“Soms wil ik niet dat ze binnenkomen, maar ik vind het moeilijk om 'nee' te zeggen, om de deur dicht te houden", vertelt Ilona wat beschaamd. Kevin en Ilona - niet hun echte namen - zijn allebei van middelbare leeftijd en al jaren drugsverslaafd. Ze wonen aan de rand van de stad en hebben dagelijks dealers en gebruikers over de vloer. Hoe zijn ze hierin verzeild geraakt?

"Ik krijg voortdurend het gevoel dat ze zichzelf de schuld geven", verzucht Irma Elbers. Zij werkt bij het Leger des Heils in Den Helder en kent Ilona en Kevin goed. "Ze zijn al vaker uit huis gezet vanwege drugs en overlast. Dit is hun 'laatste kans'-woning van de Woningstichting. De kans is groot dat ze straks weer op straat belanden."

Verslaving gaat altijd voor

Het stel woont er nog niet eens zo lang, maar omwonenden klagen al. Er is overlast van het vele 'bezoek' aan huis. In hun woning wordt drugs gebruikt en dealers maken er min of meer de dienst uit. Die komen dag en nacht langs.

"Het zijn sociaal wat zwakkere mensen en ze gebruiken drugs", gaat Elbers verder. "Hun nieuwe adres was bij gebruikers en daklozen al snel bekend: bij hen kun je blijven slapen en gebruiken. Ze krijgen er drugs in ruil voor terug van dealers. De dreiging van weer een uitzetting, weegt daar niet meer tegenop. Ze hebben de drugs nodig. De verslaving gaat altijd voor."

Op de dag van het interview is het opvallend rustig bij Kevin en Ilona thuis. De woning ziet er opgeruimd uit en er zijn geen bezoekers dit keer. "We hebben verteld dat we worden geïnterviewd", vertelt Ilona een beetje trots. Het gaat redelijk goed met haar, want ze is al een week clean. "Misschien lukt het wel om te stoppen, maar dan moeten die gebruikers ook wegblijven."

Daar ligt het probleem voor Kevin en Ilona. Ze durven geen nee te zeggen tegen de aanloop van gebruikers en dealers. Geregeld zo'n tien per dag. Er wordt bij ze geslapen en er worden hard- en softdrugs gebruikt. Ilona lacht wat beschaamd: "Het is soms een zoete inval."

Of ze onder druk worden gezet door dealers, daarover zijn ze niet duidelijk. Ilona wil wel graag weerbaarder zijn: "Ik heb wel eens een cursus gevolgd, maar het is mijn goedheid, denk ik. Dealers dreigen niet, maar ze weten dat ze makkelijk bij ons binnen kunnen komen. Soms ben ik de hele dag bij de dagopvang, anders word ik gek."

Kevin vindt het ook niet altijd fijn dat er zomaar onbekende mensen binnenkomen. "Alsof je de postbode moet binnenlaten. Soms is het wel gezellig, mensen om me heen, maar er wordt ook wel misbruik van gemaakt. Weet je, ik heb liever dat ze buiten dealen, maar ik heb niet altijd een keuze. Waarom niet? Ja, ik weet het niet, het is lastig."

Gouden lepel

Irma kent meerdere verslaafden in drugspanden: "Ik ken een man met een nette woning. Toen die werd overgenomen door dealers, zat het ineens vol onbekenden. Er hing een heel grimmige sfeer, veel agressie. Ik was er ook niet meer welkom. Er komen mensen onder invloed. Dan komen er steeds meer klachten van omwonenden en op een gegeven moment raakt iemand zijn woning kwijt. Die groep dealers strijkt dan gewoon weer ergens anders neer."

Dat Kevin en Ilona mogelijk weer op straat komen te staan, baart Irma zorgen. "Ik ben bang dat we ze kwijtraken, dat ze gaan zwerven. Niemand kiest ervoor om verslaafd en dakloos te worden. Niet iedereen wordt met een gouden lepel in zijn kont geboren. Ik ken mensen die op hun vijftiende al blowden of cocaïne rookten met hun vader. Je moet sterk in je schoenen staan om uit zo'n zwak systeem te komen. Ze hebben hulp nodig."

'Je 'verjunkt' in Den Helder'

Irma vraagt Ilona en Kevin of ze hun woning willen behouden op voorwaarde dat er niemand meer binnenkomt. Kevin geeft aan dat hij niet weet of dat gaat lukken. Ook Ilona twijfelt. "Als het aan de Woningstichting ligt, moeten we weg. Dan moeten we ons weer melden bij de dag- of nachtopvang of weer de tent in. Dat zie ik niet zo zitten. We hebben veel kansen gekregen en als we daar niet naar luisteren, ja dan zijn de gevolgen voor ons."

Als het stel uit huis wordt gezet, dan is blijven in Den Helder ook geen optie meer, vinden zowel Kevin en Ilona als Irma van het Leger des Heils. Ilona: "Als we allebei clean zijn, moeten we een plek hebben waar we rustig kunnen wonen en werken aan onze relatie."

Weg uit Den Helder, zegt ook Kevin: "Je 'verjunkt’ hier in Den Helder als je in de kring blijft."

Hoop op meer begrip

Irma Elbers wil dat er in Den Helder zogeheten Ankerplaatsen of Skaeve Huse komen, waar overlastgevers begeleid kunnen wonen op een wat afgelegen plek. Daar is volgens de Helderse politiek geen ruimte voor in de stad.

Elbers: "Ik hoop vooral dat het probleem van drugspanden meer onder de aandacht komt bij gemeente, politie en zorginstellingen, zodat we dit soort dingen kunnen voorkomen. Het wrange is dat dealers nu vaak meer een soort van 'zorg en stabiliteit' kunnen bieden aan verslaafden. Ik hoop ook op meer begrip in de maatschappij voor deze mensen. Dat is er nu niet, maar zou er wel moeten zijn."

Dit artikel is tot stand gekomen in samenwerking met NH-media voor de pop-up redactie in Den Helder.

*Op verzoek van de geïnterviewden zijn andere namen gebruikt. De echte namen zijn bekend bij de redactie.