We vonden ruim 230.000 berichten op X, YouTube en BlueSky sinds 2021 die over de LHBTIQA+-gemeenschap gaan. In meer dan 40.000 berichten worden personen uitgescholden, ontmenselijkt, hun identiteit wordt ontkend, of met geweld, pedofilie of complotten in verband gebracht. Het gaat om expliciete vormen van haat. Subtielere vormen zijn niet meegeteld. Het werkelijke aantal haatdragende berichten ligt daarom vermoedelijk hoger.

"Het verbaast mij niet, maar het doet mij gigantisch veel pijn", reageert Nationaal Coördinator tegen Discriminatie en Racisme (NCDR) Rabin Baldewsingh. "Het doet mij pijn omdat we dit toestaan als samenleving." Uit recent onderzoek van de Universiteit Utrecht en het Trimbos-instituut blijkt dat de acceptatie van homoseksualiteit onder jongeren de laatste jaren is afgenomen. Uit onderzoek van Movisie blijkt ook dat houding tegenover trans vrouwen is verslechterd.

De verspreiders van deze haatberichten zijn vaak gelinkt aan de anti-transbeweging. In de top 6 zijn vijf accounts direct te linken aan de organisatie VoorZij (waaronder die van voorzitter Caroline Franssen en Roelien den Ouden, die bijeenkomsten organiseert), die zich beroept op het beschermen van vrouwenrechten. Daarbij sluiten ze trans vrouwen uit in bijvoorbeeld de sport, omdat zij een oneerlijk en doorslaggevend sportief voordeel zouden hebben. Daar is geen overtuigend wetenschappelijk bewijs voor.

"Als je kijkt naar de discussies over transgender personen in de sport, zonder gefundeerd de andere kant van de medaille te laten zien, dan verbaast het mij niet dat er haatuitingen gedaan worden", concludeert Baldewsingh. "Het maakt mij kwaad, omdat ik zie dat mensen zich op basis van desinformatie, populisme en polarisatie laten meeslepen en tot dit soort uitspraken komen."

Roelien den Ouden geeft aan niet te willen reageren en zegt dat er in haar geval geen sprake is van haat richting trans personen. Caroline Franssen en Voorzij hebben niet inhoudelijk gereageerd op de onderzoeksresultaten van Pointer.

'Niet beschermd door wetgeving'

De meeste haatberichten (40 procent) gaan over trans personen. Hun genderidentiteit wordt ontkend. Hoewel deze accounts geen enkel bewijs aanleveren, noemen ze trans personen ‘verminkte’ personen die ‘geestelijk in de war’ zijn. Ook wordt beweerd dat trans personen in transitie zijn gegaan om bepaalde voordelen te halen: winnen in de topsport of het binnendringen van vrouwenkleedkamers.

In de haatberichten wordt de LHBTIQA+-gemeenschap in het algemeen beschreven als ‘een gevaar voor de samenleving’ of een ‘perverse, morbide ideologie’. Bij deze haatberichten worden vervolgens onterechte en onbewezen claims gedaan over een politieke agenda die wordt doorgedrukt.

Daarnaast is de Week van de Lentekriebels (een projectweek op scholen over relaties en seksualiteit) een doelwit van de haatberichten. Er wordt onterecht geclaimd dat kinderen worden geseksualiseerd. Docenten en de Rutgers Stichting worden daarnaast in verband gebracht met pedofilie – wederom zonder enig bewijs. Vorig jaar moest de ultraconservatieve organisatie Civitas Christiana van de rechter stoppen met het verspreiden van desinformatie over deze themaweek.

Veruit de meeste transhaat vindt plaats op X: zo’n 20 procent van de berichten over LHBTIQA+-personen op dat platform is te bestempelen als haat. Op Bluesky (6 procent) en in de comments van YouTube-video’s (5 procent) is dat aanzienlijk lager.

Op dit moment is groepsbelediging van trans personen in Nederland nog niet strafbaar: iets wat wel het geval is bij ras, religie, seksuele gerichtheid of lichamelijke, psychische of verstandelijke handicap. Sinds januari 2024 ligt er een wetsvoorstel om ook discriminatie op grond van geslachtskenmerken, genderidentiteit en genderexpressie strafbaar te maken. Dat wetsvoorstel is al 2,5 jaar niet behandeld door de Tweede Kamer.

"Transgender personen worden aan hun lot overgelaten en niet beschermd. Niet bij wet, maar ook niet door beleid of door handhaving", zegt de NCDR. "Eén van mijn oproepen aan die politiek is: zorg ervoor dat dat wetsvoorstel wordt behandeld."