Trigger warning: in dit artikel wordt gesproken over huiselijk geweld.

In 2011 emigreert Manisha op 22-jarige leeftijd met haar oudste dochter - op dat moment 5 maanden oud - vanuit Suriname naar Nederland. Daar gaat ze in Den Haag samenwonen met de biologische vader van haar dochter, aan wie ze eerder door haar ouders in Suriname is gekoppeld. Maar al snel na hun komst in Nederland begint het geweld en de controle.

“Eerst was er sprake van isoleren”, vertelt Manisha (37). “Ik mocht niet echt met mijn vrienden omgaan, niet te vaak mijn familie zien.” Het eerste fysieke geweld volgt niet veel later. Haar ex geeft een “klap ter correctie”, omdat ze het gasfornuis niet goed zou hebben schoongemaakt. “Ik was volslagen verbaasd. In de Surinaamse cultuur wordt er wel gezegd: ‘Je man is je idool, wat hij doet is correct’. Ook mijn familie reageerde met: “Je zal wel wat verkeerd hebben gedaan.” En zo werd die eerste klap ‘maar een klap’.”

2 jaar lang controle

De partner van Manisha controleert 2 jaar lang wie ze ziet en met wie ze omgaat. “Als ik bij familie was, belde hij om te zeggen dat ik te lang weg was of dat hij me nodig had. Ik moest volgens zijn regels leven, anders voelde ik het letterlijk.” Vrienden in vertrouwen nemen durft ze niet, daarvoor schaamt ze zich te veel.

“Tot het op een gegeven moment zo erg werd dat ik dacht: ik moet hieruit stappen", zegt Manisha. "Mijn huisarts maakte mijduidelijk dat ik te maken had met huiselijk geweld, toen ik voor de eerste keer bij hem terechtkwam met een kapotte neus. Mijn ex had me tegen de muur aangegooid en op de grond geslagen. De huisarts zei dat hij de plicht had om een melding te doen bij Veilig Thuis en wilde een brochure meegeven.” Maar Manisha wil geen papieren mee naar huis, uit angst voor ruzie. “Dus heb ik dingen op het internet opgezocht en me daar ingelezen.”

Niet meer veilig bij haar ex

Als Manisha en haar ex eenmaal uit elkaar gaan, begint de strijd om de omgang met haar dochter. In eerste instantie krijgen beide ouders voor 50 procent het gezag, een eis van haar ex. Manisha verhuist naar Amsterdam, en haar dochter woont de helft van de tijd bij haar, en de helft van de tijd bij haar vader in Den Haag.

In het begin verloopt die regeling aardig, al krijgt Manisha steeds meer de indruk dat ook haar dochter niet veilig is bij haar ex. “In Den Haag woonde ze bij haar vader heel erg gecontroleerd. Als ik belde, had ik het gevoel alsof ik op de speaker stond”, zegt Manisha. “Ze mocht niet naar kinderfeestjes, niet logeren bij anderen, haar vrijheid werd beperkt. Ik vond het verschrikkelijk om haar elke keer weer naar die onveilige situatie terug te brengen.”

‘Aan haren getrokken en klap gehad’

Waar Manisha vanaf het begin al bang voor is, gebeurt ook bij haar dochter als ze 12 jaar is geworden: haar ex gebruikt fysiek geweld. “Mijn dochter belde mij op en vertelde dat ze aan haar haren was getrokken en dat ze een klap had gehad. Daarna waren ze bij een familiefeestje geweest, alsof het normaal was. Daar schrok ik van.”

Manisha belt direct haar advocaat, die een rechtszaak aanspant om het hoofdverblijf van haar dochter te veranderen naar Amsterdam. Maar de rechter geeft geen gehoor aan dat verzoek. “We hadden geen foto’s van het incident, er waren geen ooggetuigen, we hadden geen hard bewijs. En mijn dochter is niet gehoord, omdat ze daar volgens de richtlijnen van de rechtbank van Den Haag nog te jong voor was.”

‘Ik hang je op’

En het blijf niet bij die ene keer. “Een tijdje later had ik haar huilend aan de telefoon. Ze zei: ‘Ik wil niet naar huis, ik ben heel bang’. Ook stuurde ze een audiofragment waar ik naar moest luisteren. Daarop hoorde ik haar vader zeggen dat ze op een bepaalde tijd thuis moet zijn en dat er een tikkie niet betaald was. Maar ook dat ze bedreigd werd. Hij zei: ‘Als je niet naar huis komt, dan klap ik je.’ En aan het einde van de audio zei hij tegen haar: ‘Ik hang je op’.”

Die uitspraak heeft Manisha meerdere keren teruggeluisterd. “Ik dacht: ‘Ik hang je op’, als in, ‘Ik hang de telefoon op’. Maar nee, het was een bedreiging: ‘Als je niet thuiskomt, hang ik je op’.”

De dochter van Manisha is vervolgens zelf, met steun van vriendinnen, naar de politie gestapt, op aanraden van hun advocaat. “Toen ik haar bij het bureau ophaalde, kon je de blauwe plekken nog zien. Voor mij was dat een flashback. Terug naar wat ik zelf had meegemaakt, heel confronterend.”

Getuigen in de zaal

Nog amper bekomen van het voorval, belt een dag later een instantie uit Den Haag. Zij willen dat Manisha met haar dochter naar Den Haag komen om in één ruimte in gesprek te gaan met haar ex. “Ondanks haar angst heb ik mijn dochter meegekregen in de auto. Eenmaal daar aangekomen, zei ze: ‘Dit gaat fout mama’. En stiekem dacht ik dat zelf ook.”

Eenmaal in de ruimte, steekt haar ex als eerst van wal. “Zijn dochter zou bij hem horen, punt”, zegt Manisha. “Dat was geen nuttig gesprek, niemand mocht iets vragen of tegen hem inbrengen. Na een tijdje zei ik: ‘Dit gesprek is niet constructief, wij gaan weg’.” Terwijl ze naar de uitgang loopt, voelt Manisha een dreun van achteren - door haar ex - en valt ze tegen een deurpost. “Terwijl de beveiliging mij en mijn dochter veiligstelden, schreeuwde hij nog allerlei bedreigingen naar ons.”

Maar dit keer waren er wel getuigen: “Het heeft letterlijk in het bijzijn van anderen moeten gebeuren, voordat er is ingegrepen.”

‘Vrijheid terug’

Inmiddels heeft Manisha na ruim 10 jaar procederen als enige ouderlijk gezag over haar dochter, en zijn ze de verloren tijd aan het inhalen. Haar dochter zit ook in therapie: “Ze heeft genoeg trauma’s, die ze zelf moet verwerken. En ze vraagt zich nog altijd af: waarom ik?”

Manisha is vooral blij dat ze haar dochter weer thuis heeft. “Met alle puberale dingen uiteraard. Maar dat mag ze bij mij. Ze is veilig en ze kan zijn wie ze wil. Korte rokjes aandoen, met vrienden afspreken, gaan logeren. Ze heeft haar vrijheid terug. En dat voor mij als moeder is heel belangrijk.”

Meer weten over de impact van intieme terreur? Kijk dan de uitzending 'Geterroriseerd door ex, kind de dupe' van Pointer hieronder of via NPO Start.