De schrijnende realiteit van moeders die met hun kinderen op straat leven wordt alsmaar zichtbaarder in Amsterdam Zuidoost. Bijna dagelijks kloppen volgens de stichting Different Colors nieuwe moeders bij hen aan voor hulp. Allemaal met ongeveer hetzelfde verhaal: ze overleven met hun kinderen op straat, de vader is uit beeld en de gemeente helpt niet. “We kunnen niet meer.”
Een moeder met vijf kinderen. Vanavond slaapt ze in de woonkamer van iemand die ze niet goed kent. Ze betaalt om daar te mogen slapen. Het is eng. Sommige nachten slaapt ze niet.
Een moeder met een kind van 3 jaar. Vlak na de geboorte van haar kind is ze uit haar huis vertrokken omdat haar ex haar mishandelde. Ze is boos en gefrustreerd, want instanties sturen haar van het kastje naar de muur, maar helpen haar niet. Sommige nachten was ze met haar kind op straat, vanavond kan ze bij een vriendin terecht.
Een moeder met een kind in de kinderwagen. Het is buiten grauw en regenachtig en dus gaat ze rond etenstijd al naar buiten om te zoeken naar een beschutte slaapplek. Ze huilt, want ze kan niet meer. Vanavond belt ze bij wildvreemde mensen aan met de vraag of ze daar mag overnachten. Desnoods in een schuur of garage. Laatst overnachtte ze in het trappenhuis van een appartementencomplex en dreigde iemand de politie te bellen. Ze zocht, met haar kind, een andere plek. Ze staat er helemaal alleen voor.
‘Radeloos en gebroken’
Dit zijn enkele verhalen van dakloze Surinaamse vrouwen in Amsterdam. Tientallen van hen vinden elkaar in Hushu House, een plek in Amsterdam Zuidoost waar stichting Different Colors twee keer per week voor avondeten zorgt. Vanavond zijn ze met zijn twaalven en vertellen zij aan Pointer hun verhaal. Sommigen zoeken al jaren naar een thuis. “Instanties sturen me van hier naar daar naar overal”, vertelt een van hen. “Ik ben radeloos. Ik heb zoveel gehuild dat ik geen tranen meer over heb. Gebroken ben ik."
Tekst gaat door onder de oproep.
Wat is jouw verhaal?
Vrijwel al deze vrouwen zijn op dezelfde manier een alleenstaande, dakloze moeder geworden. Ze ontmoetten in Suriname een man met een Nederlands paspoort. De man reist vervolgens terug naar Nederland en vraagt de vrouw ook te komen. De vrouw emigreert naar Nederland, in de hoop hier een mooi gezinsleven op te bouwen.
Eenmaal in Nederland krijgen ze een kind, of meerdere kinderen, en loopt de relatie uiteindelijk stuk. Sommige vrouwen worden mishandeld door hun partner. Of de partner geeft alleen maar om de toeslagen die ze krijgen voor het kind en niet om het kind zelf, stellen de vrouwen. De vrouw verlaat voor haar eigen veiligheid en die van haar kind(eren) haar huis, en staat vervolgens alleen op straat met haar kind(eren).
Waarom kunnen instanties niets betekenen?
Wanneer ze bij de gemeente en andere instanties aankloppen, krijgen ze te horen dat zij niets voor hen kunnen betekenen. Soms komt dit doordat deze vrouwen (nog) geen verblijfsvergunning hebben. In andere gevallen is het gebrek aan binding met de regio – je moet minimaal 4 jaar in Amsterdam zijn voordat je aanspraak maakt op nachtopvang voor dak- en thuislozen hier – het probleem.
Bovendien zijn deze vrouwen bang hun kind(eren) kwijt te raken wanneer zij aan de bel trekken, omdat hun kind vaak een Nederlands paspoort heeft, maar zij niet. “Als je aangeeft dat je onder een brug slaapt, wordt je kind afgepakt. Ze sturen je naar de Kinderbescherming. Dat wil ik absoluut niet.” Een andere moeder voegt toe: “Mijn kind zit op de middelbare school en een leraar vraagt haar of thuis alles wel goed gaat. Ik ben bang dat ze iets zegt en dat ik haar kwijtraak.”
Ook wordt door de gemeente aan deze moeders gevraagd of ze niet terug willen naar Suriname, vertellen ze. “We hebben kinderen met een Nederlands paspoort. Waarom moeten we dan terug?” Een andere moeder vult aan: “Ik hoef niet eens in Amsterdam te wonen. Ik wil gewoon een plek waar ik veilig kan wonen met mijn kind.”
Reactie gemeente Amsterdam
De verhalen van alleenstaande moeders die met hun kinderen op straat slapen, raken ons diep. Het is schrijnend dat kinderen en hun ouders in zulke kwetsbare situaties terechtkomen. De gemeente begrijpt de zorgen van mevrouw Matyjaszczuk en deelt haar inzet om deze gezinnen te helpen.
De gemeente Amsterdam biedt naast 400 plekken in Wmo-voorzieningen voor dakloze gezinnen met een zorgvraag ook bovenwettelijke noodopvangplekken voor economisch dakloze gezinnen. Sinds 2019 is het aantal noodopvangplekken voor gezinnen toegenomen van 186 naar 228 in 2025. Momenteel worden meer dan 1.000 mensen opgevangen op noodopvangplekken. Wanneer de reguliere noodopvangplekken volledig bezet zijn, wordt aanvullend gebruikgemaakt van hotelkamers. Momenteel worden ongeveer 35 gezinnen in hotels opgevangen. Deze bovenwettelijke voorzieningen worden volledig gefinancierd uit eigen middelen.
De schaarse opvangcapaciteit moet zeer zorgvuldig verdeeld worden op basis van criteria die zijn vastgesteld door de gemeenteraad, zoals de vier jaar bindingseis en een acute noodsituatie. Tegelijkertijd wordt altijd maatwerk toegepast. In de afgelopen drie jaar zijn ruim 200 gezinnen, ondanks dat zij niet aan de criteria voldeden, toch opgenomen in de opvang. De gemeente Amsterdam doet er alles aan om gezinnen in een kwetsbare positie te helpen en zoekt bij dreigende dakloosheid altijd naar een passende oplossing, zoals tijdelijke opvang in het eigen netwerk met aanvullende ondersteuning of een andere maatwerkoplossing. Het uitgangspunt is dat gezinnen met minderjarige kinderen niet zonder hulp blijven.
Bij acute dakloosheid van ouders met minderjarige kinderen doet de Centrale Toegang van de GGD standaard een melding bij Veilig Thuis, zodat het welzijn van kind(eren) kan worden onderzocht. Dit is een wettelijke verplichting. De gemeente Amsterdam begrijpt de zorgen van een ouder. Maar zowel een gemeente als de GGD hebben geen invloed op de beslissing over het onder toezicht stellen van kinderen, of na een later vrijwillig traject een melding, een eventuele melding bij de Raad voor de Kinderbescherming.
Schrijf je in voor onze nieuwsbrief
Ontvang iedere week onze beste verhalen in je mailbox.
