Nicole is niet alleen slachtoffer van huiselijk geweld, maar óók pleger. “De angst in iemands ogen zien is heel schaamtevol, het is verschrikkelijk. Als ik er nu op terugkijk vind ik het heel erg spijtig dat dit is gebeurd.”
Trigger warning: in dit stuk wordt gesproken over geweld en suïcidale gedachten.
Ze is klein van stuk en juist dat maakt dat je je in eerste instantie misschien niet kan voorstellen dat Nicole in het verleden haar ex-partner met de dood bedreigde. Maar juist haar postuur en het feit dat ze vrouw is maakt volgens haar dat er lacherig wordt gedaan als ze haar verhaal vertelt. “Dat vind ik best wel ernstig, er wordt ook heel makkelijk overheen gepraat.”
Mannen die te maken krijgen met huiselijk geweld staan in de beeldvorming al snel 1-0 achter, aldus Nicole. “Die moeten echt keihard werken om het voordeel van de twijfel te krijgen. Er wordt vaak maar weinig doorgevraagd naar welke rol een vrouwelijke partner in het huiselijk conflict heeft. Dat heb ik zelf ook zo ervaren. Het wordt helaas als minder erg gezien als een vrouw iets doet.”
Dat vrouwen wel degelijk pleger kunnen zijn van huiselijk geweld blijkt uit cijfers van het CBS. Mannen en vrouwen zijn gevraagd of zij in het afgelopen jaar te maken hebben gehad met huiselijk geweld. Bij fysiek geweld geeft 3,8 procent van de vrouwen aan dat dit het geval is, ten opzichte van 3,4 procent van de mannen. In 16,6 procent van de gevallen was een mannelijke partner de dader, in 14,5 procent een vrouwelijke partner.
Nicole omschrijft zichzelf als een ‘hittepetit’ die zich maar moeilijk kon uiten. “En als ik dat dan uiteindelijk wel deed, werd het fysiek.” Ze herinnert zich dat mensen regelmatig bang voor haar waren, bijvoorbeeld op het werk. “Maar ik ben nooit aangesproken op mijn opvliegende gedrag. Ik denk dat dat er wel aan bijgedragen heeft dat mijn gedrag verder heeft kunnen escaleren.”
Schreeuwen en duwen
Wanneer ze een relatie krijgt met Ramon* komt dat opvliegende steeds meer boven drijven. “Het begon met schreeuwen en duwen, maar het kwam ook regelmatig voor dat ik spullen van hem kapot maakte.”
Ramon was zelf nooit agressief naar Nicole, vertelt ze, ook niet toen haar gedrag verder escaleerde. “Ik dreigde met geweld en voelde dat het aan het oplopen was, ik begon steeds vaker ook een mes uit de keukenla te pakken om daarmee te dreigen. Op een gegeven moment was er wekelijks wel een fysiek incident en uiteindelijk zette ik dat mes ook op zijn keel.”
Niet gezien en gehoord
Dat het zo uit de hand liep binnen haar relatie met Ramon, heeft volgens Nicole vooral te maken met haar eigen trauma. “Het was de eerste relatie die ik kreeg nadat ik zelf te maken had gehad met huiselijk geweld. En ik deed bij Ramon hetzelfde als die ex bij mij deed. Die heeft mij bijvoorbeeld regelmatig bij de nek opgetild en verschillende keren geprobeerd te wurgen. Ik richtte me bij Ramon ook op zijn nek.”
Hoewel Nicole na het beëindigen van die gewelddadige relatie de nodige therapie heeft gevolgd om het huiselijk geweld te verwerken, merkte ze dat in haar relatie met Ramon er toch nog veel triggers waren. “Ik denk dat ik het gewoon nog niet goed verwerkt had en dat het allemaal in die relatie weer naar boven kwam borrelen. Daarnaast voelde ik me vaak niet gezien en gehoord. Dat was mijn trigger. Als dat gebeurde, dan kon ik vlammen.”
Oude trauma’s
Volgens Nicole is de lijn tussen slachtoffer en pleger soms dun. “Ik spreek regelmatig mannelijke plegers van huiselijk geweld en dan valt wel op dat veel van hen ook een traumatische achtergrond hebben. Dat kan van alles zijn, maar blijft vaak ook lang onder de oppervlakte. En dan gaat het toch ineens mis.”
Ze pleit dan ook voor een eerlijk en open gesprek over huiselijk geweld en de verantwoordelijkheid die beide partners daarin hebben. “In veel gevallen gaat het toch ook om onkunde en onvermogen. Waarbij mensen soms niet goed communiceren of oude trauma’s niet goed verwerkt hebben. Het zou mooi zijn als we daar ook op zouden kunnen focussen en niet alleen maar op de extremen die we in de media te zien krijgen.”
Haar relatie met Ramon beëindigt ze uiteindelijk. “Ik realiseerde me dat een van ons dat niet ging overleven, of wij allebei niet. Ik was op dat moment ook heel suïcidaal en ik voelde dat ik mezelf steeds minder in bedwang had.” Nu – 15 jaar later – gaat het gelukkig een stuk beter met Nicole en heeft ze vertrouwen in zichzelf en in de toekomst. Ze werkt als ervaringsdeskundige om slachtoffers en plegers van huiselijk geweld te helpen. Ramon heeft ze in al die jaren niet meer gesproken. “Ik wil al heel lang naar hem toe of hem een brief schrijven. Dat ga ik nu binnenkort doen.”
*De naam van Ramon is om privacyredenen gefingeerd.
Meer weten over dit onderwerp? Kijk Pointer via NPO Start, of klik hieronder op de video: