Op deze websites is het onmogelijk om een echte date te regelen – laat staan dat je daar de liefde van je leven tegenkomt. En zodra iemand vraagt of je een nepprofiel bent, moet je blijven liegen. Mijn chatcoach (een medewerker die me begeleidt tijdens het inwerken) zegt nog wel dat ik eerlijk moet antwoorden, maar op elk ander moment helpt het bedrijf me om die leugen vol te houden. Medewerkers krijgen namelijk vooraf een handleiding waarin meerdere voorbeeldantwoorden staan, en die houden de ilussie in stand: "Ik hoopte dat ik je droommeisje mocht zijn. Waarom denk je zo over mij? Ik snap niet waar dit vandaan komt."

Het betreffende bedrijf Operating4U – dat medewerkers levert aan nepdatingsites – maakt jaarlijks tonnen winst met het misleiden van klanten op nepdatingsites, blijkt uit onderzoek van Pointer (KRO-NCRV). Deze klanten chatten namelijk niet met echte personen, maar met zogeheten chatoperators: medewerkers die klanten aan de praat moeten houden. Gebruikers betalen ergens tussen de 1,00-1,50 euro per verzonden bericht, dus het loont om ze zo lang mogelijk te misleiden. En de bedrijfsvoering is erop ingericht om klanten in de waan te laten dat er wél een afspraakje mogelijk is.

Daarnaast denken klanten dat ze de meest intieme details over hun leven delen met een mogelijke levenspartner, maar in feite geven ze die gegevens aan een bedrijf dat niet het beste voorheeft met hun privacy. Bijzondere persoonsgegevens (zoals seksuele voorkeuren, religie en medische gegevens) worden opgeslagen in logboeken die voor elke chatoperator zichtbaar zijn. En die chatoperators worden vooraf niet gescreend; er is dus ook geen toezicht of deze gevoelige gegevens worden misbruikt.

'Houd ze aan de praat'

De afgelopen maanden onderzocht Pointer een van de grootste netwerken van nepdatingsites in Europa: ruim 1.600 websites in 32 verschillende landen. Dit soort nepdatingsites bestaan al sinds jaar en dag: in 2018 en 2022 publiceerde Pointer al over de slinkse werkwijze van deze bedrijven.

De Autoriteit Consument & Markt (ACM) heeft in 2018 gedragsregels opgesteld om bezoekers van zulke sites zo veel mogelijk te beschermen. Deze websites moeten duidelijk aangeven dat klanten met fictieve profielen chatten, eerlijk antwoord geven op de vraag of een profiel nep is en mogen op geen enkele voorwaarde suggereren dat een fysieke afspraak mogelijk is met een nepprofiel.

Maar uit ons onderzoek blijkt dat de richtlijnen van de ACM nog steeds structureel worden overtreden. Op veel nepdatingsites staat weliswaar in kleine letters (en soms in een pop-up) vermeld dat je met fictieve profielen gaat chatten. In de algemene voorwaarden staat het nagenoeg altijd vermeld. Maar nadat je bent ingelogd, is die informatie vakkundig verstopt. Een onoplettende gebruiker maakt een profiel aan en wandelt regelrecht in de fuik van de chatoperators.

Zodra je voor Operating4U werkt, is echter elk profiel nep. "Deze mannen denken op een datingsite te staan, maar er werkt een heel team samen om deze mannen zo lang mogelijk aan de praat te houden en de portemonnee leeg te trekken", legt Regina (haar echte naam is bekend bij de redactie) uit. Ze werkte 13 jaar lang als chatoperator en helpt ons om inzicht te krijgen in deze schaduwwereld. Want als je slachtoffer bent van deze vorm van datingfraude, dan kun je voor een behoorlijk bedrag worden opgelicht. "Ik heb met mannen gesproken die ruim 10.000 euro kwijt waren."

En nee, deze klanten hebben volgens Regina absoluut niet door dat ze met nepprofielen praten. "Anders zouden ze niet op deze websites chatten."

Om te weten hoe diep de misleiding van klanten gaat, wil ik door de ogen van een chatoperator meebeleven wat je allemaal tegenkomt. Een zwaar journalistiek middel, dat begrijpen we ook. We willen bewijsmateriaal verzamelen om aan te tonen dat nepdatingsites zich in de afgelopen jaren nog steeds niet aan de ACM-richtlijnen houden. Daarom solliciteer ik bij Operating4U, een van de grootste bedrijven die medewerkers levert aan nepdatingsites.

Die bedrijfsvoering levert Carlo geen windeieren op. In het meest recente openbare jaarverslag van 2025 is te zien dat Carlo het jaar begon met bijna 1,1 miljoen euro aan opgepot vermogen. Aan het einde van het jaar is er zo’n 2,5 ton winst uit het bedrijf gehaald. Hij woont in een zeer comfortabele vrijstaande woning op een steenworp afstand van een Noord-Limburgs vakantiepark op ruim 1 hectare grond.

Financieel lijkt het dus goed te gaan met Operating4U, maar hoe ethisch gaat het met zijn klanten om? Daarvoor willen we een tijdlang meedraaien als chatoperator.

Regina geeft ons al een tipje van de sluier. "Je chat telkens als een willekeurig nepprofiel", legt de ervaren operator uit. Op een werkdag schakel je dus van nepprofiel naar nepprofiel om klanten aan de praat te houden. En de klant praat op zijn beurt weer met tig verschillende chatoperators.

Die mannen hebben volgens haar niet door dat ze met nepprofielen praten. Zelfs niet als het ergens op de website staat vermeld. "Een groot deel van die mannen is dyslectisch: kan slecht lezen of schrijven." En het gaat om forse bedragen die ze op zulke sites uitgeven. Regina kreeg in enkele gevallen medelijden met deze mannen. "Ik dacht: och, spaar je geld, geeft het uit aan je kinderen, stop het in je huwelijk. Neem je vrouw mee op vakantie in plaats van hier te zitten."

In 2018 deed de ACM invallen bij meerdere bedrijven die nepdatingsites runden. Operating4U, die geen sites beheert, maar een dienst aanbiedt voor dit type website, bleef dus buiten schot, al zijn ze sindsdien wel iets voorzichtiger te werk gegaan. Dat blijkt zodra ik me aanmeld als chatoperator. Volgens Regina en andere tipgevers werd je vroeger zonder identificatie aangenomen als chatoperator, maar tegenwoordig moet je een kopie van je paspoort of ID-kaart meesturen. Onder een valse identiteit krijg ik toch een voet tussen de deur bij het bedrijf. Na een eerste welkomstbericht van Carlo word ik aan chatcoach Deborah gekoppeld: ik word ingewerkt als chatoperator.

'Klanten hebben geen idee'

Ik ga als operator een 'chatrelatie' aan met de klanten, legt Deborah uit tijdens het inwerken. "Deze gesprekken zijn vaak, maar lang niet altijd, erotisch getint. Je moet hier dus geen moeite mee hebben." Erotisch getint is in dit geval een understatement. Tijdens het inwerken via tekstchat vliegen de expliciete beschrijvingen me om de oren.

Wat al snel duidelijk wordt, is het verdienmodel van Operating4U: hoe meer, hoe beter, ook als het ten koste gaat van de klant. Klanten moeten geprikkeld en getriggerd worden 'om meer credits te kopen', is in de handleiding te lezen. Klanten hebben niet door dat ze met een nepprofiel kletsen. "Zij denken dat ze chatten met de vrouw van het profiel", legt Deborah droogjes uit.

Na al dat kletsen volgt volgens mijn chatcoach wel de onvermijdelijke vraag: wanneer gaan we een keer iets afspreken? Deborah maakt duidelijk dat je nooit een date mag toezeggen. Begin je bericht met de afwijzing ('Dit gaat toch echt iets te snel voor me…') en verzin daarna een ander onderwerp om het gesprek te sturen ('maar vertel eens, hoe ziet jouw ideale afspraakje met mij eruit?'). Haar tip: "Altijd de afwijzing leuk inpakken." Want dat levert extra berichten op.

Maar klanten krijgen vroeg of laat argwaan, want dates worden keer op keer uitgesteld en de gesprekken gaan nooit echt de diepte in. En het is logisch dat klanten het verdacht vinden, want tijdens het inwerken blijkt dat veel chats onder valse voorwendselen beginnen.

In de allereerste berichten aan klanten, de zogeheten pokes (die volgens Deborah door andere medewerkers dan ik worden verzonden), wordt namelijk wél beloofd dat een fysieke afspraak mogelijk is. Mijn taak is om daarvan af te wenden en het gesprek een andere kant op te leiden. Een chatgesprek bij Operating4U is een continue reeks aan schijnbewegingen en loze beloften.

Tegen het einde van de training raak ik even in de veronderstelling dat Operating4U op sommige punten toch zijn leven heeft gebeterd. Deborah zegt namelijk duidelijk dat ik eerlijk moet antwoorden zodra een klant specifiek vraagt of ik echt ben. En bij kwetsbare klanten ('die aangeven in een instelling te zitten, die een begeleider in hun leven hebben of te maken hebben met hersenletsel') moet ik uitleggen dat ze met een 'fantasieprofiel' aan het praten zijn.

Maar, direct na de online training krijg ik een document in handen dat me een tegengestelde boodschap geeft: de handleiding.

Handleidingen

Elke nieuwe chatoperator krijgt een handleiding met tips hoe je klanten zo lang mogelijk aan de praat kunt houden. Deze tactieken zijn voor oud-operator Regina na 13 jaar werken een tweede natuur geworden. De belangrijkste tactiek volgens haar en de handleiding: stel altijd een open vraag aan de klant. Geef ze dus iets waarop ze kunnen (en het liefst moeten) reageren.

En veins vooral oprechte interesse. De handleiding zegt daarover: "Wanneer een klant een emotioneel verhaal stuurt, reageer betrokken." Niet omdat je daadwerkelijk empathisch bent, maar omdat "de klanten aannemen dat de players (de chatoperators, red.) ook betalen voor berichten en dus niet snel een heel kort bericht zullen versturen." In deze business draait alles om misleiding en omzet draaien.

Voor de duidelijkheid: ik heb als chatoperator geen enkel bericht naar een slachtoffer verstuurd. Wél heb ik een bot geprogrammeerd die 18 uur lang doet alsof het aan het werk is op deze site, zodat we een indruk krijgen hoeveel mensen op deze websites zitten. We hebben de chats opgeslagen, zodat we kunnen vaststellen wat er eigenlijk wordt besproken. Persoonsgevoelige informatie hebben we na afloop van ons onderzoek verwijderd.

Wat als eerste duidelijk wordt, is dat het beroep van een chatoperator hard werken is voor weinig geld. Ik krijg tijdens mijn werk 569 berichten (ongeveer een bericht per 2 minuten) toegewezen van 400 verschillende klanten: als ik die allemaal had beantwoord, dan zou ik 60,78 euro hebben verdiend.

Daarnaast wordt duidelijk dat 30 procent van de klanten de aard van de dienst niet begrijpt. Zij proberen contactgegevens uit te wisselen of een fysieke afspraak te regelen. Dat zijn twee dingen die je niet zou proberen als je zeker weet dat het om nepprofielen gaat. Deze 30 procent gaat alleen over de klanten waarvan we chats hebben waarin dit expliciet wordt gezegd: grote kans dat het daadwerkelijke percentage van onwetende klanten nog een stuk hoger ligt.

Ongeveer de helft van de chatberichten gaat over expliciete seksuele handelingen. Regina herkent dat uit haar tijd als chatoperator. "Maar een heel groot deel van de mannen zochten naar meer dan alleen seks. Naar intimiteit, naar écht contact, liefde dus."

Klanten bespreken inderdaad de meest intieme details in hun leven op deze websites. Iemand vertelt over zijn vrouw die 20 jaar geleden een hersenbloeding heeft gehad. Hij doet al die jaren al mantelzorg voor haar, maar mist de intimiteit en hoopt dat op deze website te vinden.

Een van mijn collega-operators heeft een andere klant verteld dat ze een alleenstaande moeder is. "Sterke dame die jij bent, nou mijn petje af", is zijn reactie, waarna hij in detail doorvraagt naar haar fictieve leven.

Een paar chats later zegt een klant tegen het nepprofiel KatjasKnopjes dat hij naar een medische controle moet. Niemand wil hem brengen, dus hij moet zelf met tegenwind naar het ziekenhuis fietsen. En daar wordt vastgesteld dat hij een operatie moet ondergaan. "Katja, slaap lekker en droom voluit. Ik ben moe en wil gaan liggen. [...] Ik vind je zo mooi en lief."

Privacy

Deze klanten zijn dus bijna altijd in de waan dat ze een privéchat hebben met een bestaand persoon. Maar in feite delen ze hun meest intieme details met een bedrijf. Chatcoach Deborah vertelde tijdens mijn inwerkperiode namelijk nog één belangrijk aspect van dit werk: het zogeheten logboek.

Om de gesprekken zo echt mogelijk te laten lijken, moeten chatoperators zo snel mogelijk weten wat er allemaal is gezegd in voorgaande chats. Elke medewerker kan de laatste tien chatgesprekken inzien en heeft toegang tot het logboek. Daarin staan basisgegevens die tijdens chats ter sprake komen, zoals leeftijd, woonplaats en beroep.

"Je moet alles loggen", vertelt Regina. "Ook relaties: huwelijk, getrouwd, ongetrouwd, kinderen. En overig, dus ook of iemand financiële problemen heeft."

Operating4U slaat dus veel privégegevens op van klanten. Het gaat daarbij ook om bijzondere persoonsgegevens waarvoor expliciete toestemming van de klant nodig is, zoals medische gegevens, seksuele voorkeuren en religie. En aangezien elke chatoperator toegang heeft tot deze gegevens – en deze medewerkers nauwelijks gescreend worden en thuiswerken zonder toezicht van een leidinggevende – is er een hoog risico dat deze gegevens misbruikt kunnen worden. Klanten zijn dus kwetsbaar zodra ze deze gegevens onder valse voorwendselen met een bedrijf als Operating4U delen.

Wederhoor

Na 12 dagen is mijn periode als chatoperator afgelopen. Mijn account wordt afgesloten omdat ik in die periode geen enkel bericht naar een klant heb verstuurd. Mijn chatcoach Deborah laat ook niets meer van zich horen. Dit is het moment waarop we Carlo om wederhoor vragen.

Want waarom krijgen klanten geen eerlijk antwoord op de vraag of ze met nepprofielen praten? Vindt hij het een normale bedrijfsvoering dat klanten denken met een écht persoon te praten? En is het verantwoord om zeer gevoelige persoonsgegevens op te slaan zonder expliciete toestemming van klanten? We leggen hem deze vragen meerdere keren voor, maar zo snel als hij op mijn sollicitatie reageerde, zo afwezig is Carlo met zijn antwoorden.

Regina is uiteindelijk uit deze wereld gestapt omdat ze de eindeloze stroom aan berichten mentaal niet meer trok. Veel klanten geloofden zo heilig in de fantasie van deze sites, dat ze hun hele leven erop hebben ingericht. "En dat ze mijlpalen in het leven uitstelden", legt Regina uit. Er wordt gesproken over samenwonen, trouwen, misschien een kind. "En jij stelt jouw leven daarop in. En dat gebeurt maar niet. Dan ben je zo weer een jaar verder."

En al die tijd chatten die mannen met Regina of met mij. "Met het profiel van hun dromen."

Meer weten over nepdatingsites in Nederland? Kijk hieronder de YouTube-aflevering van Pointer over nepdatingsites, waarin presentator Jos de Groot in de uitzending laat zien hoe het netwerk opereert en het bedrijf confronteert met deze misleidende werkwijze.