of zitten er andere gevaarlijke stoffen in, die niet altijd op de verpakking staan, zoals eerder bleek uit onderzoek van de NVWA.
Potentieel fataal
Ook over pure cafeïnesupplementen heeft het NVIC nieuwe cijfers gepubliceerd. Deze supplementen zijn verkrijgbaar in pil en poedervorm en worden onder meer door sporters gebruikt. Het aantal meldingen steeg van 13 naar 20. In 2023 lag dat aantal nog op 22.
Pure cafeïnesupplementen zijn minder populair dan pre-workout, maar kunnen volgens het NVIC-rapport potentieel ernstige vergiftigingen veroorzaken. "Wat we weleens horen, is dat gebruikers zich vergissen in een maatschepje", zegt Roelen. "Dan denken ze dat ze eiwitpoeder nemen, maar nemen ze cafeïnepoeder. Dan heb je direct een zodanige hoeveelheid binnen dat je naar het ziekenhuis moet. Sommige mensen hebben meerdere dagen op de intensive care gelegen."
Extreme hoeveelheden cafeïne kunnen leiden tot ernstige hartritmestoornissen en in sommige gevallen zelfs dodelijk zijn. In het buitenland, onder meer in Engeland en Polen, zijn sterfgevallen gemeld na overdoseringen met pure cafeïnesupplementen.
Roelen: “Dit zijn voedingssupplementen en die vallen onder de Warenwet. Dat is een hele andere wetgeving dan bijvoorbeeld geneesmiddelen.” Verkopers van cafeïnesupplementen of pre-workout zijn niet verplicht om informatie te verschaffen over mogelijke bijwerkingen, zoals dat wel het geval is bij medicijnen.
Verkopers nemen maatregelen
Vier verkopers van populaire pre-workoutproducten - Upfront, CN Supplements, XXL Nutrition en Kosso Nutrition - zijn door Pointer Checkt gevraagd om te reageren op de toename van het aantal meldingen over gezondheidsklachten door pre-workout bij het NVIC. XXL Nutrition is daarnaast gevraagd te reageren op de meldingen over pure cafeïnesupplementen.
Zij wijzen op hun kwaliteits- en veiligheidscontroles en verschillende bedrijven zeggen daarnaast extra voorlichting te overwegen. Upfront voegt aan de productpagina een advies toe om met een halve dosering te beginnen en het gebruik op te bouwen. Kosso Nutrition werkt aan een nieuwe website met meer informatie over onder meer cafeïne-inname en het combineren van verschillende cafeïnebronnen. XXL Nutrition, dat ook pure cafeïnepillen verkoopt, gaat intern bespreken hoe klanten nadrukkelijker kunnen worden gewaarschuwd voor risicovol gebruik.
Pointer Checkt spreekt in de aflevering ook met de verkoper van een cafeïnepoeder waarvan een gebruiker in een webshoprecensie meldde na een verkeerde dosering op de intensive care te zijn opgenomen. Het merk is bij de redactie bekend. De verkoper zegt toe op nieuwe verpakkingen extra waarschuwingen op te nemen over de risico's van een verkeerde dosering.
Meer weten? Kijk de aflevering van Pointer Checkt over cafeïne en pre-workout vanaf 1 juli om 16:00 uur via NPO Start Next.
Heb je gezondheidsklachten na het gebruik van pre-workout of cafeïnepillen of -poeder? Neem dan contact op met je huisarts. Klachten en bijwerkingen kun je ook melden bij Bijwerkingencentrum Lareb. Wil je een melding maken over de kwaliteit, veiligheid of misleidende gezondheidsclaims van een voedingssupplement? Dan kun je terecht bij de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit.
Schrijf je in voor onze nieuwsbrief
Ontvang iedere week onze beste verhalen in je mailbox.
