28 juli 2021

Zo achterhaal je waar een foto of video gemaakt is

Vorige week vroegen wij jullie om mee te zoeken naar een onbeveiligde camera, ergens bij een tennisbaan in de Randstad. Nadat we deze vraag hebben verspreid via sociale media krijgen we al snel de goede oplossing toegestuurd. De camera is in beheer van Tennispark Duinvliet in Haarlem. Aan de hand van het voorbeeld van de tennisbaan leggen we je uit hoe je kunt achterhalen waar een foto of video gemaakt is.  

De tennisbaan was te zien op de website Insecam, een verzamelplaats van camera’s wereldwijd, zonder wachtwoordbeveiliging. Was, want inmiddels zijn de beelden van Insecam verwijderd. Hieronder vind je een screenshot van de beelden die toen via Insecam te zien waren. Om deze locatie te vinden kun je gebruik maken van een aantal verschillende onderzoeksmethoden, waaronder OSINT, open source intelligence: het vergaren van informatie door te zoeken in openbare bronnen op het internet. Neem het voorbeeld van de tennisbaan. Wij stelden de vraag: kunnen jullie op basis van dit beeld de locatie van deze tennisbaan achterhalen? We beantwoorden die vraag door verschillende methodes te laten zien.

210726_OSINToproep_2_strooi1-min.jpg
  1. Wat zien we op de foto?

De eerste stap bij het lokaliseren van een locatie (ook wel ‘geolocaten’ genoemd) is simpelweg kijken naar informatie op de foto of in de video. Wat valt er op? Zijn er kenmerken zichtbaar in de voor- of achtergrond die mij dichterbij de locatie kunnen brengen? Het meest opvallend is de ondergrond van de banen: gravel. Maar dat geldt voor de meeste tennisbuitenbanen in Nederland dus dat brengt ons niet veel verder.

Andere kenmerken kunnen wel heel relevant zijn. Wat staat er bijvoorbeeld op de vlaggen op de achtergrond? Komt daar de naam voor van het tenniscomplex? Of zien we namen van sponsoren? En waar zijn de sponsoren dan gevestigd als bedrijf? Is daar in de buurt een tennisbaan te vinden? En die busjes op de achtergrond, wat staat daar op? Zijn die misschien van een bedrijf uit de buurt van het tennispark? Op deze manier probeer je vragen te beantwoorden die je dichter naar de gezochte locatie brengen.

Via Insecam kon je bewegende beelden zien. Wanneer het iets harder waaide kwamen de vlaggen wat strakker te staan. Door goed te kijken naar wat er op de vlaggen stond, had je wellicht gelezen dat de naam Duinvliet op een van de vlaggen stond gedrukt. Vervolgens Zoek je op Google naar de zoekterm Duinvliet en ‘tennisbaan’, ‘tennispark’ of ‘tennis’. Als resultaat brengt Google Tennispark Duinvliet naar voren. Wanneer je dat adres op Google Maps invult en je gaat naar Google Streetview, dan zie je dezelfde vlaggen van de camerabeelden, ook terugkomen op Google Maps.

210726_OSINToproep_2_strooi2-min.jpg

Je kunt het dubbelchecken door op Google Maps naar satellietbeeld te gaan en vervolgens goed te kijken naar waar de camera zich zou kunnen bevinden. Aan de beelden is te zien dat de camera redelijk hoog hangt. Vanuit het perspectief van de camera heb je zicht op in ieder geval twee tennisbanen en een parkeerplaats. Komen die camerabeelden overeen met de overview op Google Maps? Ja, kijk maar naar de onderstaande overeenkomsten.

210726_OSINToproep_2_strooi1-min.jpg
210726_OSINToproep_2_strooi3-min.jpg

Door goed te kijken naar de omgeving en opvallende zaken in de achter- of voorgrond, kun je vaak genoeg informatie vinden die je verder helpt bij het vinden van de juiste locatie.

  1. Reverse Image Search

Een methode die ook veel informatie kan opleveren is een reverse image search. Een afbeelding zoeken via Google doet iedereen wel eens. Maar wist je ook dat je een omgekeerde zoekopdracht kunt uitvoeren? Dat je als zoekopdracht een afbeelding invoert in plaats van een zoekterm in tekst? Dat heet dus een reverse image search. Laten we als voorbeeld wederom het beeld van de camera van het tennispark gebruiken.

Wanneer je op google naar afbeeldingen gaat zoeken, klik dan op het pictogram van de camera. Vervolgens kun je een afbeelding uploaden. Ik koos voor het screenshot dat hierboven ook staat.

210726_OSINToproep_2_strooi4-min.jpg

Google bekijkt of deze foto vaker op internet is geplaatst (dan moet Google de pagina en afbeelding ook hebben geïndexeerd). Vervolgens refereert Google deze afbeelding aan de zoekterm ‘gaas’ (mesh), waarschijnlijk omdat er op de foto veel gaas te zien is. Onder het kopje Visueel vergelijkbare afbeeldingen, kom je veel afbeeldingen tegen van tennisbanen met een oranje gravel ondergrond. Vervolgens heeft Google ook overeenkomende afbeeldingen gevonden op diverse pagina’s.

210726_OSINToproep_2_strooi5-min.jpg

Precies dezelfde afbeelding is, logischerwijs, gevonden op de website van Pointer. Daarnaast komt de afbeelding ook vaak voor op Twitter. Ook dat is goed verklaarbaar omdat we de afbeelding ook op Twitter hebben gezet en deze vervolgens vaak is gedeeld. Het kan voorkomen dat je op deze manier achter de locatie van het tenniscomplex komt. In dit geval levert het niet het gewenste resultaat op, maar het is altijd goed om te proberen.

  1. Googlen!

Soms is een serie aan zoektermen gebruiken op Google ook een handige manier om verder te komen in je onderzoek. Had je in dit geval gezocht op de zoektermen ‘tennisbaan’ en ‘camera’ of ‘webcam’ dan was je al snel bij de website van het desbetreffende tenniscomplex gekomen. Op de website, in dit geval ging het om Tennispark Duinvliet in Haarlem, staat een link naar de camerabeelden. In dit geval wist de eigenaar van het tennispark dat de camera openbaar stond. Inmiddels zijn de camerabeelden via de website en ook via Insecam niet meer bereikbaar.

Vind je het leuk om mee te helpen met het opsporen van locaties? We onderzoeken namelijk ook de mogelijkheden om een Nederlandse community op te bouwen met OSINT-onderzoekers en hobbyisten. Houd ons dan in de gaten op Twitter of Instagram. Via die weg vragen we het publiek om ons mee te helpen met zoekopdrachten.

Dit onderzoek maakt deel uit van het Accelarator-programma van het Stimuleringsfonds voor de Journalistiek.

Auteurs

T.M.

Thomas Mulder

Onderzoeksjournalist
E.R.

Esther de Roos

Online coördinator
M.M.

Marlies van de Meent

Impact producer
W.W.

Wendy van der Waal

Designer