25 april 2022

Waarom zien we nog steeds ‘verboden’ gokreclames?

We zouden minder gokreclames krijgen omdat ze schadelijk kunnen zijn. Maar we zien ze nog steeds. Hoe kan dat? Dat zoeken we uit voor ons onderzoek 'online gokken'.

Pas op, er komt een recordhoeveelheid gokverslaafden op ons af, waarschuwen behandelaars van verslavingskliniek Connection SGGZ. Nu al zijn er zo’n 80.000 Nederlanders verslaafd aan een wedje doen bij een online casino, op je telefoon gokken met roulette of geld inleggen op voetbaluitslagen.

Dat kan stijgen, want Nederland heeft sinds oktober vorig jaar digitaal gokken legaal gemaakt. Reclames zijn toegestaan en al die flitsende beelden met een lonkende Wesley Sneijder, knallende confetti en spelende vogels, zullen tot problemen leiden, schreef de organisatie vorig week in een persbericht.

Met hun noodkreet staan zij niet alleen. Ook sommige Kamerleden en zelfs minister Weerwind (rechtsbescherming) tonen zich bezorgd. Al maandenlang zien veel Nederlanders een stortvloed aan reclames, zoals “Jajajaja” en “Koning Toto”.

Dat moet minder, oordeelde Weerwind en kondigde in maart aan dat reclames pas na 22:00 op tv mogen komen. Ook moet er een einde gaan komen aan “ongerichte” reclame zoals op billboards en bushokjes, waar veel kwetsbare jongeren komen. Per 1 april zou de afname beginnen.

Maar het is nu bijna eind april en er zijn nog steeds veel buitenreclames. Op stations, langs de snelwegen, in de straten. De totale uitgaven aan enkel deze reclames piekten in maart al tot zo'n 2,4 miljoen euro, becijferde marktonderzoeker Nielsen. Cijfers over april moeten nog volgen, maar nog steeds adverteren bedrijven volop. Even de snelweg op en levensgrote advertenties van Betcity of Kansino komen al voorbij.

Weerwind

Hoe kan dat? Omdat de overheid weinig anders kan. Op 17 maart schreef Weerwind dat hij reclames wel aan banden wíl leggen, maar pas na een wetswijziging kan hij het afdwingen en dat kost tijd.

Daarom vroeg hij gokbedrijven zelf hun uitingen te matigen. “De brancheorganisaties hebben mij toegezegd deze maatregelen zo snel mogelijk vorm te geven en te implementeren”, schreef hij hierover. “Vooruitlopend op een wetswijziging.”

Maar een maand later moet hij dat nuanceren. Sommige contracten kunnen “niet zonder aanmerkelijke schade” gestopt worden, liet hij vorige week weten. Ook kan reclamemateriaal niet zomaar worden teruggehaald. En dus zien ook kwetsbare nog steeds de advertenties.

Dat blijft ook even. Weerwind verwacht dat pas later het aantal ongerichte reclames voor online kansspelen in belangrijke mate zal zijn afgenomen. “Richting de zomer."

Therapeuten

Dat is gevaarlijk, schrijven therapeuten in het perbericht van Connection SGGZ. In België is online gokken al langer legaal, daardoor kwamen er meer spelers en ook meer probleemspelers. Ook Groot-Brittannië ging ons voor, waar juist ook jongeren vaker gokverslaafden zouden zijn geraakt. Legaal maken en zeker het adverteren, geeft meer verslaving, aldus de organisatie.

Maar verbieden werkt ook niet, zegt de gokbranche op hun plaats. Ook toen online gokken illegaal was waren er verslaafden, en bij illegale casino’s weet je vrij zeker dat aanbieders niets doen aan preventie. Des te meer reden ze juist naar de gereguleerde goksites te lokken, zoals de staatscasino van koning Toto. Dan kun je verslaafden nog in de gaten houden.

Onderzoek

Dus wat is beter? Geen reclame, zeggen de therapeuten. Zo leidde alcoholreclame tot meer alcoholgebruik bij jongvolwassenen, en datzelfde zou ook zijn gebeurd bij het gebruik van e-sigaretten.

Maar ze vragen vooral de legalisering beter uit te zoeken. “In Nederland is er op dit moment een hoge nood aan nieuwe onderzoeken, die inzicht geven in de gevolgen van de legalisering.”

Ervaring met gokverslaving? Tip ons!

Ben je verslaafd geweest? Maak je je zorgen over jongeren? Of heb je een idee hoe we gokverslaving beter kunnen voorkomen? Laat het ons weten. 

Wil je op de hoogte blijven van dit onderzoek?

Elke week sturen we je onderzoeksverhalen, tips van de redactie, en verhalen die je nog van ons kan verwachten.

Auteurs

J.K.

Jeroen Koot

Redacteur