Drie jaar na de invoering van de Wet goed verhuurderschap kunnen de meeste onderzochte gemeenten niet vaststellen of de wet erin slaagt de koppeling tussen werk en huisvesting van arbeidsmigranten te doorbreken. Dat blijkt uit een rondgang onder gemeenten met relatief veel arbeidsmigranten: Rotterdam, Den Haag, Utrecht, Eindhoven, Breda, Tilburg, Venlo, Arnhem, Leeuwarden, Groningen en Gouda.
In Nederland wonen 700.000 arbeidsmigranten. Door de koppeling tussen werk en woonruimte raken zij sneller dakloos:als ze hun baan kwijtraken, moeten ze ook hun woning verlaten.
Gemeenten beschikken sinds de invoering van de wet in juli 2023 over bevoegdheden om op te treden tegen verhuurders die huur en arbeid aan elkaar koppelen, maar in de praktijk registreren de meeste gemeenten niet of dergelijke constructies voorkomen, worden onderzocht of worden beëindigd.
Weinig zicht op arbeidsmigranten
Negen van de elf onderzochte gemeenten registreren niet of meldingen bij het meldpunt goed verhuurderschap betrekking hebben op arbeidsmigranten. Tien van de elf gemeenten registreren niet hoeveel controles specifiek betrekking hebben op huisvesting van arbeidsmigranten. Daardoor ontbreekt in veel gemeenten zicht op precies die doelgroep waarvoor de speciale bepaling over het scheiden van huur- en arbeidsovereenkomsten is bedoeld.
Dakloosheid en tentbewoning
Vorige maand trokken de burgemeesters van de 4 grootste steden aan de bel omdat dakloosheid en verloedering in hun steden een steeds groter probleem wordt. Ze constateren dat arbeidsmigranten daar een groot aandeel in hebben.
Dat beeld wordt bevestigd in onze rondgang. Zes gemeenten melden expliciet signalen van tentbewoning, buitenslapen of verblijf in parken en natuurgebieden door arbeidsmigranten of EU-migranten.
Ook Breda, Arnhem, Venlo, Tilburg, Utrecht en Rotterdam melden dergelijke signalen. Den Haag registreert verblijf in de buitenruimte via de ETHOS-telling, maar kan niet aangeven of dit sinds de invoering van de wet is toe- of afgenomen.
Onduidelijk of doel wordt bereikt
De rondgang laat zien dat de Wet goed verhuurderschap de koppeling tussen werk en wonen bij arbeidsmigranten niet doorbreekt. De meeste onderzochte gemeenten kunnen niet aantonen of de belangrijkste doelstelling van de wet wordt bereikt. Daardoor blijft onduidelijk of arbeidsmigranten daadwerkelijk minder afhankelijk zijn geworden van werkgevers voor hun huisvesting.
Reactie minister Volkshuisvesting
De minister Boekholt-O'Sullivan (Volkshuisvesting) komt later dit jaar met een brief aan de kamer over de evaluatie van de Wet goed verhuurderschap en wil daar niet op vooruitlopen. Wel schrijft ze: “Het mag en kan het niet zo zijn dat arbeidsmigranten direct op straat komen te staan als het werk stopt. Het doorbreken van deze directe afhankelijkheid tussen werknemer en werkgever is belangrijk om de positie van arbeidsmigranten te versterken.”
Pointer (KRO-NCRV) ‘Arbeidsmigrant en dakloos’ is te zien op donderdag 12 november om 21.20 uur op NPO2 en op NPO Start.
Schrijf je in voor onze nieuwsbrief
Ontvang iedere week onze beste verhalen in je mailbox.
