Het zullen je buren maar zijn: een ruimte waar dakloze drugsgebruikers terecht kunnen om hun middelen te gebruiken. Wat is de invloed van zo’n gebruikersruimte op een buurt? Pointer zocht naar een antwoord op die vraag in de H-buurt in Amsterdam Zuidoost.
Het Trimbos Instituut telt in heel Nederland 23 gebruikersruimtes en daarvan staan er 4 in Amsterdam, de nieuwste in stadsdeel Zuidoost. Sinds de opening is veel te doen om het inloophuis aan de Flierbosdreef, naast het politiebureau. Een buurtbewoner zegt tegen Pointer dat ze sindsdien drugsgebruikers aantreft in portieken, kelderboxen en op straat. Woningbouwvereniging Rochdale zet sinds 1 oktober 's nachts beveiligers in, die trappenhuizen van flats vrij moeten houden van gebruikers. Buurtcoördinator van Rochdale Rosita Mo-Ajok: "Maar dat houden wij niet eindeloos vol. Dit kost ons klauwen met geld."
Aanzuigende werking
Voor de derde en voorlopig laatste Youtube-aflevering over crackproblematiek vergeleken we overlastmeldingen over drugs en daklozen van vóór en na de opening van deze gebruikersruimte. In de drie jaar voorafgaand aan de opening van de ruimte, kwamen er gemiddeld 4,8 meldingen van drugs- of daklozenoverlast van bewoners binnen bij de gemeente. Sinds de gebruikersruimte in mei vorig jaar openging, komen er gemiddeld bijna acht meldingen per maand binnen: een stijging van 63 procent. De overlast blijkt sinds de opening dus nog niet verdwenen uit de Bijlmer. Maar daarin staat stadsdeel Zuidoost niet op zichzelf. In dezelfde periode steeg het aantal meldingen van overlast door drugs en daklozen in heel Amsterdam nog een stuk sneller, namelijk met 172 procent. De problemen spelen dus niet alleen in de H-buurt.
Toch zijn omwonenden bang dat hun buurt een aanzuigende werking heeft sinds er een gebruikersruimte zit. Dat betekent dat verslaafden er speciaal voor naar de H-buurt zouden komen, met alle gevolgen van dien. Hoe zit dat? De Regenboog Groep, die de gebruikersruimte uitbaat, ziet een vaste groep van zo’n 65 mensen op regelmatige basis binnenkomen. Pointer sprak met 18 van hen. Allemaal hebben ze geen eigen woning, gebruiken ze wél dagelijks crack en komen ze bijna net zo vaak naar de locatie tegenover het Nelson Mandelapark.
Halsema dreigt met sluiting
Veel van de gebruikers die we spraken, herkennen het beeld van onrust in de wijk en bevestigen zelf ook wel eens voor overlast te zorgen. Twaalf gebruikers zeggen regelmatig een gebiedsverbod opgelegd te krijgen en veertien gebruikers zijn wel eens opgepakt in de nabije omgeving van de gebruikersruimte. Bijvoorbeeld voor openbaar drugsgebruik, diefstal of een vechtpartij. Volgens burgemeester Femke Halsema is de overlast in de H-buurt zelfs zo groot, dat de gebruikersruimte dicht moet als de situatie niet verandert. Is sluiting hier een oplossing?
Bezoekers van de ruimte hebben naast hun drugsgebruik en dakloosheid nog iets gemeen: van de 18 gebruikers die Pointer sprak, kwam er maar één niet uit Amsterdam Zuidoost. Kortom: zij komen niet voor de gebruikersruimte naar de wijk, de gebruikersruimte is voor hen in de wijk gevestigd. Overdag zitten ze nu binnen, na sluitingstijd trekken ze 's avonds weer de straat op.
Meerdere ondervraagden hebben vrienden en familie in de buurt waar ze naar eigen zeggen terecht kunnen voor een slaapplek. Slechts één vaste bezoeker van de gebruikersruimte reist op dagelijkse basis naar de nachtopvang voor dak- en thuislozen, helemaal aan de andere kant van Amsterdam. Anderen slapen in parkeergarages, tenten, een zelfgebouwde hut of het park. Dat deden ze ook al vóór de gebruikersruimte werd geopend. Sluiting zal daar waarschijnlijk dus geen verandering in brengen.
Hoogleraar Verslavingszorg Wim van den Brink (UvA) zegt in de nieuwe aflevering van Pointer: "Het is niet zo dat als je gebruikersruimtes weghaalt, er dan geen plekken meer zullen zijn waar mensen samenkomen. Er wordt geen nieuwe situatie gecreëerd, alleen anders omgegaan met een situatie die er al is."
Onze derde en voorlopig laatste Youtube-video over crackproblematiek is donderdag 22 oktober vanaf 16 uur te zien op het kanaal van Pointer. Kijk aflevering 1 en 2 hier en hier terug.
