Hoe kan het dat de acceptatie daalt in Nederland?

“Ik denk dat uitingen in de politiek daar een groot aandeel in hebben. Sinds een jaar of 7 of 8 zie je dat er door bepaalde politici steeds meer anti-transgeluiden worden geuit. Die geluiden hebben zich verspreid en geven daarmee ook een soort legitimatie van het ongemak dat mensen wellicht al hadden bij dit onderwerp. Je normaliseert Deze politici normaliseren hierdoor als het ware dat het ‘ok’ is om anti-trans te zijn.”

“Daarnaast gaat er veel mis- en desinformatie rond. Ook dat draagt bij aan die afnemende acceptatie.”

Komen die anti-transgeluiden uit één specifieke hoek?

“Nee, je ziet eigenlijk een coalitie van een aantal groepen samenkomen in de anti-genderbeweging. Denk aan de klassieke conservatieve bewegingen, zoals religieuze en andere echt intrinsiek conservatieve groepen die altijd al anti-homo en anti-trans waren. Op een gegeven moment hebben zich daar de meer populistische bewegingen bij aangesloten, zoals de PVV en Forum voor Democratie. Bij hen zit het antitrans zijn veel minder in hun ideologie, maar ze hebben het wel omarmd in hun politieke strijd. Vooral ook door te stellen dat ‘de elite je allemaal dingen door de strot duwt'."

"En juist op het moment dat de populisten aan boord zijn gekomen, zie je die dalende acceptatie vooral inzetten."

“Wat overigens niet meehelpt is dat de informatie die zij verspreiden ook door media herhaald worden, als een soort legitieme mening. Ongeacht of het klopt of niet. En dat is wel een ontwikkeling die schadelijk is. Als je iemand die het antitransgeluid verkondigt aan tafel zet in een talkshow, zeg je daarmee eigenlijk dat diegene een gelijkwaardige positie heeft ten opzichte van anderen. Terwijl er in hun verhalen veel onwaarheden zitten.”

Over welke onwaarheden heb je het dan bijvoorbeeld?

“Denk aan de verhalen dat vrouwen gevaar zouden lopen als trans vrouwen ook toegang krijgen tot het damestoilet of de vrouwenkleedkamers. Of gedetineerd worden in een vrouwengevangenis. Er wordt dan bijvoorbeeld gesuggereerd dat mannen in transitie zouden gaan om op die manier vrouwen te kunnen lastigvallen. Daar is geen bewijs voor en waarschijnlijk is het eerder andersom. Mijn inschatting is dat het juist de trans vrouwen zijn die gevaar lopen als zij naar een gevangenis met mannen of een herentoilet zouden moeten.”

Hoe komt het dat deze ideeën voldoende voedingsbodem in onze samenleving vinden?

“Je ziet dat in onze samenleving de man-vrouwindeling heel diepgeworteld is. Zodra daaraan gepeuterd wordt, ontstaat er een soort ongemak. Dat in combinatie met het idee dat je dingen niet meer op je oude vertrouwde manier mag doen, zorgt voor weerstand. Dat zie je bijvoorbeeld ook gebeuren rond zwarte Piet en het klimaat.”

“Op dat ongemak wordt ingespeeld en dan kan een mens twee dingen doen. Of je past je aan, maar dat vraagt flexibiliteit en kost moeite. Of je denkt: Nee, ik heb het al die jaren goed gedaan, die andere mensen moeten zich niet zo aanstellen en hun visie opdringen. In dat laatste geval kan je makkelijker door met het leven op je oude vertrouwde manier.”

Wat zijn de gevolgen van dit verharde klimaat?

“Dit klimaat doet uiteraard iets met het veiligheidsgevoel en de veiligheid van trans personen, dat zie ik ook terug in onze onderzoeken. Met name in de publieke ruimte passen mensen bijvoorbeeld hun gedrag of kleding aan, gaan niet meer hand in hand lopen of mijden bepaalde plekken waar ze zich onveilig voelen.”

“We zijn in het hele debat uit het oog verloren dat we het hier hebben over individuen, over mensen, die op deze manier het leven zuur wordt gemaakt. Ik hoop en denk dat als we daar meer aandacht voor hebben, we misschien het tij nog kunnen keren. Dat mensen ook denken: Ja, maar ik wil helemaal niet dat al die mensen zich doodongelukkig voelen."

Bekijk hieronder de uitzending van Pointer of via NPO Start: