‘Vroeger werden mensen als jij opgesloten in een psychiatrische instelling’ en ‘We komen je opzoeken en maken je af’. Tijn de Jong (34) krijgt op social media bijna dagelijks met dit soort berichten te maken. “Lange tijd was er een drempel om de haat die sommige mensen voelden voor mensen zoals ik niet openlijk te uiten, maar ik heb het gevoel dat die drempel volledig is verdwenen.”
Als theatermaker, ervaringsdeskundige en activist merkt Tijn de Jong dat het van groot belang is om de samenleving beter voor te lichten over gender- en seksuele diversiteit, ook om ervoor te zorgen dat mensen respectvol met elkaar omgaan. “Toen ik 10 jaar geleden begon met het geven van voorlichting leek er een stijgende lijn te zijn in de emancipatie, kennis en tolerantie”, zegt hen. “De laatste jaren is dat eigenlijk heel vlot teruggedraaid: de emancipatie neemt af, er wordt actief gerommeld aan rechten van de LHBTIQA+ personen en daarmee neemt het veiligheidsgevoel en de veiligheid van deze groep ook echt in een rap tempo af.”
Dat blijkt ook uit de cijfers. Nederland was ooit gidsland als het gaat om de rechten en acceptatie van de LHBTIQA+-gemeenschap, maar de afgelopen jaren lijkt ons land daarin juist achterop te raken. Zo blijkt uit recent onderzoek van Trimbos en de Universiteit Utrecht dat jongeren steeds minder positief staan ten opzichte van homoseksualiteit.
Kennisinstituut Movisie stelt daarnaast recent vast dat de opvattingen over transgender vrouwen zijn verslechterd in de afgelopen jaren. De Groene Amsterdammer toonde in 2023 al aan dat het aantal online haatberichten over transgender mensen in 3 jaar tijd bijna was vertienvoudigd.
Veiligheidsgevoel
De daling van de acceptatie heeft ook invloed op Tijns eigen leven. “Het is natuurlijk heel pijnlijk dat ik als transgender/non-binair persoon dagelijks te maken krijg met online bedreigingen en doodsverwensingen. Ik heb daar echt een manier in moeten vinden om mee om te gaan. Gelukkig zeggen mensen dit soort dingen niet zo snel in een een-op-eengesprek tegen mij, dus ik ben me er ook van bewust dat de onlinewereld een vertekend beeld geeft van de realiteit.”
Gedrag aanpassen
Maar dat neemt niet weg dat Tijn wel de impact van voelt van alle haat die er in de samenleving heerst. “Het beïnvloedt mijn veiligheidsgevoel, ik ben altijd aan het aftasten wie er in mijn omgeving is en of daar mensen tussen zitten die mij kwaad kunnen doen.” En dat zorgt er zelfs voor dat hen in bepaalde situaties diens gedrag en uiterlijk aanpast. “Ik ben iemand die best wel veel met mijn handen praat en flamboyant is, maar als ik bijvoorbeeld boodschappen ga doen dan hou ik dat allemaal in.”
“Ook pas ik mijn stemgebruik aan als ik in een groep onbekenden terechtkom. Dus op allerlei manieren probeer ik in te schatten of ik op een veilige plek ben. En op basis daarvan kan ik wel of niet mezelf zijn.”
Misinformatie
Pointer ontdekte eerder al dat er talloze websites zijn met desinformatie over trans mensen. Dit soort onjuiste informatie helpt niet mee om de acceptatie van trans personen te vergroten, denkt Tijn. “Juist goede kennis is belangrijk. Ook voor ouders van jongeren die worstelen met hun genderidentiteit. Ik denk dat het voor hen steeds lastiger is om de juiste kennis te onderscheiden.”
“Bovendien wordt er ook heel veel angst gezaaid met dit soort informatie”, vervolgt hen. “Ik herken het van mijn eigen ouders, die zijn heel accepterend, maar die hadden in het begin ook niet veel kennis. En als je dan op de verkeerde bronnen en op de verkeerde plekken terechtkomt, word je echt de verkeerde kant op gewezen. Met alle schadelijke gevolgen van dien.”
‘Wie wil je precies beschermen?’
De desinformatie die Tijn vooral veel voorbij ziet komen is dat genderdysforie een fase is en dat het in transitie willen gaan komt door een psychische stoornis. Ook zouden transgender personen vaak spijt krijgen van hun transitie en wordt het volgens anti-transorganisaties veel te makkelijk gemaakt om in transitie te gaan. “Dat is absoluut niet waar. Het is bijvoorbeeld helemaal niet gemakkelijk om in medische transitie te gaan, dat hele proces duurt jaren en is heel zorgvuldig.”
Lees hier waarom de bewering dat transgender personen vaak spijt krijgen van hun transitie niet klopt en waarom je geen psychische stoornis hebt als je in transitie wilt:
Volgens Tijn wordt er in dit soort uitingen door de verspreiders vaak geschermd met het beschermen van kinderen. “Ik vraag mij daarbij altijd wel af: welke kinderen wil je precies beschermen? Heb je het dan ook over trans en queer kinderen? Want dan is misinformatie verspreiden niet de goede manier.”
