Dat gebeurde onder meer bij Nynke Plaatsman-Visser (40). Zij is raadslid in de gemeente Wijk bij Duurstede en heeft een arbeidsbeperking. Daarom krijgt zij een WIA-uitkering. Maar omdat zij raadslid is en daarnaast ook werkt, krijgt ze van het UWV nu geen geld.

Toch, zo legt ze uit, het is wel heel belangrijk dat ze het recht op deze uitkering behoudt: “Als ik ziek uitval vanwege mijn beperking, betalen werkgevers niets. Het is voor de werkgever een no-risk polis. Anders word je niet aangenomen.” Daarom was haar verbazing ook groot toen het UWV belde dat haar uitkering vanwege het raadswerk stopgezet zou worden. Raadswerk is namelijk geen gegronde reden om dit recht in te trekken, dat is wettelijk zo geregeld.

Het UWV erkent in een reactie dat het misgegaan is, en dat Plaatsman-Visser niet de enige is bij wie dit gebeurd is. “Helaas hebben wij aan enkele raadsleden aangegeven dat hun uitkering gestopt zou worden. Dit had niet mogen gebeuren en is niet correct.” Volgens het UWV is deze fout inmiddels hersteld.

Tientallen signalen

Toch raakte het verhaal van Plaatsman-Visser een gevoelige snaar. Ze schreef over de kwestie op LinkedIn, en die post riep veel herkenning op bij andere politici met een beperking. Volgens Plaatsman-Visser hebben inmiddels zo’n 50 mensen zich bij haar gemeld met vergelijkbare verhalen. Na haar bericht ging ze met een ander raadslid op gesprek bij het UWV, en kregen ze excuses.

De uitkeringsinstantie wil onderzoeken hoe ze raadsleden en gemeenteraden, samen met de NVVR, beter kan informeren over deze kwestie. Het UWV geeft aan in de administratie namelijk niet te kunnen zien of iemand inkomsten ontvangt uit raadswerk. Daarom is het de verantwoordelijkheid van raadsleden is om dit zelf goed door te geven.

Meldpunt

Die kennis over deze verplichting is nodig, merkt ook Jori Veenman, beleidsmedewerker bij raadsledenvereniging NVVR. Zij openden vorig jaar een meldpunt voor raadsleden met een uitkering, waar tot nu toe 64 meldingen zijn binnengekomen. Een deel van die meldingen zijn simpele verzoeken om informatie, maar hij merkt ook dat mensen angstig zijn om zich politiek in te zetten vanwege het gedoe met uitkeringen: “Mensen ervaren wel echt een drempel. Dat is gewoon zonde”, aldus Veenman.

Hij raadt aan altijd zelf door te geven aan het UWV wanneer je met een uitkering aan de slag gaat in de gemeenteraad, “anders kom je echt in de problemen.” Hij hoopt dat het UWV daar ook in mee wil denken en zelf ook verantwoordelijkheid neemt voor een juiste administratie.

Volgens Plaatsman-Visser wordt er daarbij regelmatig door verschillende afdelingen langs elkaar heen gewerkt bij de uitkeringsinstantie. Het was tenslotte het UWV zelf die haar mede stimuleerde om met een arbeidsbeperking raadslid te worden, terwijl datzelfde UWV haar uitkering stopzette.

Representatie

Volgens de NVVR, die de signalen ook gebundeld heeft in een rapport, zorgt de onzekerheid en onduidelijkheid rond raadslidmaatschap met een uitkering voor een minder representatieve volksvertegenwoordiging. Zo hebben volgens de vereniging ongeveer 0,5 procent van de raadsleden een arbeidsbeperking. Dat is een schril contrast met de hele maatschappij, waarvan 10 tot 15 procent van de mensen een beperking heeft.

“En dat terwijl het gemeentebeleid juist vaak over ons gaat”, zegt Plaatsman-Visser. “En dan is het belangrijk wij ook meebeslissen over het beleid.” Bovendien, vervolgt ze, kan de deskundigheid van mensen met een arbeidsbeperking juist ook zorgen voor effectiever en efficiënter beleid. Ze hoopt daarom dat, ondanks de onzekerheden, mensen met een arbeidsbeperking juist wel kiezen voor raadswerk.

Ook de NVVR wil dat graag en hoopt dat op de lange termijn raadsvergoedingen belastingvrij worden. Daardoor zou raadswerk geen invloed meer hebben op het krijgen van een uitkering.

Lees de volledige reactie van het UWV op onze vragen hier.