Jarenlang zien rechters en hulpverleners scheidingen waarbij sprake is van intieme terreur als een ‘gewone’ vechtscheiding. Met als gevolg dat er wordt aangedrongen op gezamenlijk gezag, samenwerken en mediation. Dat zijn niet de juiste beslissingen geweest, erkent een rechter. De Raad voor de Kinderbescherming noemt het pijnlijk dat er in het verleden ook bij hen te weinig kennis was over deze vorm van huiselijk geweld. 

Rechter Susanne Tempel vindt het – met de kennis van nu - wel moeilijk dat ze tegen sommige ouders heeft gezegd dat ze moesten leren om samen te werken in het belang van de kinderen. Terwijl dat niet de juiste aanpak blijkt te zijn bij slachtoffers van intieme terreur. “Voor mij als kinderrechter is het allerbelangrijkste om het belang van een kind voorop te stellen. En ik weet nu dat ik daar echt steken in heb laten vallen. Dat ik kinderen misschien wel heb gedwongen tot contact met een ouder die niet veilig was voor ze,” aldus Tempel.

‘Gevaarlijke situaties’

Verschillende familierechtadvocaten zetten zich al jaren in voor slachtoffers van intieme terreur die tegen dichte deuren aanlopen. Advocaat Ingrid Vledder: “Ik sta heel veel vrouwen bij die na de scheiding 8 jaar later nog steeds last hebben van die ex-partner omdat hij doorgaat met dwingen en controleren. En dan meestal via de kinderen.” Volgens haar levert een gebrek aan kennis bij rechters en hulpverleners én de focus op samenwerken tussen ouders gevaarlijke situaties op. “Hierdoor zitten heel veel vrouwen en kinderen in onveiligheid."

Onlangs uitte de Raad van Europa, die toeziet op de naleving van onder andere de mensenrechten, ook forse kritiek op de Nederlandse aanpak. Bianca Poldervaart van de Raad voor de Kinderbescherming kent de kritiek en zegt zich die ook aan te trekken. “Daar hebben we met elkaar echt iets te doen, alle instanties die zich bezighouden met dit soort gezinnen. Er worden nu landelijk veel initiatieven ontplooid om dit echt beter te gaan doen. Wij als Raad doen daar volop aan mee.”

Neutraal blijven

Toch heeft advocaat Vledder zich de afgelopen jaren een roepende in de woestijn gevoeld en vindt zij de ontwikkelingen allemaal nog te langzaam gaan. “Hulpverleners worden heel erg opgeleid met de gedachte: ‘We moeten neutraal blijven, we kiezen geen kant, we doen niet aan waarheidsvinding.’ Maar daarmee faciliteer je de pleger van intieme terreur, want die kan gewoon doorgaan met het misbruik en geweld.” Ook de rechters zouden volgens Vledder slachtoffers veel meer moeten beschermen tegen dit geweld. “Een deel van de rechters is zich daar onvoldoende van bewust.”

Rechter Susanne Tempel ziet echter dat er binnen haar vakgebied steeds meer kennis komt over intieme terreur. “Die ontwikkelingen gaan nu heel snel,” aldus Tempel. Maar ze begrijpt het sentiment van Vledder wel. “Zeker als je vrouwen bijstaat die tegen dichte deuren zijn aangelopen omdat de kennis in de rechtspraak en de hulpverlening nog ontbrak. Dat is en blijft een pijnlijke constatering.”

Intieme terreur is een vorm van ernstig huiselijk geweld waarbij controle en dwang een grote rol spelen. De ene partner (meestal de man) domineert de andere partner bijvoorbeeld via isolatie, manipulatie en (seksueel) geweld. Uit cijfers van het CBS blijkt dat jaarlijks zo’n 200.000 mensen met intieme terreur binnen de huiselijke kring te maken hebben. Intieme terreur binnen een relatie verhoogt het risico op femicide (vrouwenmoord).

Meer weten over de impact van intieme terreur? Kijk dan de uitzending 'Geterroriseerd door ex, kind de dupe' van Pointer hieronder of via NPO Start:

Pointer intieme terreur
25 min 35 s

Een partner die afluistert, volgt, controleert en soms ook fysiek geweld gebruikt. Voor vrouwen die te maken hebben met intieme terreur (dwingende controle) is dit de harde realiteit. Het is vaak lastig ontsnappen uit de grip van zo'n partner. Maar eenmaal gevlucht en gescheiden zijn deze vrouwen meestal niet van hun ex verlost, zeker niet als er kinderen zijn. Door instanties wordt nog te vaak gedacht dat het om een vechtscheiding gaat en wordt ingezet op samenwerking tussen ouders, zo stellen advocaten en deskundigen. En dat is vaak niet in het belang van de vrouwen en kinderen. Over de dilemma's rond de omgangsregeling.

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief

Ontvang iedere week onze beste verhalen in je mailbox.

Makers

Samen komen we verder

Ons onderzoek begint bij jou. Heb jij een tip of ervaring die je met ons wil delen? Laat het ons weten!

Heb jij een tip of ervaring die je met ons wil delen? Laat het ons weten!

Documentatie uploaden
CAPTCHA
Deze vraag is om te controleren dat u een mens bent, om geautomatiseerde invoer (spam) te voorkomen.

Bedankt, je tip is verstuurd

Wat gebeurt er nu met mijn tip?

Bedankt dat je de tijd hebt genomen om het tipformulier in te vullen. Je tip is verstuurd naar de redacteur van het onderzoek. Wij publiceren niets met naam en toenaam zonder contact met je op te nemen. Soms krijgen we zoveel tips binnen dat het ons helaas niet lukt om iedereen een persoonlijke reactie te sturen. We vragen je begrip hiervoor. 

Benieuwd naar de impact van eerdere tips?

Van kamervragen tot petities en maatschappelijk debat: samen met jou pakken we systemisch falen en onrecht aan. Benieuwd naar de impact van eerdere onderzoeken en ingezonden tips? Bekijk dan nu ons track record.