Ze hadden weinig tot geen ervaring in de gesloten jeugdzorg. Toch konden de twee uitzendkrachten Bilal H. (29) en Abdel O. (21) zich eenvoudig in laten roosteren voor diensten in de jeugdzorginstelling in Alphen aan de Rijn. H. is nu door de rechter veroordeeld voor de verkrachting van een 15-jarig meisje. O. is vrijgesproken voor verkrachting, maar wel veroordeeld voor het aanranden van een 14-jarig meisje.
Het is begin november 2025 als Bilal H. en Abdel O. aankomen op de locatie Rijnhove van de jeugdzorginstelling van iHUB in Alphen aan de Rijn. Ze hebben zich beiden via het uitzendbureau Zorgwerk ingeschreven voor een nachtdienst. Het is de bedoeling dat het tweetal op de minderjarige meisjes let. Jongeren die vaak het slachtoffer zijn van loverboys of zichzelf beschadigen.
De uitzendkrachten moeten ervoor zorgen dat de meisjes niet uit de instelling ontsnappen. Toch lukt het Monique (15) en Angela (14) om aan het einde van de avond het brandalarm af te laten gaan, waardoor de deuren opengaan. Ver komen ze niet. Nog voordat ze het terrein af zijn, worden ze door de nachtwakers onderschept en weer naar het verblijf teruggebracht.
Veroordeeld voor seksueel misbruik
Wat er daarna in het strafdossier staat beschreven tart iedere beschrijving. Het tweetal gedraagt zich allesbehalve als zorgmedewerkers. Zo steekt één van de mannen een joint op en laat hij de jongeren meeroken. Ook spelen ze samen Truth or Dare, waarbij de meisjes bij de mannen op schoot zitten en waar Bilal met het vijftienjarige slachtoffer zoent.
In de rechtszaak verklaart Bilal dat hij in haar slaapkamer seks met haar heeft gehad. Hij krijgt een celstraf van 4 jaar en een beroepsverbod van 9 jaar. Abdel beroept zich op zijn zwijgrecht en zegt onschuldig te zijn. Hij wordt wegens gebrek aan bewijs door de rechter vrijgesproken van verkrachting, maar wel veroordeeld voor aanranding. Hij krijgt een celstraf van 6 maanden en een beroepsverbod van 5 jaar.
Toch blijft de vraag hoe twee totaal onervaren uitzendkrachten, die niet bezig waren met de zorg voor minderjarigen, op een gesloten zorginstelling met kwetsbare meisjes terecht zijn gekomen.
De twee uitzendkrachten maakten gebruik van de appdienst van uitzendbureau Zorgwerk, een dochteronderneming van Randstad. Ze zijn daar na een korte screening ingeschreven. De twee hebben een verkort zorgdiploma en een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG) met Zorgwerk overlegd. Bij het uitzendbureau kunnen ze diensten selecteren en zich in laten roosteren. Het uitzendbureau oordeelt dan of iemand geschikt is of niet.
Appdienst voor uitzendkrachten
Maar in een aparte WhatsAppgroep kunnen uitzendkrachten ook onderling diensten ruilen. Dat gaat volgens de website van Zorgwerk heel eenvoudig. Iemand selecteert een dienst die hij wil ruilen en kiest één of meerdere collega’s uit de lijst. Zodra iemand die de dienst accepteert, wordt deze automatisch overgenomen. Zowel Zorgwerk als iHUB zeggen hier geen zicht op te hebben. Op verdere vragen van Pointer over de screening van uitzendkrachten en de appdienst wil Randstad namens Zorgwerk niet reageren.
“Er is veel misgegaan in het aanstellen en screenen”, zegt Johan Oosterhagen, die als advocaat de belangen van de families van de slachtoffers behartigd. “Het zijn kwetsbare kinderen met hele heftige ervaringen. Ik vind het zorgwekkend dat twee totale vreemdelingen voor die meisjes daar in die nacht kunnen werken.”
Geen ervaring
In de rechtszaak zegt Bilal zelf dat hij weinig tot niets van de instelling wist en dat hij geen ervaring had in de gesloten jeugdzorg. Uit het strafdossier blijkt dat de overdracht van de twee onervaren uitzendkrachten summier is geweest. Ze krijgen een kleine rondleiding en de opdracht om met een stoel voor de deur van de slaapkamers te gaan zitten, zodat de meisjes niet kunnen ontsnappen.
Veel vertrouwen heeft het personeel van iHUB niet in de twee uitzendkrachten. Een medewerker verklaart dat ze “al het gevoel kreeg dat hij niet zou doen wat ik van hem gevraagd had”. Een andere medewerker vermoedt dat er opzet in het spel is en dat het om een netwerk gaat, waarbij misbruik gemaakt wordt van meiden. Bilal en Abdel zouden elkaar kennen en doelbewust op dezelfde avond bij iHUB een dienst hebben gedraaid, iets wat door het tweetal altijd is ontkend.
Dat onervaren krachten toch op zo’n groep worden gezet heeft volgens Mariëlle Bruning, hoogleraar jeugdrecht, ook te maken met het grote tekort aan personeel. “Vooral voor de zwaarste vorm van jeugdzorg – gesloten jeugdzorg – is het moeilijk gekwalificeerd personeel te vinden. En dat zijn juist de plekken waar je ze nodig hebt. Je hebt veel ervaring nodig om met deze complexe doelgroep om te gaan.”
Samenwerking met Zorgwerk beëindigd
Volgens zorginstelling iHUB is het uitgangspunt met vaste gezichten te werken, maar door personeelskrapte is dit niet altijd mogelijk. Volgens iHUB was er ook op deze beruchte dag sprake van last minute afmelding van personeel. “Dan moet je onder hoge tijdsdruk een invaller organiseren. En heb je het te doen met de mensen die op dat moment beschikbaar zijn.”
Volgens iHUB waren er afspraken met Zorgwerk gemaakt over screening en kwalificaties waar uitzendpersoneel aan moet voldoen. “Uitzendbureaus hebben dus een verantwoordelijkheid voor de medewerkers die zij werven en aan ons leveren.”
Toch blijft volgens het IGJ de zorginstelling altijd zélf verantwoordelijk voor de kwaliteit van de medewerkers, die worden ingezet. Ook als er een contract met een uitzendbureau is gesloten, blijf de verantwoording bij iHUB liggen. De zorginstelling laat op vragen van Pointer weten dat de samenwerking met Zorgwerk inmiddels is beëindigd.
De ouders van Monique en Angela houden iHUB aansprakelijk voor het ontstane leed. Zij vinden dat hun kinderen in de gesloten jeugdzorg beschermd hadden moeten worden.
Schrijf je in voor onze nieuwsbrief
Ontvang iedere week onze beste verhalen in je mailbox.
