Op social media delen veel mensen positieve ervaringen met EMDR, een vorm van therapie, tegen hun traumaklachten. Toch loopt zo’n behandeling niet bij iedereen goed af. Dat geldt ook voor Veerle (25). Na haar EMDR-behandeling verergerden haar klachten juist: “Ik kreeg meer paniekaanvallen dan ik voor de behandeling had.”
Trigger warning: in dit artikel wordt gesproken over seksueel geweld.
Voor de nieuwe aflevering van Pointer Checkt, die vanaf 13 april te zien is, deden we op Instagram, Facebook en de Pointer-website een oproep voor EMDR-ervaringsverhalen. Hierop kwamen meer dan 300 reacties, voornamelijk negatieve. Ook Veerle had een nare ervaring met EMDR.
Waarom EMDR?
Veerle komt in aanraking met EMDR als ze 18 jaar is. “Vrienden en familie raadde mij aan deze vorm van therapie te volgen, omdat ik was verkracht.” Deze ervaring heeft haar erg getraumatiseerd. “Ik kreeg last van herbelevingen, dat je keer op keer teruggaat naar de herinnering.”
Via de huisarts wordt ze doorverwezen naar een psycholoog die gespecialiseerd is in EMDR-therapie. Zo’n behandeling kan namelijk helpen met het verzachten van emotioneel beladen herinneringen.
De psycholoog begint de eerste behandeling met een intake, waarbij Veerle aan hem moet vertellen wat er gebeurd is. “Het is altijd heel heftig om dat in detail uit te leggen. Tijdens de tweede behandeling begonnen we gelijk met EMDR-therapie. Maar ik kreeg vooraf niet te horen wat we gingen doen en wat de gevolgen konden zijn.”
Tijdens een EMDR-behandeling moet Veerle terugdenken aan de traumatische herinnering. Tegelijkertijd moet ze allemaal taken uitvoeren. “We begonnen de eerste behandeling met een lampje, dat je volgt terwijl dat de hele tijd heen en weer gaat. Maar er kwamen al snel meer taken bij. Ik kreeg een koptelefoon op met piepjes die heen en weer gingen en ik moest het woord ‘verkracht’ achterstevoren spellen.”
Het idee achter EMDR-therapie is dat je minder breinruimte hebt om een herinnering een emotionele lading te geven, als je werkgeheugen tegelijkertijd bezig is met allerlei taken. Hierdoor zou de herinnering minder heftig worden en kunnen je hersenen deze gaan verwerken. Maar bij Veerle loopt dit anders. “Vooral dat spellen voelde gewoon niet goed. Hierdoor was ik juist veel met de herinnering bezig en werd het alleen maar erger.”
Veiligheid voorop
Na de tweede behandeling is Veerle niet meer hetzelfde. “Ik kreeg last van meer paniekaanvallen, en ik was 4 dagen alleen maar aan het slapen en huilen. En ik had wekelijks een behandeling, dus als ik net was hersteld, dan mocht ik weer.”
“Ik had het fijn gevonden als ik voor de behandeling beter was ingelicht over EMDR en wat de gevolgen kunnen zijn. Ook de nazorg miste ik heel erg. Ik had echt een gesprek nodig om op de behandeling te kunnen reflecteren en erachter te komen hoe ik moest omgaan met de opgehaalde herinneringen.”
Daarnaast voelt Veerle zich niet fijn bij de behandelaar. “Het hielp niet dat de psycholoog een man was, terwijl een man mij kortgeleden had verkracht. Ik denk dat het wel heel belangrijk is om je tijdens EMDR-therapie veilig te voelen.”
De weg terug
Inmiddels gaat het een stuk beter met Veerle: “Ik denk dat ik er nooit echt bovenop kom en ik ben blij dat ik na 15 sessies gestopt ben met EMDR. Ondanks de donkere periode heb ik het gevoel dat EMDR mij toch een beetje heeft geleerd om mijn trauma een plekje te geven, zodat ik er nu mee kan leven.”
Mocht je er nu zelf over denken om een EMDR-traject te beginnen, dan heeft Veerle het volgende advies: “Ik raad mensen aan zich goed in te lezen in wat EMDR inhoudt en niks te doen waar jij je niet goed bij voelt. Je veilig voelen bij je psycholoog is belangrijk voor een goeie behandeling.”
Pointer Checkt dook in de groeiende, en soms onoverzichtelijke, praktijk rondom EMDR. Wie mag deze therapie eigenlijk geven? En is het echt een effectieve behandeling voor uiteenlopende mentale klachten, zoals nu wordt gedacht? Je ziet het in de aflevering van Pointer Checkt.