Een einde aan dakloosheid in 2030, was het streven van de Nederlandse overheid. Maar het aantal daklozen blijft stijgen, en een steeds groter deel van hen is arbeidsmigrant. Omdat reguliere hulp tekortschiet, springen stichtingen met vrijwilligers in Den Haag in dit gat: “Die vijftien broden gaan vandaag allemaal op.”
De Koekamp in Den Haag is een bijzondere plek. Een park aan de rand van het Malieveld, op steenworp afstand van de Tweede Kamer. Iedere dag verzamelen zich hier tientallen dak- en thuisloze mensen, waaronder arbeidsmigranten, voor gratis eten en kleding. De organisaties die de middelen uitdelen kunnen de oorzaken van dakloosheid niet wegnemen, maar het leed van het straatleven wel wat verzachten, ziet Pointer.
Soep en heel veel brood
“Ik zie brood, heel veel brood? "Ja, je ziet hier vijftien broden en die gaan vandaag allemaal op!” We zijn te gast in de keuken van stichting De Haagse Soepbus. De Soepbus is al jaren een vaste waarde op de Koekamp. Gerund door vrijwilligers, delen ze elke dag van de week warme soep uit met een lekker broodje.
Vrijwilliger Alan Tijseling: “Dit brood krijgen we van De BroodExpres. Dat is een organisatie die elke dag het brood dat over is bij bakkers en supermarkten in Den Haag ophaalt. We krijgen het gratis van ze, dus daar zijn we ontzettend blij mee."
Alan is nu ruim 3,5 jaar vrijwilliger bij de Soepbus. Hij heeft de vraag naar een gratis warme maaltijd zien toenemen. “We krijgen elk jaar 10 procent meer bezoekers. De laatste paar jaar hebben we een enorme toename in arbeidsmigranten gezien, vaak mensen uit de voormalige Oostbloklanden. En de laatste tijd zien we ook vaker Aziatische mensen. Maar wet weten niet precies hoe dat komt."
Want de missie van de Soepbus is: eten uitdelen en geen vragen stellen. "Op het moment dat iemand de drempel overgaat om bij ons in de rij te gaan staan, dan heb je gewoon zin in soep met brood en dat geven wij. En we hoeven verder niet te weten of je dakloos bent, of dat je geen geld hebt, of wat dan ook. Al vind ik het natuurlijk wel schrijnend en verdrietig dat zoveel mensen elke avond van ons afhankelijk zijn."
Bestrijden van dakloosheid
Volgens de laatste schatting van het Centraal Bureau voor de Statistiek zijn er 33.000 mensen dakloos in ons land. De regering had zich ten doel gesteld om voor 2030 een einde te maken aan dakloosheid in Nederland. Maar die doelstelling is alweer losgelaten, omdat het een complex en hardnekking probleem is waar ze geen goede oplossing voor vinden. En dus is de inzet van vele hulporganisaties zoals op de Koekamp, met al hun vrijwilligers, onmisbaar voor de duizenden dak- en thuisloze personen.
De menselijke maat
Vanuit de overtuiging dat ieder mens ertoe doet, komen zo’n twaalf vrijwilligers van christelijke Stichting De Vriend iedere maandag ook een maaltijd uitdelen. Voor een lange tafel vormt zich al snel een rij daklozen om de warme hap in ontvangst te nemen.
Het is ook schrijnend en verdrietig dat zoveel mensen van ons afhankelijk zijn.
Vervolgens kunnen ze doorlopen naar een tafel waar warme kleding klaarligt. Ingezameld door de leden van de stichting en hier kosteloos uitgedeeld. Vanuit de achterbak van een auto is er voor sommigen een paar nieuwe sokken en schoenen, of zelfs een tent of warme slaapzak.
“Ons doel is hier de mensen hun waardigheid een beetje teruggeven”, legt voorzitter Laura da Costa Abreu uit. “Mijn voorganger Jolanda van Kuijen is 11 jaar geleden naar dit veld gegaan en vroeg de aanwezige dakloze mensen: 'Als er één ding is wat we hier voor jullie kunnen doen, wat zouden jullie dan willen?' En toen zeiden ze: 'Our dignity. We willen onze waardigheid terug'."
“Dus zodoende zijn ze hier begonnen met kleding en eten. Eerst op veel kleinere schaal, maar van lieverlee zijn we nu ruim een decennium verder en kunnen we het op veel grotere schaal doen. Dat is allemaal dankzij onze donateurs.”
Overleven op straat
Ook het Street Level Team van het Leger des Heils is op de Koekamp aanwezig. Zij bieden praktische hulp door het uitdelen van schoenen, kleding, dekens en slaapzakken. Ook is het voor hen een manier om in contact te blijven met de mensen op straat en daar waar mogelijk ze verder te helpen.
De vrijwilligers van Stichting Barka dienen ook als vraagbaak voor dakloze arbeidsmigranten. Ze spreken vaak hun taal en kennen de mogelijkheden van hulpverlening als geen ander, zodat ze deze grote groep daklozen kunnen bijstaan. Dat doen ze door ze te helpen bij het aanvragen van opvang of een uitkering of door ze te verwijzen naar de juiste hulpverlening.
Zorg zonder zorgverzekering
Het bestaan op straat is hard en slecht voor je gezondheid. Veel daklozen hebben wonden aan hun voeten door het vele lopen. Door slechte hygiëne ontstaan er dikwijls infecties. Maar, hoe laat je die behandelen als je geen zorgverzekering hebt?
Eén keer per week verschijnen de Dokters van de Wereld op de Koekamp. Een huisartsenpraktijk op wielen, zoals ze het zelf noemen. Vrijwillige artsen bieden eerstelijnszorg en waar nodig kunnen ze ook doorverwijzen naar een specialist.
Dweilen met de kraan open?
Hoewel ze op de Koekamp de laatste jaren het aantal dakloze arbeidsmigranten hebben zien toenemen, in plaats van afnemen, laten alle vrijwilligers zich hierdoor niet ontmoedigen. “Het systeem klopt niet, het systeem faalt", concludeert Da Costa Abreu. "Maar wij maken hier geen onderscheid tussen mensen. Bij ons is iedereen welkom."
Pointer (KRO-NCRV) ‘Arbeidsmigrant en dakloos’ is te zien op NPO Start.
Schrijf je in voor onze nieuwsbrief
Ontvang iedere week onze beste verhalen in je mailbox.
