Online campagnevoeren is nog nooit zo eenvoudig geweest. Helaas is manipulatie op sociale media ook binnen ieders handbereik. Met de gemeenteraadsverkiezingen in het vizier zijn we benieuwd of de lokale politiek in jouw gemeente wordt lastiggevallen door nepaccounts, trollen en misinformatie.

Noortje van Breukelen werd begin 2021 een bekende naam in Zeist. Noortje bestaat echter niet: ze is een fictief personage, bedacht door lokaal GroenLinks-fractievoorzitter Ronald Camstra. Noortje pleitte voor het autovrij maken van de winkelstraat waar zij zelf zou wonen, precies ook het standpunt van de lokale GroenLinks-fractie.

Dankzij een oplettende plaatsgenoot – die opmerkte dat Camstra en Van Breukelen ongeveer hetzelfde taalgebruik hadden – viel de politicus door de mand. Camstra stapte op als raadslid.

Aflevering 2
17 min 59 s

De Nederlandse verkiezingen zijn op 17 maart. Het worden de meest digitale verkiezingen ooit. De invloed van misleidende informatie die online wordt verspreid, moet niet onderschat worden. Pointer onderzoekt hoe sociale media worden gemanipuleerd om verkiezingsinformatie te versterken. Wie verspreiden de misinformatie? En welke gevolgen heeft dat voor jouw stem en voor de democratie?

Deze lokale kwestie is niet het enige voorbeeld van manipulatie dat we op sociale media tegenkomen. En nu we op woensdag 16 maart naar de stembus mogen voor de gemeenteraadsverkiezingen, zijn we benieuwd of jij in jouw gemeente ook zulke voorbeelden kent.

Oproep

Zie je vreemde accounts op Twitter, Facebook of Instagram berichten sturen over lokale problemen in jouw gemeente? Worden raadsleden of wethouders bestookt door anonieme trollen? Of heb je een vermoeden dat een lokale politicus meerdere fictieve personages op sociale media heeft? Dan horen we graag wat je hebt gevonden.

Spamaccounts en trollenlegers

In de afgelopen verkiezingen zien we namelijk veel manipulatie op sociale media opduiken. In ons onderzoek over De Digitale Verkiezingen ontdekken we meer dan 500 spamaccounts. Dat zijn Twitter-profielen die dagelijks buitensporig veel berichten sturen. Zoveel dat het nauwelijks handmatig kan gebeuren.

Deze accounts versturen ook sterk polariserende berichten of misinformatie. Daarmee maken ze gebruik van een perverse prikkel op sociale netwerken: opruiende berichten scoren beter dan genuanceerde posts. En omdat het telkens zoveel berichten per dag zijn, kan het bijna niet anders dan dat iemand een geautomatiseerd account (een zogeheten botaccount) heeft aangemaakt.

Onthuld tijdens de vorige verkiezingen

Header bij nieuws over spamaccounts

Ruim 500 spamaccounts op Twitter bemoeien zich met de Nederlandse politiek

Die manipulatie is niet alleen afkomstig van individuen. We zijn vorig jaar een aantal maanden undercover gegaan in een Nederlands trollenleger. In deze Telegram-groep werden tips en bronnen gedeeld om gecoördineerd misinformatie over het coronavirus te verspreiden.

Lees ons nieuwsverhaal

Header bij nieuwsartikel over Het Digitale Leger

Nederlands trollenleger verspreidt en coördineert desinformatie over vaccin

Online en offline intimidatie aan het adres van GGD’s, politici en wetenschappers

Deze nepaccounts lijken onschuldig, maar verspreiden 24 uur per dag opzettelijk verkeerde informatie over het coronavirus. Of erger, ze worden op een persoon gericht. Het aantal bedreigingen en geweldsincidenten tegen raadsleden is sinds 2015 verdrievoudigd, blijkt uit onderzoek van de NOS en de Nederlandse Vereniging voor Raadsleden.

Ook misinformatie is een groot probleem op sociale media. Berichten met informatie die (moedwillig of niet) niet klopt, en vervolgens wordt rondgestuurd om mensen te misleiden. Pointer gaat tijdens een factcheckmarathon berichten controleren of ze kloppen. Ook daarbij kunnen we jullie tips goed gebruiken. Zie je iets opvallends? Mail ons dan op pointer@kro-ncrv.nl.

Makers

Samen komen we verder

Ons onderzoek begint bij jou. Heb jij een tip of ervaring die je met ons wil delen? Laat het ons weten!

Heb jij een tip of ervaring die je met ons wil delen? Laat het ons weten!

Documentatie uploaden
CAPTCHA
Deze vraag is om te controleren dat u een mens bent, om geautomatiseerde invoer (spam) te voorkomen.

Bedankt, je tip is verstuurd

Wat gebeurt er nu met mijn tip?

Bedankt dat je de tijd hebt genomen om het tipformulier in te vullen. Je tip is verstuurd naar de redacteur van het onderzoek. Wij publiceren niets met naam en toenaam zonder contact met je op te nemen. Soms krijgen we zoveel tips binnen dat het ons helaas niet lukt om iedereen een persoonlijke reactie te sturen. We vragen je begrip hiervoor. 

Benieuwd naar de impact van eerdere tips?

Van kamervragen tot petities en maatschappelijk debat: samen met jou pakken we systemisch falen en onrecht aan. Benieuwd naar de impact van eerdere onderzoeken en ingezonden tips? Bekijk dan nu ons track record.