Hendrik* (45) kon enkele weken na de crematie van zijn vader de as ophalen bij de uitvaartonderneming. Nog dezelfde avond nam hij de as, die in een eenvoudige kartonnen koker zat, mee naar zijn zus om het daar over te gieten in een mooie urn. Ze kregen de schrik van hun leven toen ze de kartonnen koker openden. “Op de identiteitssteen bij de as stond een hele andere familienaam en ook het nummer kwam niet overeen.”

Bij elke crematie wordt een zogenoemde identiteitssteen gebruikt. Dit is een hittebestendige steen met daarop een uniek registratienummer en vaak de naam van de overledene. De identiteitssteen gaat samen met de overledene de crematieoven in en blijft ook na afloop bij de as om zo verwisselingen te voorkomen. Desondanks kreeg Hendrik niet de as van zijn vader maar van een andere overledene.

Hendrik en zijn zus bellen ‘s avonds laat direct de uitvaartondernemer op, die een telefoonnummer heeft waarop hij 24 uur per dag bereikbaar is. “Ik hoorde aan de andere kant van de lijn wel paniek”, vertelt Hendrik. Direct rijdt de uitvaartondernemer naar het uitvaartcentrum om te controleren waar de echte as van Hendriks vader is gebleven. Gelukkig is deze nog aanwezig. “Het had heel anders kunnen aflopen. Stel dat een andere familie de as had opgehaald en al uitgestrooid?”

Menselijke fout

Direct de volgende dag wordt de fout door de uitvaartverzorger en het crematorium rechtgezet. Samen met de goede as ontvangt de familie bloemen en een uitgebreide excuusbrief. “Er stond in dat ze juist altijd twee paar ogen hebben die de identiteitssteen controleren. Maar hier was alsnog een menselijke fout gemaakt. Ik denk dan ook niet dat wij de uitzondering zijn.”

Naast verwisselingen van as zijn er de laatste jaren meer verhalen opgedoken over uitvaartondernemingen die onherstelbare fouten maken. Zo deelde iemand in 2024 op de website uitvaart.nl een verhaal waarbij de as van een familielid na de crematie was verdwenen. “De as van mijn moeder is in de aslade vermengd met de as van iemand anders. De lade is niet op tijd geleegd, het identiteitssteentje is over het hoofd gezien en de volgende persoon is erbij geveegd,” zo is te lezen. “Pas toen ze de hoeveelheid van de resten zagen, kwam de twijfel. Ze zijn gaan tellen en kwamen tot de conclusie dat ze ‘iemand’ misten.”

Ook Vincent* (45) ervaarde een onherstelbare fout. In de week voorafgaand aan de uitvaart van zijn vader kreeg zijn familie een formulier van de uitvaartverzorger waarop stond dat de familie toestemming had gegeven voor een cosmetische, voorbereidende handeling aan het lichaam om het toonbaar te maken. “Maar daar hadden we niet over gesproken. Die toestemming hebben we nooit gegeven.” Toen ze het formulier in handen kregen was het al te laat: inmiddels was de handeling al uitgevoerd. Vincent: “Het was een klap in ons gezicht, want het was niet terug te draaien.”

Uitvaart kost meer dan verwacht

Helaas ging er tijdens de uitvaart van Vincents vader ook van alles mis. “De microfoons deden het niet, de muziek werd niet afgespeeld. En er kwamen last-minute opeens allerlei kosten bij waar de uitvaartverzorger ons niets over had verteld”, somt hij op.

Uitvaartdeskundige Marieke Henselmans vertelde vorige maand in het radio-programma Spraakmakers dat de kosten van een eenvoudige crematie honderden euro’s per uitvaartondernemer kunnen verschillen. Omdat nabestaanden zich in een kwetsbare positie bevinden en er tijdsdruk is, is het logisch dat ze voorafgaand aan een uitvaart geen ondernemers met elkaar gaan vergelijken of scherpe vragen stellen over de prijzen.

De kosten van een uitvaart kunnen zo rap oplopen. Vorig jaar bleek uit cijfers van het CBS dat de gemiddelde uitvaart inmiddels tienduizend euro kost, een stijging van 40 procent in 10 jaar tijd. En deze kosten worden vaak niet volledig gedekt door een uitvaartverzekering, vertelde uitvaartondernemer Lotte Wieling aan NOS Radio 1. "Vandaag de dag is een uitvaartverzekering niet voldoende om de uitvaart te betalen. Een uitvaartverzekering keert vaak 3000 à 4000 euro uit.”

Een mooie plek gegeven

Voor Hendrik en zijn zus is de zaak afgesloten. Ze hebben de as van hun vader uiteindelijk een mooie plek kunnen geven. Vincent is van plan nog een keer met de uitvaartonderneming om de tafel te gaan zitten. "De emoties zaten hoog, daarom is het er nog niet van gekomen."

*Hendrik en Vincent zijn gefingeerde namen, die op verzoek van de betrokkenen zijn aangepast. De echte namen zijn bij de redactie bekend.