Voorstanders van vluchtelingenopvang verenigden zich de afgelopen tijd op verschillende plekken, als reactie op een flink aantal demonstraties tegen de komst van asielzoekers. Bijvoorbeeld via bijeenkomsten, stickerplakacties of op social media. Maar vaak, zoals in IJsselstein en Loosdrecht, stuitten ze daarbij op weerstand. Zoveel zelfs, dat ze hun acties moesten afblazen.
"Toen ik de brief van de gemeente op de mat zag liggen, dacht ik gelijk: hier komt veel protest tegen", zegt Laurien (32) uit IJsselstein. Als bewoner rondom de IJsstelsteinse voetbalvelden is ze in april één van de eersten die op de hoogte wordt gesteld van de gemeentelijke plannen: op het sportpark komt een noodopvang voor maximaal 150 vluchtelingen, voornamelijk gezinnen.
"Binnen een paar dagen zag ik in de buurt inderdaad spandoeken en stickers hangen tegen de komst van een azc. Ook waren er kleine protesten die steeds groter werden, tot er zelfs stenen door de ramen van het theater en gemeentehuis zijn gegooid."
1500 mensen voor opvang
Als tegenreactie start Laurien een petitie. "Ik vind het juist goed dat onze gemeente verantwoordelijkheid neemt en mensen wil opvangen." Binnen een week ondertekenden ruim 1500 mensen de oproep.
Laurien wil vervolgens met de nieuw opgerichte werkgroep ‘Warm Welkom IJsselstein’ een bijeenkomst op het grote plein voor het gemeentehuis, met sprekers en een band organiseren. "We maakten daarvoor flyers, maar ik voelde ook de wens om onze actie breder uit te zetten. Met een werkgroeplid ben ik toen naar de voetbalvelden gegaan, om daar ook stickers voor onze beweging te plakken."
‘Als je dit nog een keer doet…’
De anti-azc-stickers en -spandoeken die dan al dagen bij het sportpark hangen, zijn Laurien een doorn in het oog. Ze plakt een aantal van haar eigen ‘Zaai hoop, geen haat’-stickers eroverheen. Ook haalt ze een spandoek met daarop ‘Azc = Nee’ van een hek af. "Binnen een paar minuten stonden er ineens vijf tot tien mensen om ons heen. Ze schreeuwden naar ons, beledigden ons en gingen voor ons staan als we wilden wegfietsen."
"'Hoe kun je nu voor een vluchtelingenopvang zijn?’ en ‘Wat denk je dat ze met jou als vrouw gaan doen?’ kregen we naar ons hoofd geslingerd", zegt Laurien. "Een persoon stapte zelfs uit de auto met de dreigende woorden: ‘Pas op, als je dit nog een keer doet…'"
Laurien en haar medestander schrikken van de heftige reactie. "Natuurlijk mag je mij hierop aanspreken, maar de hoeveelheid agressie was niet in verhouding. En zodra wij zelf een spandoek of poster ophangen, zijn die ook binnen een halve dag verdwenen. Ik vind het niet kloppen dat de groep tegenstanders zich telkens beroept op vrijheid van meningsuiting, maar andere mensen die hun mening willen uiten actief tegenwerken."
Oproep
Nepjournalist
Hoewel het de twee uiteindelijk lukt om weg te fietsen, is daarmee de kous nog niet af. "Er zijn die avond videobeelden van mij gemaakt, en die gaan nog steeds rond. Ook werd ik kort daarna gebeld door iemand die zich voordeed als journalist van een lokale omroep." De persoon was geïnteresseerd in de actie, hoeveel mensen er zouden komen en naar de werkwijze van de werkgroep. "Toen de dag daarna de echte journalist belde (onder dezelfde naam, van dezelfde omroep, red.), was het snel duidelijk dat de eerste persoon een nepjournalist was."
De volgende dag verschijnt er een aankondiging op Facebook van een tegenprotest, op precies dezelfde tijd en plek als de actie van de voorstanders: het gemeentehuisplein. Als een ander werkgroeplid vervolgens ook door de nepjournalist wordt benaderd, en weer een ander te maken krijgt met intimiderende berichten, is de maat voor de groep vol.
"Dit was ook niet hoe we het voor ons zagen: we wilden niet twee partijen tegenover elkaar zetten." En dus blazen de organisatoren hun bijeenkomst af.
Loosdrecht
Ook Florentine (37) spreekt zich al langer uit voor de komst van vluchtelingen in haar regio. Dat doet ze via social media - onder andere rondom de komst van een noodopvang in Loosdrecht -, via twee ingezonden brieven in lokale weekbladen en door middel van een petitie. Maar dat ze zich online, en in het openbaar uitspreekt, levert haar intimiderende en dreigende reacties op.
“Ik deed met twintig anderen mee aan de eerste demonstratie van Attent Loosdrecht, als reactie op de agressie in de eerste dagen. Maar tijdens dat vreedzame protest werd binnen een kwartier hardhandig ons spandoek met daarop ‘Iedereen is van de wereld’ weggetrokken. Toen we nog maar met zijn drieën over waren, voelde het niet meer veilig om daar te blijven staan.”
Ook online krijgt Florentine veel te verduren. Onder haar Facebook-posts staan reacties als ‘loser’, ‘mafklapper’ of ‘gevaarlijke leugenaar’. Maar ook dreigendere taal, zoals: ‘Ik hoop dat je er door eentje…’, met een referentie naar de dood van Lisa in augustus 2025. “Dat het zo erg zou worden, had ik niet verwacht.”
Thuis onveilig
Dat het persoonlijk wordt, gaat Florentine niet in de koude kleren zitten. “Ik heb verschillende aandoeningen en altijd gewerkt, tot na mijn tweede rugoperatie. Sindsdien krijg ik ondersteuning via een Wajong-uitkering en doe ik daarnaast nog wat ik kan. Maar online wordt nu rondgebazuind dat ik borderline heb en van een uitkering leef. Dat is niet waar.”
Ook is Florentines adres online gedeeld en ze voelt zich niet meer veilig in haar eigen huis of straat. “’s Nachts zit ik met hartkloppingen in mijn bed. Ze weten waar ik woon, en ik ben bang dat ze plots voor de deur staan. Ook loopt mijn moeder met me mee als ik het afval wegbreng, ik kijk constant over mijn schouder heen.”
‘Op mijn hoede’
Ook anderen die zich inzetten via Attent Loosdrecht durven zich volgens Florentine inmiddels minder uit te spreken. “Mensen doen een stapje terug. Iemand had bijvoorbeeld de poster van Vluchtelingenopvang Nederland besteld, met daarop de tekst ‘Samen leven’. Maar die durfde ze niet op te hangen, uit angst dat er iets door het raam gegooid zou worden.”
Het wereldbeeld van zowel Florentine als Laurien is veranderd sinds hun acties. “Ik kan de wereld niet meer zien zoals ik hem daarvoor zag”, zegt Florentine. “Vroeger was ik een ‘Alice in wonderland’ en probeerde ik de mooie dingen op te zoeken in de wereld. Maar dat vind ik nu heel moeilijk, ik weet niet hoe ik hieruit moet opkrabbelen. Er zijn weinig mensen achter mij gaan staan en dat vind ik misschien nog wel erger dan de bedreigingen: dat weinig andere mensen zich uitspreken.”
Ook Laurien is op haar hoede. “De spontaniteit is wel echt weg, en we worstelen met het toelaten van onbekenden in onze chatgroepen. Want wie kunnen we vertrouwen?” Sinds de videobeelden van haar rondgaan, is ze ook een aantal keer getagd op Facebook en nageroepen tijdens een informatieavond voor omwonenden. “Het doet me best wat dat ik door sommige onbekenden bestempeld wordt als vijand en hoer. Soms loop ik door de stad en vraag ik me af wat mensen van me denken.”
Onaangekondigde acties en De Langste Tafel
Toch blijven beiden aandacht vragen voor vluchtelingenopvang. Laurien: “We hebben nog een aantal acties op de planning staan in IJsselstein, maar die worden kleinschaliger en zullen onaangekondigd plaatsvinden.” Zo organiseerden ze in de afgelopen weken twee flashmobs, waarbij ze ‘Iedereen is van de wereld’ zongen en spandoeken ophielden met teksten als ‘Veilig onderdak’ en ‘Vluchtelingen welkom’.
"Daarnaast wil ik benadrukken: er zijn veel mensen die mij een warm hart toedragen, mij dat laten weten en vragen op welke manier zij kunnen helpen. Dat brengt me ook in verbinding met lieve mensen in deze stad”, sluit Laurien af.
Florentine was op haar beurt samen met haar moeder aanwezig bij De Langste Tafel in Amsterdam, georganiseerd door restaurant A Beautiful Mess in samenwerking met vrijwilligersorganisatie Refugee Company. Aan een tafel van 600 meter schoven zo’n 1500 mensen aan, met het doel geld op te halen voor vluchtelingen en een positief geluid te laten horen voor azc-bewoners. “Het zien van 1500 mensen die kozen voor verbinding, gaf me veel hoop. Een dag met een gouden randje.”
Schrijf je in voor onze nieuwsbrief
Ontvang iedere week onze beste verhalen in je mailbox.
