Sinds 2013 is kraken in Nederland verboden en worden leegstaande panden antikraak of tijdelijk verhuurd. Woningzoekenden kunnen zo goedkoop wonen én de leegstand wordt tegengegaan. Een win-win situatie, lijkt het. Maar is dat zo? Door de hoge woningnood is antikraak wonen voor steeds meer mensen de enige optie. Daarom is Pointer benieuwd: is het een uitkomst of een laatste redmiddel voor wanhopige woningzoekenden? Wat is jouw ervaring?
Maurice (34) zit in de trein terug naar zijn antikraakwoning. Hij heeft net achter het net gevist bij zijn eerste bezichtiging voor een sociale huurwoning. Iemand anders stond nog hoger op de lijst. Hij baalt, maar blijft optimistisch. "Na zo’n negen jaar op de wachtlijst moet het toch een keer lukken", denkt hij.
Dan licht zijn scherm op. Een mailtje: Hij moet binnen 3 maanden uit zijn antikraakwoning. "Fuck."
Noodoplossing
Particuliere woningeigenaren, maar ook gemeenten en corporaties maken geregeld gebruik van een antikraakbedrijf wanneer hun vastgoed leeg komt te staan. Met de lange wachtlijsten voor sociale huur, is antikraak wonen voor veel mensen hun enige optie om betaalbaar te kunnen wonen.
Aedes, de koepelorganisatie van woningcorporaties, ontving in het verleden 'met regelmaat kritische geluiden over het functioneren van sommige leegstandbeheerders'.
In mijn vorige woning was de muur zwart van de schimmel.
In een 'handreiking verantwoord leegstandsbeleid' beschrijven ze de risico’s voor corporaties die samenwerken met antikraakbedrijven. Het gaat dan om dubbele kosten, gebrek aan onderhoud en veiligheid, en inbreuk op privacy van bewoners als mogelijke problemen. De werkwijze van antikraakbedrijven past niet altijd bij 'de normen en waarden van woningcorporaties', staat in het document.
Halve inkomen naar huur
Met nog maar 2 maanden voor hij op straat staat, gaat Maurice zijn opties af. Er is een klein kansje dat hij op tijd een sociale huurwoning kan krijgen, maar daar kan hij niet vanuit gaan. Een woning in de vrije sector huren is voor het eerst in zijn leven een optie, al zal hem dat hem wel meer dan de helft van zijn inkomen kosten. "Starten met een master of rijlessen moet ik dan uitstellen", vertelt hij.
Zijn beste optie is om weer in een nieuwe antikraakwoning terecht te komen. De afgelopen 7 jaar heeft hij afwisselend in antikraak en bij familieleden gewoond, in 4 verschillende woningen. Inmiddels weet hij dat antikraak wonen een mes is dat aan twee kanten snijdt: "Er zijn veel voordelen, de huur is heel laag. Maar in mijn vorige woning kon ik maar 4 maanden zitten. In een andere woning was de hele muur zwart van de schimmel en overal werden maandelijks strenge controles gedaan."
Schijn van een ‘quick fix’
Op de websites van antikraakbedrijven wordt het positief neergezet. 'Perfecte match tussen vraag en aanbod', 'unieke woonruimte' of 'ideale oplossing voor spoedzoekers', valt er te lezen. Maar volgens Abel Heijkamp, van de Bond Precaire Woonvormen, wonen vooral kwetsbare mensen uiteindelijk antikraak omdat ze door hoge nood geen andere keuze meer hebben. "Antikraak heeft de schijn van een quick fix, maar elk moment kan je een telefoontje krijgen dat je er binnen een maand uit moet."
Inmiddels heeft Maurice een nieuwe tijdelijke woning gevonden via een antikraakbedrijf. Maar hij weet dat hij over een half jaar weer een mail met de opzegging kan verwachten. "Ik mag er in ieder geval tot de zomer blijven, dus het is een mooie tussenstop."